Ποιοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν πριν από τα 62 και τα 67 έτη έως το τέλος του έτους

Το 2026 εξακολουθούν να υπάρχουν συγκεκριμένα «παράθυρα» για συνταξιοδότηση πριν από τα γενικά όρια των 62 και 67 ετών. Οι δυνατότητες αυτές αφορούν ασφαλισμένους που έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα με παλαιότερες διατάξεις και πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Στις ειδικές κατηγορίες περιλαμβάνονται μητέρες με ανήλικα τέκνα, γονείς και τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι, παλαιοί ασφαλισμένοι με 25ετία στο Δημόσιο, εργαζόμενοι στα βαρέα και ανθυγιεινά, καθώς και ασφαλισμένοι σε ΔΕΚΟ, τράπεζες, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ και ΟΓΑ.

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η σημερινή ηλικία. Καθοριστικό ρόλο έχουν το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες ημέρες ή τα έτη ασφάλισης, η ηλικία που είχε συμπληρωθεί σε συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο, αλλά και ο πρώην ασφαλιστικός φορέας.

Η θεμελίωση ή κατοχύρωση δικαιώματος δεν σημαίνει πάντοτε ότι ο ασφαλισμένος μπορεί να αποχωρήσει άμεσα. Για τον λόγο αυτό, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά με βάση το ατομικό ασφαλιστικό ιστορικό.

Μητέρες με ανήλικα τέκνα στο πρώην ΙΚΑ

Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για μητέρες που είχαν ανήλικο τέκνο και είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης στο πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

• Πλήρης σύνταξη έως τα 61: Όσες είχαν συμπληρώσει έως το 2010 τις 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο και είχαν κλείσει τα 55 έως το 2018, μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη στο προβλεπόμενο μεταβατικό όριο, το οποίο φτάνει έως τα 61 έτη. Η δυνατότητα αφορά και όσες συμπληρώνουν το συγκεκριμένο όριο μέσα στο 2026, εφόσον δεν έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί με μειωμένη σύνταξη.
• Μειωμένη σύνταξη στα 58 έτη και 6 μήνες ή στα 60 έτη και 2 μήνες: Μητέρες με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο το 2010 ή το 2011, οι οποίες συμπλήρωσαν το 50ό ή το 52ο έτος το 2017 ή το 2018, μπορούν να αξιοποιήσουν τα αντίστοιχα μεταβατικά όρια, εφόσον πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις.
• Μειωμένη σύνταξη με όριο έως τα 61: Για όσες συμπλήρωσαν 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2012 με ανήλικο τέκνο και είχαν κλείσει τα 55 έως το 2018, προβλέπεται έξοδος με μειωμένη σύνταξη βάσει του αντίστοιχου μεταβατικού ορίου, το οποίο μπορεί να φτάσει έως τα 61 έτη.

Για τις μητέρες που συμπλήρωσαν το 55ο έτος από το 2019 και μετά, το όριο για μειωμένη σύνταξη διαμορφώνεται στα 62 έτη.

ΔΕΚΟ και τράπεζες

Ευνοϊκές μεταβατικές διατάξεις ισχύουν και για μητέρες που ασφαλίστηκαν στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών και είχαν ανήλικο τέκνο όταν συμπλήρωσαν την απαιτούμενη 25ετία.

• 25ετία το 2010 και ηλικία 50 ετών έως το 2017: Δυνατότητα πλήρους σύνταξης με μεταβατικό όριο ηλικίας έως τα 58 έτη και 6 μήνες.
• 25ετία το 2011 και ηλικία 52 ετών έως το 2018: Εφαρμόζονται τα αντίστοιχα μεταβατικά όρια, ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης της ηλικίας.
• 25ετία το 2012 και ηλικία 55 ετών έως το 2018: Προβλέπεται πλήρης σύνταξη με όριο ηλικίας που φτάνει έως τα 61 έτη.

Όταν το κρίσιμο ηλικιακό όριο συμπληρώθηκε μετά τα προβλεπόμενα χρονικά ορόσημα, τα όρια αυξάνονται σταδιακά. Επομένως, το έτος συμπλήρωσης τόσο της 25ετίας όσο και της απαιτούμενης ηλικίας είναι αυτό που κρίνει αν υπάρχει δυνατότητα εξόδου μέσα στο 2026.

Δημόσιο: γονείς με ανήλικα και τρίτεκνοι

Στο Δημόσιο, γονείς με ανήλικο τέκνο που συμπλήρωσαν 25ετία το 2011 ή το 2012 μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αξιοποιήσουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας.

