Η μάχη για την αγορά της γειτονιάς περνά σε νέα φάση, με τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ να επενδύουν ολοένα περισσότερο στα μικρά σημεία πώλησης και να διεκδικούν τζίρο που μέχρι σήμερα κατευθυνόταν κυρίως σε ανεξάρτητα μίνι μάρκετ και ψιλικατζίδικα.
Η μετατόπιση αυτή συνδέεται με την αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών. Οι αγορές δεν γίνονται πλέον μόνο με κριτήριο την τιμή, καθώς η εγγύτητα, το διευρυμένο ωράριο, η ταχύτητα εξυπηρέτησης και η αυξημένη ποικιλία προϊόντων προσδίδουν σημαντικό πλεονέκτημα στα καταστήματα της γειτονιάς.
Τα στοιχεία της Nielsen για το οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026 αποτυπώνουν τη δυναμική του συγκεκριμένου μοντέλου. Τα καταστήματα έως 400 τ.μ. κατέγραψαν τζίρο 1,65 δισ. ευρώ, ενώ, αν διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός ανάπτυξης, η κατηγορία μπορεί να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ στο σύνολο της χρονιάς.
Στο ίδιο διάστημα, τα μικρά σημεία πώλησης παρουσίασαν ανάπτυξη 8,8%, έναντι 8,6% των υπερμάρκετ, ενώ το μερίδιό τους στην αγορά έχει φτάσει πλέον στο 14,8%.
Η επίδοση αυτή εξηγεί τις κινήσεις των μεγάλων αλυσίδων, οι οποίες ενισχύουν τα μικρά formats και επεκτείνονται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Εκεί, η συχνότητα των αγορών και η ανάγκη για άμεση εξυπηρέτηση δημιουργούν διαφορετικές προοπτικές από εκείνες των μεγάλων καταστημάτων.
Την ίδια ώρα, το παραδοσιακό δίκτυο λιανικής της γειτονιάς έχει συρρικνωθεί αισθητά. Τα περίπτερα μειώθηκαν από 9.130 το 2011 σε 3.938 το 2025, καταγράφοντας πτώση 57%. Παράλληλα, τα ανεξάρτητα convenience stores περιορίστηκαν από 29.551 σε 20.359, σημειώνοντας μείωση 31%.
Έτσι, ένα σημαντικό τμήμα της αγοράς, το οποίο μέχρι πριν από λίγα χρόνια παρέμενε κατακερματισμένο σε μικρά ανεξάρτητα σημεία, περνά σταδιακά σε οργανωμένα δίκτυα. Οι μεγάλες αλυσίδες διαθέτουν μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη, οργανωμένες προμήθειες και τη δυνατότητα υποστήριξης ενός ευρύτερου δικτύου καταστημάτων.
Από τα περίπου 2 δισ. ευρώ του συνολικού τζίρου, οι μεγάλες αλυσίδες που έχουν επενδύσει στα μικρά καταστήματα εκτιμάται ότι θα συγκεντρώσουν περίπου τα μισά. Η ΑΒ Βασιλόπουλος, η ΜΕΤΡΟ και η Μασούτης, μαζί με την ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο σε μια αγορά όπου περίπου 1 δισ. ευρώ εξακολουθεί να πραγματοποιείται κυρίως από ανεξάρτητα καταστήματα και μικρότερες αλυσίδες, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στα νησιά.
Η μεταφορά μέρους αυτού του τζίρου προς τα οργανωμένα δίκτυα αποτελεί το βασικό πεδίο του επόμενου γύρου ανταγωνισμού.
Η ΑΒ Βασιλόπουλος έχει θέσει ως στόχο να φτάσει περίπου τα 700 μικρά καταστήματα έως το 2028, από περίπου 500 σήμερα, προσθέτοντας περίπου 200 νέα σημεία. Οι πωλήσεις της συγκεκριμένης δραστηριότητας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 600 εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2026, σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Νίκος Λαβίδας.
Η ΜΕΤΡΟ ΑΕΒΕ σχεδιάζει έως το 2029 να προσθέσει περίπου 150 μικρά και μεγαλύτερα καταστήματα, περισσότερα από 100 εκ των οποίων θα είναι franchise. Με την ολοκλήρωση του σχεδιασμού, το δίκτυο franchise της εταιρείας αναμένεται να ξεπεράσει τα 200 σημεία.
Στη Μασούτης, προτεραιότητα αποτελεί αυτή την περίοδο η ενοποίηση και η οργάνωση των δικτύων που έχουν δημιουργηθεί. Παράλληλα, η εταιρεία διατηρεί σημαντική παρουσία στην αγορά των μικρών καταστημάτων.
Η ενίσχυση των μικρών formats και των υπερμάρκετ δημιουργεί, την ίδια στιγμή, μεγαλύτερη πίεση στα καταστήματα μεσαίας επιφάνειας. Τα σημεία από 400 έως 1.000 τ.μ. και από 1.000 έως 2.500 τ.μ. καλούνται να ανταγωνιστούν αφενός την ευκολία και την εγγύτητα των μικρών καταστημάτων και αφετέρου την ποικιλία και την αγοραστική εμπειρία των υπερμάρκετ.
Η νέα εικόνα της αγοράς αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι μεγαλύτερες αγορές συνυπάρχουν πλέον με συχνές και μικρότερες επισκέψεις σε καταστήματα που βρίσκονται κοντά στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας.
Για τις μεγάλες αλυσίδες, τα μικρά καταστήματα αποτελούν πλέον βασικό πεδίο ανάπτυξης. Για τους ανεξάρτητους επαγγελματίες και τις μικρές τοπικές αλυσίδες, όμως, η επέκταση των οργανωμένων δικτύων αυξάνει σημαντικά την πίεση.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς ΑΒ, ΜΕΤΡΟ και Μασούτης αυξάνουν το αποτύπωμά τους στις γειτονιές, διεκδικώντας ένα κομμάτι μιας αγοράς που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένη.
Η μεγάλη αλλαγή στο λιανεμπόριο δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος διαθέτει το μεγαλύτερο σούπερ μάρκετ. Το στοίχημα είναι ποιος θα βρίσκεται πιο κοντά στον καταναλωτή τη στιγμή που εκείνος αποφασίζει να κάνει την επόμενη αγορά του.
