Η δημιουργία μόνιμων βάσεων στη Σελήνη προϋποθέτει αξιόπιστη και σταθερή παροχή ενέργειας. Σε αυτό το πεδίο, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικοί, καθώς δεν εξαρτώνται από το ηλιακό φως, μπορούν να έχουν συμπαγή σχεδιασμό και απαιτούν ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση, σύμφωνα με τη NASA και το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ.
Η Σελήνη αποτελεί τον πρώτο σταθμό στη νέα διαστημική κούρσα των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας, μια αντιπαράθεση που ήδη χαρακτηρίζεται από πολλούς ως «Πόλεμος των Άστρων». Οι τρεις υπερδυνάμεις σχεδιάζουν να εγκαταστήσουν πυρηνικούς αντιδραστήρες, διεκδικώντας σημαντικό μερίδιο από τη λεγόμενη σεληνιακή ενέργεια και τον έλεγχο των πόρων του φυσικού δορυφόρου της Γης.
Για τα πρώτα χρόνια λειτουργίας των βάσεων, ΗΠΑ και Κίνα θα χρειαστούν ενέργεια κυρίως για τη θέρμανση του εξοπλισμού και τη φόρτιση των ρόβερ. Για τον λόγο αυτό θα αξιοποιήσουν ηλιακή ενέργεια, αλλά και συστήματα παραγωγής ενέργειας από ραδιοϊσότοπα, τα οποία μετατρέπουν τη θερμότητα από τη φυσική ραδιενεργό διάσπαση ισοτόπων σε ηλεκτρική ενέργεια. Και οι τρεις χώρες έχουν ήδη χρησιμοποιήσει ανάλογα συστήματα σε διαστημικές αποστολές.
Η NASA έχει καλέσει τις συνεργαζόμενες εταιρείες να προετοιμαστούν για την κατασκευή πυρηνικού αντιδραστήρα, ο οποίος θα πρέπει να αντέχει το διαστημικό ταξίδι και να λειτουργεί χωρίς συντήρηση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Το φιλόδοξο σχέδιο προβλέπει την υλοποίησή του τον Δεκέμβριο του 2030.
Ο Σεληνιακός Αντιδραστήρας 1 της NASA αναμένεται να παράγει 20 κιλοβάτ ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα αρκετή για 16 αμερικανικά νοικοκυριά, και να λειτουργεί για πέντε χρόνια χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Η αμερικανική υπηρεσία επιταχύνει το χρονοδιάγραμμά της, καθώς ανησυχεί για τη δημιουργία μιας de facto ζώνης αποκλεισμού στη Σελήνη από έναν ρωσο-κινεζικό αντιδραστήρα.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, έχει αναθέσει στις κρατικές υπηρεσίες της την κατασκευή του σεληνιακού αντιδραστήρα Selena έως το 2036. Ο αντιδραστήρας θα τροφοδοτεί σεληνιακούς σταθμούς υπό κινεζική ηγεσία, θα παράγει έως 10 κιλοβάτ ηλεκτρικής ενέργειας και θα λειτουργεί αυτόνομα για μία δεκαετία.
Η πυρηνική ενέργεια φαίνεται να αποτελεί το κύριο έργο που η Κίνα έχει αναθέσει στη Ρωσία. Η Μόσχα διαθέτει μακρά εμπειρία στον τομέα, έχοντας εκτοξεύσει περισσότερους από 30 αντιδραστήρες σε τροχιά, κυρίως κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, ενώ παραμένει ηγέτιδα δύναμη στην πολιτική πυρηνική ενέργεια.
Παράλληλα, διαθέτει τη μεγαλύτερη προμήθεια από το ασφαλέστερο πυρηνικό καύσιμο για διαστημικές αποστολές, το χαμηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, το οποίο βρίσκεται σε έλλειψη στις ΗΠΑ. Όπως δήλωσε ο Μιχαήλ Κοβάλτσουκ, πρόεδρος του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ, στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, «Η Ρωσία ουσιαστικά δεν έχει ανταγωνιστές στον τομέα της διαστημικής πυρηνικής ενέργειας».
Η NASA προσπαθεί να καλύψει το χαμένο έδαφος. Ο οργανισμός είχε εκτοξεύσει έναν αντιδραστήρα το 1965, τον οποίο όμως έκλεισε μετά από βλάβη διαστημοπλοίου. Έκτοτε, οι ΗΠΑ έχουν επενδύσει πάνω από 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε διαστημικά πυρηνικά προγράμματα, χωρίς να αναπτύξουν νέο αντιδραστήρα.
Οι ΗΠΑ και η Κίνα επιδιώκουν να είναι οι πρώτες δυνάμεις που θα ιδρύσουν βάση στη Σελήνη, με στόχο την αναζήτηση πόρων, όπως το παγωμένο νερό, αλλά και την εκκίνηση αποστολών σε βαθύτερα σημεία του ηλιακού συστήματος. Ο έλεγχος της πρόσβασης στα σεληνιακά περιουσιακά στοιχεία θεωρείται ζωτικής σημασίας για την επιτυχία αυτών των αποστολών, με τον πυρηνικό αντιδραστήρα να αποτελεί βασικό στοιχείο στον σχεδιασμό και των δύο χωρών.
Οι χώρες σκοπεύουν να ενεργοποιήσουν τους αντιδραστήρες τους μόνο μετά την άφιξή τους στη Σελήνη. Ωστόσο, κορυφαίοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι κυβερνήσεις κινούνται βιαστικά. Τα τελευταία έξι χρόνια έχουν σημειωθεί αρκετές αποτυχίες σε κινεζικούς, αμερικανικούς και ρωσικούς πυραύλους, ενώ ένα ρωσικό όχημα προσεδάφισης συνετρίβη στη Σελήνη.
Την ίδια στιγμή, διαστημικά σκουπίδια πέφτουν τακτικά στη Γη. Παρ’ όλα αυτά, οι κυβερνήσεις των τριών κρατών συνεχίζουν με έντονους ρυθμούς, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τα ζητήματα ασφάλειας. Όλα δείχνουν ότι τα επόμενα χρόνια οι μεγάλες δυνάμεις θα εστιάσουν ακόμη περισσότερο την προσοχή τους στο Διάστημα, με την πυρηνική ενέργεια να αποτελεί το κλειδί στον στρατηγικό τους σχεδιασμό.
