Περισσότεροι από 2,8 δισ. άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη, περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν αντιμέτωποι με ανεπαρκείς συνθήκες στέγασης. Το στοιχείο αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο των φετινών εκδηλώσεων του ΟΗΕ για την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, με τον διεθνή οργανισμό να αφιερώνει τη σημερινή εκδήλωση στη Νέα Υόρκη στο σύνθημα «Ασφαλή Σπίτια για Ολους».
Η επιλογή δεν είναι τυχαία, καθώς η στέγη εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών. Και πλέον δεν αφορά μόνο τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και αρκετές ανεπτυγμένες, όπως φανερώνουν οι εξελίξεις στην Ισπανία.
Οπως σημειώνει ο ΟΗΕ, η κατάσταση αυτή «καθιστά την ασφαλή και επαρκή στέγαση κεντρικό ζήτημα στην προσπάθεια για την εξάλειψη της φτώχειας και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια». Η στέγαση, ωστόσο, αποτελεί μόνο μία από τις πολλές παραμέτρους που συνθέτουν την παγκόσμια εικόνα της φτώχειας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, 826 εκατ. άνθρωποι επιβιώνουν με λιγότερα από 3 δολάρια την ημέρα, ενώ 3,8 δισ. άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε κανενός είδους «δίχτυ» κοινωνικής ασφάλειας. Παράλληλα, 284 εκατ. ανήκουν στην κατηγορία των «εργαζόμενων φτωχών», καθώς εργάζονται χωρίς να κερδίζουν αρκετά ώστε να εξασφαλίσουν μια στοιχειωδώς αξιοπρεπή ζωή.
Τα επικαιροποιημένα στοιχεία του 2026, τα οποία αφορούν την «πολυπαραμετρική φτώχεια», δείχνουν ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε αυτές τις συνθήκες αυξήθηκε κατά 51,5 εκατομμύρια ή 4,5% σε σχέση με το 2025. Πρόκειται για την πρώτη άνοδο εδώ και 15 χρόνια, από το 2010, όταν υιοθετήθηκε ο σχετικός δείκτης MPI.
Η «πολυπαραμετρική φτώχεια» δεν αποτυπώνεται μόνο στο εισόδημα. Περιλαμβάνει κρίσιμους παράγοντες για την ποιότητα ζωής, όπως η διατροφή, η εκπαίδευση, η πρόσβαση σε καθαρό νερό και ηλεκτρική ενέργεια, οι συνθήκες υγιεινής και η στέγαση.
«Η αύξηση της φτώχειας θα έπρεπε να αποτελέσει ένα σήμα αφύπνισης για ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε την περασμένη Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου, ο επικεφαλής της Υπηρεσίας για την Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), Αλεξάντερ ντε Κρο.
Το μήνυμα του αξιωματούχου του ΟΗΕ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς ο πλανήτης βρίσκεται αντιμέτωπος με μια παρατεταμένη περίοδο κρίσεων και πολέμων. Η ενεργειακή ακρίβεια, οι αναταράξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η άνοδος των τιμών στα βασικά είδη διατροφής και οι ολοένα σοβαρότερες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής ενισχύουν τον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης τα επόμενα χρόνια.
Την ίδια στιγμή, αρκετές πλούσιες χώρες έχουν ήδη ανακοινώσει ή εξετάζουν μειώσεις στα κονδύλια αναπτυξιακής βοήθειας που διοχετεύονται μέσω των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση της φτώχειας και των ανισοτήτων. Η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ήδη προχωρήσει σε αυτή την κατεύθυνση, ενώ ανάλογη πρόταση έχει κατατεθεί και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον επταετή προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν την ανησυχία ότι η σημερινή εικόνα μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη. Η φτώχεια δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες, αλλά αγγίζει ευρύτερα τμήματα των κοινωνιών, καθιστώντας αναγκαία τη συντονισμένη δράση κυβερνήσεων και οικονομικά ισχυρών φορέων.
«Γνωρίζουμε ότι είναι δυνατό να υπάρξει πρόοδος. Οι χώρες που αντιμετώπισαν από κοινού και όχι κατά μόνας τις προκλήσεις έχουν αποδείξει τι μπορεί να επιτευχθεί με την αποφασιστική δράση», είπε ο Ντε Κρο, επιχειρώντας να στείλει ένα μήνυμα αισιοδοξίας μέσα σε ένα εξαιρετικά γκρίζο τοπίο. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω…
