Νέο κύμα εκτοπισμού απειλεί εκατομμύρια Ουκρανούς που επέστρεψαν στις εστίες τους μετά την απομάκρυνσή τους από τις περιοχές των μαχών, σύμφωνα με προειδοποίηση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ).
Κατεστραμμένες κατοικίες, οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές και το δυσβάσταχτο κόστος της θέρμανσης οδηγούν πολλές οικογένειες στην επανεξέταση της απόφασής τους να παραμείνουν στα σπίτια τους. Το πρόβλημα είναι εντονότερο μεταξύ «των ανθρώπων που επέστρεψαν τους τρεις τελευταίους μήνες».
«Για εκατομμύρια Ουκρανούς το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα μπορέσουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους, αλλά αν θα μπορέσουν να παραμείνουν εκεί με ασφάλεια. Ωστόσο, οι τρέχουσες συνθήκες το καθιστούν δύσκολο», δήλωσε ο Άρθουρ Έρκεν περιφερειακός διευθυντής του ΔΟΜ για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.
Ο ΔΟΜ υπολογίζει ότι περίπου 3,6 εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν εσωτερικά εκτοπισμένοι στην Ουκρανία, ενώ σχεδόν 3,8 εκατομμύρια έχουν επιστρέψει στις εστίες τους, τις οποίες είχαν εγκαταλείψει μετά τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.
Από τους ανθρώπους που γύρισαν στις κατοικίες τους, περίπου 1,45 εκατομμύριο ζουν σε περιοχές κοντά στη γραμμή του μετώπου. Περίπου 565.000 από αυτούς βρίσκονται στην περιοχή του Χαρκόβου.
Οι ανάγκες παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένες στις αγροτικές περιοχές κοντά στο μέτωπο. «Στις περιοχές της υπαίθρου που βρίσκονται κοντά στη γραμμή του μετώπου τρεις στους τέσσερις ανθρώπους που έχουν επιστρέψει στα σπίτια τους έχουν ανάγκη υλική βοήθεια για να επισκευάσουν κατεστραμμένους τοίχους, ενώ σχεδόν δύο στους τρεις έχουν ανάγκη υλικά για τη στέγη και τη μόνωση», επεσήμανε ο ΔΟΜ.
Την ίδια ώρα, η πρόσβαση στη θέρμανση αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για εκατομμύρια οικογένειες. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, «ακόμη και όταν υπάρχει θέρμανση, πολλές οικογένειες δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να θερμάνουν τα σπίτια τους».
Κατά τη διάρκεια του προηγούμενου χειμώνα, μόλις το 32% των νοικοκυριών δήλωσε ότι μπορούσε να ζεστάνει επαρκώς την κατοικία του. Στις περιοχές κοντά στη γραμμή του μετώπου, το ποσοστό υποχώρησε στο ένα νοικοκυριό στα τέσσερα.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι και οι ηλικιωμένοι. Σε ολόκληρη την Ουκρανία, ο ΔΟΜ εκτιμά ότι 2,1 εκατομμύρια ηλικιωμένοι ζουν μόνοι σε πολυκατοικίες, «γεγονός που καθιστά πολλούς από αυτούς ιδιαίτερα ευάλωτους σε παρατεταμένες διακοπές της θέρμανσης και της ηλεκτροδότησης».
Η υπηρεσία του ΟΗΕ ζητεί έκτακτη υποστήριξη «για την επισκευή των σπιτιών που έχουν υποστεί ζημιές, τη βελτίωση της μόνωσης και τη διατήρηση βασικών υπηρεσιών, αλλά παράλληλα και επενδύσεις σε βιώσιμες και αποκεντρωμένες ενεργειακές λύσης προκειμένου να βοηθηθούν οι κοινότητες να αντιμετωπίσουν μελλοντικά προβλήματα».
Το σχέδιο του ΔΟΜ για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ουκρανία έχει χρηματοδοτηθεί μόλις κατά 7%. Για τον λόγο αυτό, ο Οργανισμός ζητεί πρόσθετη βοήθεια «προτού οι ανάγκες του χειμώνα επιδεινώσουν τις ήδη υπάρχουσες και εκθέσουν περισσότερες οικογένειες στον κίνδυνο του εκτοπισμού».

