Η αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Γκέιλ Πάικ στο Τενεσί επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη θανατική ποινή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η 50χρονη παρέμεινε ζωντανή παρά τη χορήγηση δύο δόσεων πεντοβαρβιτάλης, με αποτέλεσμα η διαδικασία να διακοπεί και την κρατούμενη να μεταφερθεί σε νοσοκομείο.
Σύμφωνα με τους δικηγόρους της, η Πάικ είχε χάσει τις αισθήσεις της, όμως η καρδιά της συνέχιζε να χτυπά, ενώ ακούγονταν δυνατοί ήχοι ροχαλητού. Δεν υπάρχουν νεότερες πληροφορίες για την κατάσταση της υγείας της, ωστόσο ειδικοί εκτιμούν ότι οι καθυστερήσεις στην ανάνηψη ίσως προκάλεσαν εγκεφαλική βλάβη.
BREAKING: “I’ve witnessed, I believe, 5 executions in Tennessee. Nothing about today was normal, typical at all.”
Shocking new details emerge from the failed attempt to execute Christa Pike, the 50-year-old inmate who has spent nearly 30 years on Tennessee’s death row.
At a news conference following the attempted execution, media witnesses are now revealing more about what Pike was saying and what they heard as the process unfolded.
“The vein in my arm feels like it’s about to burst open,” Pike told her spiritual adviser during the process.
Officials administered two syringes of pentobarbital, but Pike still had a heartbeat and was snoring after receiving the drugs, according to an emergency court filing from her attorneys. One witness described the sound as if Pike was “almost choking.”
“She was clearly still alive. She was clearly still breathing.”
The curtains inside the execution chamber went down twice as the process unfolded, and Tennessee officials ultimately were unable to complete the execution.
Pike was sentenced to death in 1996 for the 1995 murder of 19-year-old Colleen Slemmer. She was 18 at the time of the killing.
— Fox News (@FoxNews) October 1, 2026
Το περιστατικό θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστο ακόμη και για τα δεδομένα των αποτυχημένων εκτελέσεων στις ΗΠΑ. Η Ρόμπιν Μ. Μάχερ, εκτελεστική διευθύντρια του Death Penalty Information Center, χαρακτήρισε τα γεγονότα «μοναδικά και χωρίς προηγούμενο».
Όπως ανέφερε η Independent, έχουν καταγραφεί τουλάχιστον επτά περιπτώσεις κρατουμένων που επέζησαν από απόπειρες εκτέλεσης επειδή οι εκτελεστές δεν κατάφεραν να αποκτήσουν φλεβική πρόσβαση. Η υπόθεση της Πάικ, ωστόσο, ξεχωρίζει, καθώς η πεντοβαρβιτάλη χορηγήθηκε δύο φορές χωρίς να επέλθει ο θάνατός της.
Το πρωτόκολλο του Τενεσί προβλέπει δεύτερη χορήγηση εάν ο κρατούμενος δεν πεθάνει μετά την πρώτη σειρά συρίγγων. Δεν υπάρχει, όμως, πρόβλεψη για το τι πρέπει να γίνει όταν ο κατάδικος παραμένει ζωντανός και μετά τη δεύτερη δόση.
Μέχρι τις 20:26, σύμφωνα με μαρτυρίες δημοσιογράφων, είχε χορηγηθεί και η δεύτερη δόση πεντοβαρβιτάλης.
Tennessee death row inmate Christa Pike has been taken to hospital after her heart was still beating following two lethal injections during her execution, her lawyer says. Full story:
— BBC News (World) (@BBCWorld) October 1, 2026
Η 50χρονη συνέχιζε να ακούγεται να ροχαλίζει πίσω από την κλειστή κουρτίνα, μέχρι που στις 20:53 το μικρόφωνο έκλεισε και οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ αποχώρησαν. Νωρίτερα, ενώ ήταν δεμένη στο φορείο, παρέμενε ξύπνια και σήκωσε το κεφάλι της, ρωτώντας τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους εάν ήταν φυσιολογικό που «ένιωθε έτσι το χέρι της». Δεν διευκρινίστηκε σε τι ακριβώς αναφερόταν.
Η πεντοβαρβιτάλη ανήκει στα βαρβιτουρικά, τα οποία καταστέλλουν τη δραστηριότητα του κεντρικού νευρικού συστήματος. Για δεκαετίες χρησιμοποιήθηκε στην ιατρική για την αντιμετώπιση επιληπτικών κρίσεων και σοβαρών σπασμών. Σε υψηλές δόσεις προκαλεί βαθιά καταστολή, αναπνευστική ανεπάρκεια και θάνατο.
Λόγω αυτής της ιδιότητας, αρκετές αμερικανικές πολιτείες την υιοθέτησαν ως μοναδικό φάρμακο στις θανατηφόρες ενέσεις. Το Τενεσί πέρασε στα τέλη του 2024 σε πρωτόκολλο εκτέλεσης με μία μόνο ουσία, εγκαταλείποντας το παλαιότερο σύστημα των τριών φαρμάκων.
