Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των ευρωπαϊκών Τελωνείων φέρνουν ο νέος Ενωσιακός Τελωνειακός Κώδικας (Κανονισμός ΕΕ 2026/2108) και η σύσταση της Τελωνειακής Αρχής της ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα πιο ενιαίο, σύγχρονο και αποτελεσματικό τελωνειακό πλαίσιο.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην προετοιμασία και την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου στην Ελλάδα. Με εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ (Ε.2054/2026), οι αρμόδιες τελωνειακές υπηρεσίες και οι εμπλεκόμενοι φορείς ενημερώνονται για τις βασικές διατάξεις του νέου Κανονισμού, καθώς και για τις αρχικές οδηγίες που αφορούν τη σταδιακή προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις.
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός των ευρωπαϊκών Τελωνείων, αλλά και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών.
Μεταξύ άλλων, το νέο πλαίσιο προβλέπει:
- τη δημιουργία του Τελωνειακού Κόμβου Δεδομένων της ΕΕ (EU Customs Data Hub), ενός ενιαίου ψηφιακού περιβάλλοντος για τη συλλογή, την επεξεργασία και την ανταλλαγή τελωνειακών πληροφοριών,
- την ενιαία και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των τελωνειακών ελέγχων, με ενισχυμένη αξιοποίηση της ανάλυσης κινδύνου σε επίπεδο ΕΕ,
- την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των τελωνειακών διαδικασιών, παράλληλα με την ενίσχυση της συνεργασίας με τους οικονομικούς φορείς,
- την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αυξανόμενων ροών του ηλεκτρονικού εμπορίου και την προσαρμογή των τελωνειακών διαδικασιών στις νέες μορφές εμπορίου,
- την ενίσχυση της προστασίας των δημοσιονομικών συμφερόντων της ΕΕ, της δημόσιας υγείας, των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.
Σε εθνικό επίπεδο, η ΑΑΔΕ θα συντονίσει τις αναγκαίες επιχειρησιακές, οργανωτικές και ψηφιακές προσαρμογές. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται:
- η προσαρμογή των εθνικών τελωνειακών συστημάτων και η διασύνδεσή τους με τον Τελωνειακό Κόμβο Δεδομένων της ΕΕ,
- η αναβάθμιση των συστημάτων ανάλυσης κινδύνων και τελωνειακών ελέγχων,
- η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού και η διαρκής υποστήριξη των επιχειρήσεων και των συναλλασσόμενων,
- η ενεργός συμμετοχή της Ελλάδας στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών εκτελεστικών κανόνων, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή.
Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η εφαρμογή του νέου πλαισίου αποτελεί σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης και τη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού, ψηφιακού και ενιαίου ευρωπαϊκού τελωνειακού περιβάλλοντος.
