Σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία των εξετάσεων πιστοποίησης ξένων γλωσσών προκαλεί η μεγάλη αύξηση των φορέων που δραστηριοποιούνται στον χώρο, αλλά και η δυνατότητα συμμετοχής σε εξετάσεις εξ αποστάσεως, ακόμη και από το σπίτι.
Το ζήτημα ανέδειξε μιλώντας στην ΕΡΤ ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, διευκρινίζοντας ότι δεν αφορά κατ’ ανάγκη πλαστά πιστοποιητικά με την αυστηρή έννοια του όρου. Δηλαδή, έγγραφα που εμφανίζονται ως εκδοθέντα από έναν φορέα χωρίς στην πραγματικότητα να έχουν εκδοθεί από αυτόν.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο πιστοποιείται η γνώση μιας ξένης γλώσσας και, κυρίως, οι συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιούνται οι εξετάσεις.
«Αυτό για το οποίο μιλάμε είναι περιπτώσεις που γίνεται πιστοποίηση ξένης γλώσσας και ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ας μείνουμε τώρα στην ξένη γλώσσα», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαϊωάννου.
Όπως εξήγησε, οι πιστοποιημένοι φορείς είναι πλέον περισσότεροι από 50, αριθμός που έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. «Οι πιστοποιημένοι φορείς πλέον είναι πάνω από 50», ανέφερε.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν οι εξετάσεις γίνονταν με φυσική παρουσία και από περιορισμένο αριθμό οργανισμών, σήμερα πραγματοποιούνται από πολλούς πιστοποιημένους φορείς σε ολόκληρη τη χώρα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΑΣΕΠ, οι διαφημίσεις ορισμένων φορέων πιστοποίησης. Σε κάποιες από αυτές γίνεται λόγος για ποσοστά επιτυχίας που φτάνουν ακόμη και το 99%, ενώ παράλληλα προβάλλεται η δυνατότητα απόκτησης πιστοποιητικού επιπέδου Proficiency μέσα σε μόλις δύο έως τέσσερις μήνες.
Το βασικό ερώτημα, όπως υπογράμμισε, δεν είναι μόνο ποιος φορέας διενεργεί την εξέταση, αλλά κυρίως με ποιους όρους και υπό ποιες συνθήκες διεξάγεται.
Η εξ αποστάσεως εξέταση αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις, καθώς η συμμετοχή από το σπίτι εγείρει ζητήματα που αφορούν την ταυτοποίηση του εξεταζόμενου και τη διασφάλιση ότι δεν υπάρχει εξωτερική βοήθεια κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.
«Η υπηρεσία προσλήψεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή το ΑΣΕΠ, ας το πούμε το ευρωπαϊκό, πασχίζει εδώ και μερικά χρόνια να φτιάξει μια τέτοια διαδικασία με εγγυήσεις και δικλείδες, ούτως ώστε να μπορεί κανείς να είναι σπίτι, να εξεταστεί και να ταυτοποιηθεί», ανέφερε ο κ. Παπαϊωάννου.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχουν εντοπιστεί μέθοδοι που να μπορούν να εγγυηθούν πλήρως την αξιοπιστία μιας τέτοιας διαδικασίας.
«Πιστεύω ότι σε μερικά χρόνια από τώρα, αν υπάρχει πρόθεση και σε επίπεδο ΑΣΕΠ και σε επίπεδο άλλων χωρών, θα μπορέσουμε να βρούμε ασφαλείς μεθόδους. Αυτή τη στιγμή όμως δεν έχουμε βρει ασφαλείς», τόνισε.
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ έθεσε, παράλληλα, θέμα και για την αναγνώριση της άριστης γνώσης μιας ξένης γλώσσας μέσω εξ αποστάσεως μεταπτυχιακών σπουδών στο εξωτερικό.
Όπως είπε, υπάρχουν εκπαιδευτικά ιδρύματα που διαφημίζουν μεταπτυχιακά προγράμματα, υποστηρίζοντας ότι η ολοκλήρωσή τους μπορεί να οδηγήσει στην αναγνώριση άριστης γνώσης της γλώσσας. Το συγκεκριμένο προσόν στη συνέχεια αξιοποιείται για την πρόσληψη στο Δημόσιο.
«Στην ίδια διαφήμιση έγραφε οι σημειώσεις για τα μαθήματα στα ελληνικά», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο ένα πρόγραμμα που πραγματοποιείται με τέτοιους όρους μπορεί να αποδεικνύει άριστη γνώση της γλώσσας στην οποία υποτίθεται ότι διεξάγονται οι σπουδές.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ο κ. Παπαϊωάννου υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση, αλλά απαιτείται συνδυασμός παρεμβάσεων.
Μία από τις προτάσεις είναι η ενεργοποίηση και ενίσχυση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας, ώστε να αποτελέσει αξιόπιστη εναλλακτική στην αγορά των ιδιωτικών πιστοποιήσεων.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της κατάργησης της αναγνώρισης της άριστης γνώσης ξένης γλώσσας αποκλειστικά μέσω εξ αποστάσεως σπουδών στο εξωτερικό. Όπως εξήγησε, η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά ακόμη πιο δύσκολο τον έλεγχο της αυθεντικότητας των εργασιών και της πραγματικής συμμετοχής ενός φοιτητή σε ένα πρόγραμμα σπουδών.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και το ενδεχόμενο η γνώση ξένων γλωσσών να αξιολογείται απευθείας μέσω του γραπτού διαγωνισμού του ΑΣΕΠ για τις προσλήψεις στο Δημόσιο, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε πιστοποιητικά τρίτων φορέων.
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ αποκάλυψε ότι η συγκεκριμένη λύση εξετάζεται σε βάθος χρόνου και θα μπορούσε να υλοποιηθεί «σε έναν ορίζοντα τεσσάρων ετών από σήμερα», καθώς απαιτείται η αναγκαία προετοιμασία και θεσμική οργάνωση.
Την ίδια ώρα, στο προσοντολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων υπάρχει ήδη πρόβλεψη για τη δημιουργία κρατικού φορέα που θα εποπτεύει τις πιστοποιήσεις ξένων γλωσσών. Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, η συγκεκριμένη διάταξη θα πρέπει να ενεργοποιηθεί.
Σε ερώτηση για το ποιος έχει σήμερα την αρμοδιότητα να ελέγξει στην πράξη τους δεκάδες οργανισμούς που πραγματοποιούν εξετάσεις, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ ήταν ξεκάθαρος:
«Καταρχήν δεν έχει κανείς την αρμοδιότητα να το κάνει».
Όπως διευκρίνισε, το ΑΣΕΠ δεν μπορεί να ελέγχει τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια των εξετάσεων που πραγματοποιούν οι συγκεκριμένοι φορείς.
«Πρέπει να ενεργοποιηθεί η διάταξη που προβλέπει το πώς πιστοποιούνται οι φορείς για τη γνώση ξένων γλωσσών», τόνισε.
Αναγνωρίζοντας τη δυσκολία της προσπάθειας, καθώς το σύστημα έχει διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, σημείωσε χαρακτηριστικά:
«Έχει απλωθεί πολύς τραχανάς για να μαζευτεί».
Ο κ. Παπαϊωάννου ανέφερε ότι το ΑΣΕΠ έχει ήδη ενημερώσει την κυβέρνηση και τη Βουλή για το ζήτημα. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι μπορούν να βρεθούν λύσεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και όχι ένας διάλογος χωρίς κατάληξη.
