Το να χάνεται κάποιος στις σκέψεις του κοιτάζοντας έξω από το παράθυρο ή να μιλάει μόνος του την ώρα που οργανώνει τις υποχρεώσεις του δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη αφηρημάδας. Αντίθετα, η ψυχολογική έρευνα δείχνει ότι, σε συγκεκριμένες συνθήκες, αυτές οι συνήθειες μπορεί να συνδέονται με τη δημιουργικότητα, την ευελιξία της σκέψης, τον προγραμματισμό και την αυτορρύθμιση.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όποιος ονειροπολεί ή απευθύνεται στον εαυτό του διαθέτει υποχρεωτικά υψηλό δείκτη ευφυΐας. Οι συγκεκριμένες συμπεριφορές, ωστόσο, φαίνεται πως επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και οργανώνεται η σκέψη.
1. Μιλάτε συχνά… στον εαυτό σας;
«Πού έβαλα τα κλειδιά;», «Πρέπει πρώτα να κάνω αυτό και μετά εκείνο» ή ένα απλό «έλα, συγκεντρώσου!» μπορεί να ακούγονται παράξενα σε κάποιον που βρίσκεται κοντά σας. Στην πραγματικότητα, όμως, ο εσωτερικός διάλογος είναι ιδιαίτερα συνηθισμένος.
Μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα είδος «νοητικού σημειωματάριου», βοηθώντας μας να βάλουμε σε σειρά τις σκέψεις μας, να οργανώσουμε τα επόμενα βήματα και να παρακολουθήσουμε την πορεία προς τους στόχους μας.
Έρευνα σε φοιτητές, η οποία δημοσιεύθηκε στο Behavioral Sciences, εντόπισε συσχέτιση ανάμεσα στη χρήση εσωτερικού λόγου και σε δείκτες αυτορρύθμισης.
Για παράδειγμα, όταν λέτε στον εαυτό σας «πρώτα θα τελειώσω αυτό και μετά θα απαντήσω στα email», μετατρέπετε μια γενική σκέψη σε συγκεκριμένο πλάνο δράσης.
Δεν είναι, ωστόσο, κάθε μορφή αυτοομιλίας βοηθητική. Η συνεχής αυτοκριτική, η καταστροφολογία και η ατελείωτη ανακύκλωση αρνητικών σκέψεων μπορεί να επιβαρύνουν την ψυχική ευεξία και να δυσκολέψουν τη συγκέντρωση.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να μιλάμε περισσότερο στον εαυτό μας, αλλά να αξιοποιούμε τον εσωτερικό διάλογο με τρόπο που μας βοηθά να οργανωθούμε, να συγκεντρωθούμε και να προχωρήσουμε στους στόχους μας, αντί να μας εγκλωβίζει.
2. Το μυαλό σας «ταξιδεύει» συχνά;
Μπορεί να εργάζεστε ή να ασχολείστε με μια καθημερινή υποχρέωση και ξαφνικά να σκέφτεστε τις επόμενες διακοπές, μια παλιά συζήτηση, μια ιδέα για ένα project ή κάτι εντελώς άσχετο. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται περιπλάνηση του νου (mind-wandering).
Για χρόνια θεωρούνταν κυρίως σημάδι έλλειψης συγκέντρωσης. Νεότερα ευρήματα, όμως, δείχνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Μελέτη σε περισσότερους από 1.300 ενήλικες συνέδεσε την εσκεμμένη περιπλάνηση του νου, δηλαδή τις στιγμές κατά τις οποίες επιτρέπουμε συνειδητά στον εαυτό μας να ονειροπολήσει, με καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες δημιουργικότητας.
Παράλληλα, η αυθόρμητη σκέψη φαίνεται ότι μπορεί να βοηθά τον εγκέφαλο να οργανώνει πληροφορίες που σχετίζονται με τους στόχους μας, αλλά και να επεξεργάζεται αναμνήσεις και εμπειρίες.
Έτσι, οι στιγμές που μοιάζουν σαν να «μην κάνετε τίποτα» δεν αποτελούν απαραίτητα χαμένο χρόνο. Ο εγκέφαλος μπορεί να συνεχίζει να επεξεργάζεται πληροφορίες στο παρασκήνιο.
Η ονειροπόληση, βέβαια, δεν είναι ένα μαγικό εργαλείο δημιουργικότητας. Όταν γίνεται ανεξέλεγκτη και παρεμβαίνει στην εργασία, τη μελέτη ή την καθημερινότητα, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Η ισορροπία φαίνεται να είναι το κλειδί: συγκέντρωση όταν χρειάζεται και ελευθερία στη σκέψη όταν υπάρχει ο απαραίτητος χώρος.
Πηγή: vita.gr
