Η αποκατάσταση της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ δεν έφερε την αναμενόμενη αποκλιμάκωση στην αγορά ενέργειας. Οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ η συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή αυξάνει το κόστος μεταφοράς και περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης απέναντι σε νέες αναταράξεις.
Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της βενζίνης έχει ανέλθει στα 4,36 δολάρια το γαλόνι, σύμφωνα με τα στοιχεία της AAA, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο για αυτή την εποχή του χρόνου. Παρά τα έκτακτα μέτρα που έχουν λάβει πολιτείες των ΗΠΑ και της Ευρώπης, το ντίζελ παραμένει μόλις 20 σεντ χαμηλότερα από το ιστορικό ρεκόρ του προηγούμενου μήνα.
Η αρχική έλλειψη πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν έχει πλέον εξελιχθεί σε γενικευμένη ενεργειακή κρίση, η οποία επηρεάζει οδηγούς, μεταφορείς και αγρότες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Παρότι η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει αποκατασταθεί, η περιοχή παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη και, ως εκ τούτου, ιδιαίτερα ακριβή. Πολλά εμπορικά πλοία, μεταξύ των οποίων και δεξαμενόπλοια, έχουν δεχθεί επιθέσεις τις τελευταίες ημέρες, σύμφωνα με τη Βρετανική Υπηρεσία Θαλάσσιων Εμπορικών Επιχειρήσεων.
Το κόστος ναύλωσης ενός υπερδεξαμενόπλοιου έχει εκτοξευθεί. Σύμφωνα με στοιχεία της Clarksons, πέρσι η ημερήσια ναύλωση για τη διαδρομή από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα ανερχόταν στα $65.000. Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν είχε φτάσει τα $230.000, ενώ σήμερα αγγίζει τα $1,6 εκατομμύρια την ημέρα.
Παράλληλα, οι ναυτιλιακές εταιρείες προσφέρουν πολύ υψηλότερες αμοιβές σε ναυτικούς που δέχονται να ταξιδέψουν σε επικίνδυνες ζώνες. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, σε ορισμένες περιπτώσεις τα ποσά φτάνουν έως και τα $25.000 ανά ταξίδι, δηλαδή περίπου όσο οι μισθοί ενός έτους.
Σημαντική είναι και η αύξηση των ασφαλιστικών δαπανών. Οι παραγωγοί πετρελαίου καταβάλλουν πλέον από $30 έως $40 εκατομμύρια για ένα ταξίδι εισόδου και εξόδου από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς ο κίνδυνος για τα πλοία και τα πολύτιμα φορτία έχει πολλαπλασιαστεί.
«Οι πόλεμοι δεν έχουν τελειώσει. Δεν υπάρχει ειρήνη. Το ενεργειακό σύστημα παραμένει περιορισμένο», ανέφερε ο Jan Stuart, παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής ενέργειας στην Piper Sandler.
Το κόστος ναύλωσης, οι αυξημένες αμοιβές των ναυτικών και τα ασφάλιστρα μετακυλίονται τελικά στις επιχειρήσεις και στους καταναλωτές. Όπως εξηγεί ο Tom Kloza, επικεφαλής ενεργειακός σύμβουλος της Gulf Oil, η μεταφορά ενός βαρελιού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο κόστιζε παλαιότερα μόλις $2, ενώ σήμερα το κόστος έχει φτάσει τα $33.
Ο Kloza χαρακτηρίζει την κατάσταση «παράλογη», επισημαίνοντας ότι όσοι διαθέτουν πλοία βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα επηρεαστούν από τον πόλεμο.
Την ίδια ώρα, διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα στις τιμές του αργού στις χρηματοοικονομικές αγορές και στο πραγματικό κόστος της φυσικής αγοράς. Η τιμή του Dated Brent, που αφορά τη φυσική παράδοση πετρελαίου, διαμορφώθηκε στα $135,74 ανά βαρέλι, σύμφωνα με τη S&P Global Platts, την ώρα που τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης κινούνται γύρω στα $100.
Η τιμή της φυσικής αγοράς είναι αυτή που επηρεάζει τελικά το ποσό που πληρώνουν οι καταναλωτές στα πρατήρια. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ζουν σε απομόνωση. Ζούμε με μια παγκόσμια τιμή, καθώς εισάγουμε βενζίνη», τονίζει ο Stuart.
Η ενεργειακή κρίση εντείνεται από τις παράλληλες πολεμικές συγκρούσεις. Εκτός από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν, ο οποίος διαρκεί περισσότερο από το αναμενόμενο, συνεχίζεται η σύγκρουση μεταξύ των Χούθι της Υεμένης και του Ιράν.
Οι επιθέσεις των Χούθι με drones και πυραύλους έχουν διαταράξει τη λειτουργία του στενού Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, ενός ακόμη κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος για το παγκόσμιο εμπόριο. Την ίδια στιγμή, οι ουκρανικές επιθέσεις με drones προκαλούν ζημιές σε ρωσικά διυλιστήρια, πλήττοντας έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς ντίζελ παγκοσμίως.
Η Ρωσία, αντιμετωπίζοντας ελλείψεις καυσίμων στο εσωτερικό της, περιόρισε τις εξαγωγές της, ενώ αντίστοιχα κινήθηκε και η Κίνα, προκειμένου να αποφύγει προβλήματα επάρκειας στην εγχώρια αγορά.
Τα διυλιστήρια των ΗΠΑ είναι τα μόνα που εξακολουθούν να λειτουργούν πλήρως, ωστόσο έχουν ήδη φτάσει στα όρια των δυνατοτήτων τους. Ορισμένες μονάδες μειώνουν την παραγωγή για τις καθιερωμένες εργασίες συντήρησης της συγκεκριμένης περιόδου.
Επιπλέον, ο τυφώνας Isaias ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση, εφόσον προκαλέσει διακοπές στην παραγωγή ή ζημιές σε διυλιστήρια στον Κόλπο του Μεξικού.
Οι τιμές θα ήταν ακόμη υψηλότερες χωρίς τα αποθέματα ασφαλείας που είχαν δημιουργηθεί στις αρχές του έτους. Τα αποθέματα αυτά, όμως, έχουν πλέον μειωθεί σημαντικά, αφήνοντας την παγκόσμια αγορά με περιορισμένες δυνατότητες αντίδρασης σε μια νέα κρίση.
Η εξάντλησή τους έχει συμβάλει στη διατήρηση υψηλών τιμών και στην αύξηση των κινδύνων, ακόμη και μετά την επιστροφή της ροής πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ στα προπολεμικά επίπεδα.
«Πρέπει να τελειώσουν και οι τρεις πόλεμοι – ή έστω οι δύο από αυτούς», σημειώνει ο Kloza, προκειμένου να υπάρξει ουσιαστική αποκλιμάκωση στις τιμές της ενέργειας.
Πηγή: CNN
