Σήμερα, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμάται η μνήμη των Μαρτύρων Σεργίου και Βάκχου και του Ιερομάρτυρος Πολυχρονίου.
Την ονομαστική τους εορτή έχουν:
- Σέργιος
- Σεργία
- Σεργιανή
- Σεργιούλα
- Βάκχος
- Βάκχη
- Βακχία
- Πολυχρόνης
- Πολυχρόνιος
- Χρόνης
- Πολυχρονία
- Πολυχρονούλα
Οι Άγιοι Σέργιος και Βάκχος υπηρετούσαν στον στρατό του αυτοκράτορα Μαξιμιανού. Ξεχώριζαν για την ανδρεία τους στις μάχες, αλλά και για τη σωφροσύνη που τους χαρακτήριζε στην καθημερινή τους ζωή. Για τον λόγο αυτό ο αυτοκράτορας τούς είχε απονείμει τα αξιώματα του πριμικηρίου της σχολής των Κεντηλίων και του σεκουνδουκηρίου, αντίστοιχα.
Όταν ο Μαξιμιανός πληροφορήθηκε ότι οι δύο επίλεκτοι στρατιώτες του ήταν χριστιανοί, αρνήθηκε να το πιστέψει. Για να διαπιστώσει ο ίδιος την αλήθεια, οργάνωσε τελετές με θυσίες σε ειδωλολατρικό ναό και τους κάλεσε να παρευρεθούν. Ο Σέργιος και ο Βάκχος αρνήθηκαν και ομολόγησαν με θάρρος την πίστη τους στον Χριστό.
Η στάση τους εξόργισε τον αυτοκράτορα, ο οποίος διέταξε να τους αφαιρέσουν τα αξιώματά τους. Ακολούθησαν εμπαιγμοί και διαπόμπευση, προτού οι δύο στρατιώτες σταλούν στον Αντίοχο, σκληρό δούκα της Ανατολής.
Ο Αντίοχος υπέβαλε τον Βάκχο σε φρικτά βασανιστήρια και τον μαστίγωσε μέχρι θανάτου. Στον Σέργιο, επειδή στο παρελθόν είχε ευεργετηθεί από εκείνον, πρότεινε να του χαρίσει τη ζωή, αρκεί να αρνηθεί τον Χριστό. Η γενναία απάντηση του Σεργίου ήταν τα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «Ἐμοὶ τὸ ζῆν Χριστὸς καὶ τὸ ἀποθανεὶν κέρδος» (προς Φιλιππησίους, α’ 21).
«Σε μένα», είπε ο Σέργιος, «ζωή είναι ο Χριστός. Αλλά και το να πεθάνω είναι κέρδος, διότι έτσι θα ενωθώ πλήρως με το Χριστό». Τότε ο Αντίοχος έδωσε αμέσως εντολή να τον αποκεφαλίσουν.
Το 547 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ανήγειρε στην Κωνσταντινούπολη έναν λαμπρό ναό προς τιμήν των Αγίων Μαρτύρων Σεργίου και Βάκχου. Ο ναός είναι γνωστός ως «Μικρή Αγία Σοφία» και εκεί κατατέθηκαν τα Ιερά Λείψανά τους.
Λείψανα των δύο Μαρτύρων φυλάσσονται σε αρκετές περιοχές της Δύσης. Στη Βενετία, λείψανα που αποδίδονται στους Αγίους Σέργιο και Βάκχο βρίσκονται στον Ναό του Αγίου Πέτρου στο Καστέλλο. Τα συγκεκριμένα λείψανα αναγνωρίστηκαν το 1991 μ.Χ.
Στην Παβία, στη Μονή των Βενεδικτίνων του Αγίου Φίλικος, φυλάσσονται επίσης λείψανα των δύο Μαρτύρων. Πρόκειται για δωρεά του αυτοκράτορα Όθωνα Β’, τα οποία, σύμφωνα με την παράδοση, έφερε στη Δύση η σύζυγός του, η Βυζαντινή Πριγκίπισσα Θεοφανώ. Για τον λόγο αυτό δεν υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με τη γνησιότητά τους.
Μια άλλη παράδοση αναφέρει ότι το 1152 μ.Χ., κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών, ο Κόμης Γοφρέδος ο Ανδεγαβός μετέφερε λείψανα των Μαρτύρων από τη Συρία στα εδάφη του.
Λείψανα των Αγίων Σεργίου και Βάκχου φυλάσσονται ακόμη στον Ναό του Αγίου Μαρτίνου στο Heiligenstadt, όπως μαρτυρεί βούλα του Πάπα Παύλου Β’ από το 1469 μ.Χ. Σύμφωνα με τους Βολλανδιστές, μεταφέρθηκαν από τη Συρία κατά τον 13ο ή τον 14ο αιώνα.
Τέλος, λείψανα των δύο Μαρτύρων βρίσκονται και στη Μονή του Wiessenburg της Βοημίας. Από εκεί, το 1354 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Κάρολος Δ’ δώρισε μέρος τους στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Βίτου στην Πράγα.