• Με ανήλικο τέκνο και 25ετία το 2011, όσοι συμπλήρωσαν το 52ο έτος το 2017 μπορούν να αποχωρήσουν από τα 58 έτη και 5 μήνες.
• Όσοι συμπλήρωσαν τα 52 το 2018 μπορούν να αποχωρήσουν από τα 60 έτη και 2 μήνες, εφόσον πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις.
• Γονείς με ανήλικο τέκνο και 25ετία το 2012, οι οποίοι συμπλήρωσαν τα 55 το 2017, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 59 έτη και 6 μήνες.
• Για όσους συμπλήρωσαν τα 55 το 2019, το μεταβατικό όριο διαμορφώνεται στα 62 έτη και 6 μήνες, με πλήρη σύνταξη εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Οι ρυθμίσεις αυτές διαφοροποιούνται από το γενικό καθεστώς, καθώς συνδέονται με την κατοχύρωση δικαιώματος σε παλαιότερο έτος.

Για τους τρίτεκνους δημόσιους υπαλλήλους ισχύουν ειδικοί συνδυασμοί χρόνου ασφάλισης και ηλικίας:

• 21 έτη ασφάλισης το 2011 και ηλικία 52 ετών το 2017: Συνταξιοδότηση από τα 58 έτη και 5 μήνες.
• 21 έτη ασφάλισης το 2011 και ηλικία 52 ετών το 2018: Έξοδος από τα 60 έτη και 2 μήνες.
• 23 έτη ασφάλισης το 2012 και ηλικία 55 ετών το 2017: Συνταξιοδότηση από τα 59 έτη και 6 μήνες.
• 23 έτη ασφάλισης το 2012 και ηλικία 55 ετών το 2018: Έξοδος από τα 61 έτη.

Η ύπαρξη τριών τέκνων από μόνη της δεν αρκεί για πρόωρη συνταξιοδότηση. Απαιτούνται ο προβλεπόμενος χρόνος ασφάλισης και η κατοχύρωση του σχετικού δικαιώματος.

Μειωμένη σύνταξη από το Δημόσιο πριν από τα 62

Μειωμένη σύνταξη πριν από τα 62 μπορούν να διεκδικήσουν και ορισμένοι παλαιοί ασφαλισμένοι του Δημοσίου, δηλαδή όσοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993.

Βασική προϋπόθεση είναι να είχαν συμπληρώσει 25ετία το 2010, το 2011 ή το 2012, με πραγματικό ή αναγνωρισμένο πλασματικό χρόνο ασφάλισης, καθώς και το αντίστοιχο ηλικιακό όριο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

• Γυναίκες που συμπλήρωσαν το 55ο έτος έως το τέλος του 2022, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
• Άνδρες και γυναίκες που συμπλήρωσαν το 56ο έτος έως το τέλος του 2022, με 25ετία το 2011.
• Άνδρες και γυναίκες που συμπλήρωσαν το 58ο έτος έως το τέλος του 2022, με 25ετία το 2012.
• Ασφαλισμένοι που υπάγονται στις αντίστοιχες διατάξεις για το 60ό έτος, εφόσον πληρούν τις ειδικές προϋποθέσεις.

Αν τα κρίσιμα ηλικιακά όρια συμπληρώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά, εφαρμόζεται κατά κανόνα το όριο των 62 ετών για τη μειωμένη σύνταξη στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.

ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ: ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι

Για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ, δηλαδή των ταμείων ΤΕΒΕ, ΤΑΕ και ΤΣΑ, καθώς και του πρώην ΕΤΑΑ, όπου υπάγονταν μεταξύ άλλων μηχανικοί, γιατροί και νομικοί, η βασική διαδρομή για σύνταξη στα 62 απαιτεί 40 έτη ασφάλισης.

Ο απαιτούμενος χρόνος μπορεί να συμπληρωθεί με πραγματική ασφάλιση και, όπου επιτρέπεται, με αναγνώριση πλασματικών ετών. Όσοι δεν συγκεντρώνουν 40 χρόνια μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 67, εφόσον έχουν τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.

Ειδικές δυνατότητες ισχύουν για ασφαλισμένους με διαδοχική ασφάλιση σε διαφορετικούς φορείς, όπως το ΙΚΑ και ο ΟΑΕΕ. Η μειωμένη σύνταξη στα 62 εξαρτάται από το συνολικό ασφαλιστικό ιστορικό και τις ειδικές προϋποθέσεις κάθε περίπτωσης και δεν αποτελεί αυτόματο δικαίωμα για όλους τους επαγγελματίες με διαδοχική ασφάλιση.

