Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα θέτει τις ελληνικές δυνάμεις η διεξαγωγή της εθνικής άσκησης «ΜΙΝΩΑΣ 2026», από τις 13 έως τις 16 Οκτωβρίου 2026. Το Πολεμικό Ναυτικό, σε απόλυτο συντονισμό με το Λιμενικό Σώμα, θα αναπτύξει δυνάμεις στο Αιγαίο, το Ιόνιο και τη Θάλασσα του Καστελόριζου, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Άγκυρα κλιμακώνει τις αμφισβητήσεις της στην περιοχή.
Η άσκηση πραγματοποιείται σε θαλάσσιες ζώνες όπου η Τουρκία επιχειρεί το τελευταίο διάστημα να εφαρμόσει μια νέα στρατηγική, χρησιμοποιώντας την «οικολογία» ως όχημα αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων. Μετά τις ελληνικές εξαγγελίες για τη δημιουργία περιβαλλοντικών ζωνών, η Άγκυρα απάντησε με προεδρικά διατάγματα, υποστηρίζοντας ότι ιδρύει δικά της «εθνικά θαλάσσια πάρκα» εκτός των χωρικών της υδάτων.
Ένα από τα δύο πάρκα έχει χωροθετηθεί στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Φετιγιέ και Κας, με την τουρκική δικαιοδοσία να επεκτείνεται, σύμφωνα με τους τουρκικούς ισχυρισμούς, στα διεθνή ύδατα γύρω από το Καστελόριζο. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια της Άγκυρας να εγκλωβίσει το ακριτικό νησί και να το απομονώσει γεωγραφικά από τη Ρόδο, προωθώντας στην πράξη το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» υπό το πρόσχημα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Στο επιχειρησιακό σκέλος, η «ΜΙΝΩΑΣ 2026» αποτελεί άσκηση NCAGS (Ναυτική Συνεργασία και Καθοδήγηση Εμπορικών Πλοίων), με αντικείμενο τη δοκιμή των συστημάτων ασφαλείας και την εθελοντική καθοδήγηση της εμπορικής ναυτιλίας σε συνθήκες κρίσης. Πρόκειται για προσομοίωση διαχείρισης κρίσεων σε περιβάλλον διενέξεων, με βάση το επίσημο δόγμα του ΝΑΤΟ για την προστασία των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας.
Η συμμετοχή των εμπορικών πλοίων και των μεγάλων αλιευτικών σκαφών, άνω των 300 κόρων, είναι οικειοθελής. Όσα πλοία κινούνται στις συγκεκριμένες περιοχές καλούνται να επικοινωνήσουν με το εξειδικευμένο κέντρο επιχειρήσεων, το οποίο εδρεύει στο Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος στον Πειραιά. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, τα πληρώματα ανταλλάσσουν εικονικές αναφορές για τη θέση, την πορεία και το φορτίο των πλοίων με τις στρατιωτικές αρχές, εκπαιδευόμενα στις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης, χωρίς ωστόσο η συμμετοχή τους να προκαλεί οικονομική επιβάρυνση ή καθυστερήσεις στα δρομολόγιά τους.
Η παρουσία των ελληνικών δυνάμεων στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές στέλνει μήνυμα επιχειρησιακής ετοιμότητας, την ώρα που η Αθήνα παραμένει σε εγρήγορση απέναντι στην υβριδική «περιβαλλοντική» διπλωματία της γείτονος. Το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη ξεκαθαρίσει σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς ότι οι μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας είναι παράνομες, άκυρες και δεν παράγουν κανένα έννομο αποτέλεσμα, τονίζοντας ότι η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα πάνω στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS).
