Σε κρίσιμο σημείο περνούν οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Ιρλανδία να παρουσιάζει το Σάββατο νέα συμβιβαστική πρόταση, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθούν οι μεγάλες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών.
Η τελική συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί και από τα 27 κράτη-μέλη, αλλά και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, γεγονός που κάνει την εξίσωση ακόμη πιο δύσκολη. Οι διαφορετικές προτεραιότητες αφορούν τη γεωργία, την πολιτική συνοχής, την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια, την άμυνα και την εξωτερική δράση.
Ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Τόμας Μπερν, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, δήλωσε: «Στόχος μας είναι να φέρουμε τις διαπραγματεύσεις ένα βήμα πιο κοντά στη συμφωνία».
Ο ίδιος αναγνώρισε, πάντως, ότι η πρόταση δεν πρόκειται να ικανοποιήσει όλες τις πλευρές. «Δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε τους πάντες. Ελπίζουμε ότι όλοι θα βρουν κάτι χρήσιμο στον συμβιβασμό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ιρλανδός υπουργός.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για προϋπολογισμό ύψους 1,76 τρισ. ευρώ, ποσό που προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Η Κομισιόν επισημαίνει ότι ο νέος προϋπολογισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως λογιστική άσκηση, καθώς η Ευρώπη καλείται να καλύψει παράλληλα τις παραδοσιακές πολιτικές και τις νέες ανάγκες σε άμυνα, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα.
Οι χώρες που τάσσονται υπέρ μιας σημαντικής περικοπής του προτεινόμενου ποσού, κατά «αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ», περιλαμβάνουν τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και τα σκανδιναβικά κράτη.
Στον αντίποδα, η Ισπανία και η Ιταλία ζητούν να διατηρηθούν οι πόροι για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, καθώς και για τα περιφερειακά και διαρθρωτικά ταμεία. Η αντιπαράθεση αποτυπώνει τη σύγκρουση ανάμεσα στις παραδοσιακές δαπάνες και στις νέες απαιτήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Προϋπολογισμού Πιοτρ Σεραφίν επέκρινε την προσέγγιση κυβερνήσεων που αξιολογούν τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό αποκλειστικά με βάση το ποσό που καταβάλλουν και εκείνο που επιστρέφει στη χώρα τους.
«Ορισμένες πρωτεύουσες εξακολουθούν να κοιτάζουν τον προϋπολογισμό όπως οι λογιστές έναν ισολογισμό: “πόσα δίνω και πόσα παίρνω;”», είπε. Όπως υποστήριξε, αυτή η λογική δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα, καθώς πολλές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά σε εθνικό επίπεδο.
Παράλληλα, η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου εξετάζει και το ζήτημα των νέων ίδιων πόρων της ΕΕ. Στόχος είναι να περιοριστεί η εξάρτηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού από τις απευθείας εισφορές των κρατών-μελών.
Ο Τόμας Μπερν ανέφερε ότι οι νέες πηγές εσόδων θα πρέπει να αποφέρουν «ουσιαστικά» ποσά, να έχουν την ομόφωνη υποστήριξη των 27 και να μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή πριν από το 2028.
Το ζητούμενο για την ιρλανδική προεδρία είναι ένα ισορροπημένο αποτέλεσμα, το οποίο θα αντικατοπτρίζει το συλλογικό επίπεδο φιλοδοξίας της ΕΕ και θα επιτρέψει την επίτευξη συμφωνίας εγκαίρως. Ωστόσο, η προσπάθεια να χρηματοδοτηθούν περισσότερες πολιτικές μέσω ενός προϋπολογισμού που αμφισβητείται τόσο ως προς το ύψος όσο και ως προς τις προτεραιότητές του προμηνύει δύσκολες διαπραγματεύσεις.
«Στόχος μας είναι να φέρουμε τις διαπραγματεύσεις ένα βήμα πιο κοντά στη συμφωνία», δήλωσε ο Μπερν, με την πρόταση του Σαββάτου να αποτελεί το επόμενο κρίσιμο τεστ για την πορεία προς τον συμβιβασμό.