ΟΓΑ: οι δύο βασικές επιλογές

• Στα 67 έτη: Απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.
• Στα 62 έτη: Απαιτούνται 40 έτη ασφάλισης, τα οποία μπορούν να περιλαμβάνουν χρόνο από διαφορετικούς φορείς, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις διαδοχικής ασφάλισης.

Η 40ετία μπορεί, όπου προβλέπεται, να συμπληρωθεί με αναγνώριση πλασματικών χρόνων, όπως στρατιωτική θητεία και χρόνος ανατροφής τέκνων, μέχρι τα επιτρεπόμενα όρια. Για τους αγρότες, η έξοδος πριν από το γενικό όριο των 67 εξαρτάται κυρίως από τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης έως τα 62.

Βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα

Ξεχωριστοί κανόνες ισχύουν για ασφαλισμένους του ΙΚΑ που εργάστηκαν σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Τα όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με το σύνολο των ημερών ασφάλισης, τον χρόνο στα βαρέα, το φύλο και το έτος θεμελίωσης.

Για άνδρες και γυναίκες με 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά, από τις οποίες τουλάχιστον 7.500 στα βαρέα και ανθυγιεινά, προβλέπεται πλήρης σύνταξη στα 62. Υπάρχει επίσης δυνατότητα μειωμένης σύνταξης από τα 60, εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις.

Ο συνολικός χρόνος μπορεί, όπου επιτρέπεται, να συμπληρωθεί με πλασματικά έτη. Οι 7.500 ημέρες στα βαρέα, όμως, πρέπει να προέρχονται από πραγματική ασφάλιση.

Για άνδρες ασφαλισμένους στο ΙΚΑ προβλέπεται πλήρης σύνταξη στα 62 με 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά, από τις οποίες τουλάχιστον 3.600 σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Οι συνολικές ημέρες μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να συμπληρωθούν με πραγματικό ή αναγνωρισμένο πλασματικό χρόνο, ενώ ο χρόνος στα βαρέα πρέπει να είναι πραγματικός.

Για τις γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ, το όριο ηλικίας εξαρτάται από το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκαν οι 4.500 ημέρες συνολικής ασφάλισης και οι 3.600 ημέρες στα βαρέα:

• Θεμελίωση το 2010: Συνταξιοδότηση από τα 55.
• Θεμελίωση το 2011: Συνταξιοδότηση από τα 56.
• Θεμελίωση το 2012: Συνταξιοδότηση από τα 57.
• Θεμελίωση από την 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά: Το όριο διαμορφώνεται στα 62.

Και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο συνολικός χρόνος και οι ημέρες στα βαρέα πρέπει να ελεγχθούν με βάση τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται σε κάθε ασφαλισμένο.

Τι πρέπει να ελεγχθεί πριν από την αίτηση

Όσοι εξετάζουν την έξοδό τους μέσα στο 2026 πρέπει να ελέγξουν με προσοχή:

1. Τον συνολικό χρόνο ασφάλισης: Πόσα έτη ή ημέρες έχουν καταγραφεί, αν υπάρχουν κενά και αν μπορούν να αναγνωριστούν επιπλέον χρόνοι.
2. Το έτος θεμελίωσης ή κατοχύρωσης: Πότε συμπληρώθηκαν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων.
3. Το ηλικιακό όριο: Ποια ημερομηνία συμπλήρωσης της ηλικίας προβλέπεται για τη συγκεκριμένη κατηγορία.
4. Το είδος της σύνταξης: Αν πρόκειται για πλήρη ή μειωμένη σύνταξη και ποια είναι η οικονομική επίπτωση της επιλογής.
5. Τη διαδοχική και την πλασματική ασφάλιση: Αν ο χρόνος από διαφορετικά ταμεία ή οι αναγνωρίσεις μπορούν πράγματι να αξιοποιηθούν στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Οι δυνατότητες εξόδου πριν από τα 62 και τα 67 εξακολουθούν να ισχύουν το 2026, αλλά αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων. Η ηλικία από μόνη της δεν αρκεί· το ασφαλιστικό ιστορικό, ο χρόνος ασφάλισης και οι μεταβατικές διατάξεις είναι εκείνα που καθορίζουν αν υπάρχει πραγματικό δικαίωμα συνταξιοδότησης.