Σε μια προσπάθεια να γεφυρώσει τις διαφορετικές θέσεις των 27 κρατών μελών, η Ιρλανδική Προεδρία παρουσίασε αντιπρόταση για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σχέδιο προβλέπει μείωση κατά 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δηλαδή περικοπές περίπου 8% σε σταθερές τιμές του 2025.
Η ιρλανδική πρόταση δεν αποτελεί την τελική συμφωνία για το ύψος ή την κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων, αλλά ένα διαπραγματευτικό πλαίσιο που αποσκοπεί στην επιτάχυνση των συζητήσεων και στην επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους.
Παρουσιάζοντας το σχέδιο, ο υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας της Ιρλανδίας, Τόμας Μπερν, αναφέρθηκε σε ένα δημοσιονομικό τρίλημμα: την ανάγκη χρηματοδότησης των νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, τη διατήρηση της στήριξης προς τις υφιστάμενες πολιτικές και τους περιορισμούς που αντιμετωπίζουν οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκονται η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα, η καινοτομία, η ασφάλεια και η άμυνα. Παράλληλα, προβλέπεται η διατήρηση της χρηματοδότησης βασικών πολιτικών της ΕΕ, παρά τις αυξημένες ανάγκες και τις δημοσιονομικές πιέσεις.
Ο Ιρλανδός υφυπουργός αναγνώρισε ότι το σχέδιο δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις απαιτήσεις των κρατών μελών. Όπως σημείωσε, στόχος του είναι να αποτελέσει αφετηρία για την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων, χωρίς να προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα.
Παρά τη μείωση σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το νέο πλαίσιο προβλέπει αισθητά περισσότερους πόρους από το ισχύον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός αντιστοιχεί στο 1,16% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ, ενώ το συνολικό ύψος του είναι αυξημένο κατά περισσότερο από 30% σε ονομαστικούς όρους. Αν συνυπολογιστεί ο πληθωρισμός, η αύξηση προσεγγίζει το 47%.
Σχεδόν όλα τα προγράμματα προβλέπεται να ενισχυθούν σε σχέση με την τρέχουσα δημοσιονομική περίοδο, με την ιρλανδική πρόταση να στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες.
Πρώτον, διατηρούνται οι εθνικές κατανομές χρηματοδότησης, προκειμένου να προστατευθούν η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η πολιτική συνοχής, οι δύο βασικοί πυλώνες του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Δεύτερον, ενισχύονται οι επενδύσεις στην ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια. Το σχέδιο προβλέπει περισσότερα από 400 δισ. ευρώ για τα ευρωπαϊκά ταμεία ανταγωνιστικότητας, με τους διαθέσιμους πόρους να υπερδιπλασιάζονται σε σύγκριση με το ισχύον ΠΔΠ. Η έρευνα, η καινοτομία, η ασφάλεια και η άμυνα περιλαμβάνονται στις βασικές προτεραιότητες.
Τρίτον, παραμένει η στήριξη προς την Ουκρανία. Η αντιπρόταση περιλαμβάνει χρηματοδότηση για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της χώρας, καθώς και δέσμευση 25 δισ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια.
Η Ιρλανδική Προεδρία επιχειρεί έτσι να ισορροπήσει ανάμεσα στις αυξανόμενες ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις δυνατότητες των κρατών μελών. Οι επόμενες διαπραγματεύσεις θα κρίνουν τόσο το τελικό ύψος του προϋπολογισμού όσο και την κατανομή των πόρων στις επιμέρους πολιτικές.