Η χρήση της πεντοβαρβιτάλης έχει προκαλέσει επιστημονική και νομική διαμάχη στις ΗΠΑ. Τον Ιανουάριο του 2025, τις τελευταίες ημέρες της κυβέρνησης του Δημοκρατικού Προέδρου Τζο Μπάιντεν, ο υπουργός Δικαιοσύνης Μέρικ Γκάρλαντ απέσυρε το ομοσπονδιακό πρωτόκολλο χρήσης της ουσίας.
Η απόφαση βασίστηκε σε επανεξέταση επιστημονικών και ιατρικών δεδομένων, με το υπουργείο να διαπιστώνει «αβεβαιότητα» ως προς το αν το πρωτόκολλο μπορούσε να προκαλέσει περιττό πόνο και ταλαιπωρία. Εξετάστηκε ιδιαίτερα ο κίνδυνος οξέος πνευμονικού οιδήματος.
Η κυβέρνηση του Ρεπουμπλικάνου Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε αργότερα σε ομοσπονδιακό επίπεδο το πρωτόκολλο εκτέλεσης με μία δόση πεντοβαρβιτάλης, υποστηρίζοντας ότι η ουσία προκαλεί γρήγορη απώλεια συνείδησης. Παρά την περιορισμένη διαθεσιμότητά της, έχει χρησιμοποιηθεί παγκοσμίως σε περιπτώσεις ευθανασίας ή υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.
Ο Ματ Γουέλς, αναπληρωτής διευθυντής της Reprieve US, μη κερδοσκοπικής νομικής οργάνωσης που μάχεται κατά των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είχε επισημάνει εδώ και καιρό πως η συγκεκριμένη μέθοδος εκτέλεσης «παρουσιάζει περισσότερα προβλήματα από οποιαδήποτε άλλη».
«Λίγους μήνες πριν, η πολιτεία του Τενεσί προσπάθησε να εκτελέσει τον Τόνι Κάρουθερς πάλι με την ίδια μέθοδο και απέτυχε. Ήταν δεμένος πάνω σε ένα φορείο για περισσότερο από μία ώρα, ενώ το προσωπικό της φυλακής τον τρυπούσε με βελόνες, καθώς δεν μπορούσαν να βρουν την φλέβα του».
Η εκτέλεση του Κάρουθερς, η οποία είχε προγραμματιστεί για τον Μάιο, διακόπηκε επειδή οι γιατροί δεν κατάφεραν να βρουν φλέβα. Ορισμένοι ειδικοί χαρακτήρισαν τη διαδικασία «βάρβαρη».
«Το γεγονός ότι η πολιτεία του Τενεσί επιμένει να εκτελέσει την Christa με αυτήν την μέθοδο, τόσο σύντομα αφού βασανίστηκε ένας άλλος θανατοποινίτης, είναι απίστευτο. Υπάρχει υψηλός κίνδυνος η Christa Pike να υποστεί έναν βασανιστικό θάνατο», είχε προειδοποιήσει τότε.
Ανησυχίες είχε εκφράσει και ο δικηγόρος της Πάικ, Στίβεν Φερέλ, ο οποίος σε ανακοίνωσή του τον Ιούνιο είχε επισημάνει ότι η Κρίστα πάσχει από πάθηση που θα μπορούσε να δυσχεράνει τη διαδικασία.
Ο δικηγόρος της είχει δηλώσει χαρακτηριστικά ότι:«Ανησυχούμε ιδιαίτερα για την εκτέλεση της Christa, λόγω μιας αιματολογικής πάθησης που έχει, την θρομβοπενία, μια ιατρική κατάσταση όπου ο αριθμός των αιμοπεταλίων στο αίμα είναι ασυνήθιστα χαμηλός, η οποία μπορεί να οδηγεί σε υπερβολική αιμορραγία. Παράλληλα, η Christa έχει ιδιαίτερα μικρές φλέβες, που θα δυσκολέψουν ακόμη και τους πιο εξειδικευμένους ιατρικούς επαγγελματίες να εισάγουν μια βελόνα στο δέρμα της».
Επίσης ο Φέρελ τόνισε ότι:«Η δυσκολία στην τοποθέτηση ενδοφλέβιων καθετήρων είναι μια γνωστή επιπλοκή που έχει προκαλέσει παρατεταμένες και αποτυχημένες εκτελέσεις εδώ και χρόνια».
Παράλληλα, ο δικηγόρος της είχε ζητήσει τότε να διοριστεί ένας «ειδικός εμπειρογνώμονας» για την υπόθεση της Πάικ, ώστε να αξιολογηθεί εάν η εκτέλεσή της είναι συνταγματική.
Λίγο πριν από τη διαδικασία, η Πάικ εκφώνησε όσα πίστευε πως θα ήταν τα τελευταία της λόγια: «Θα φύγω από αυτόν τον κόσμο όπως πέρασα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου, και αυτό είναι με αγάπη», δηλώνοντας πως αισθανόταν γαλήνη. Η εκτέλεσή της, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε.
Μετά την αποτυχία, ο κυβερνήτης του Τενεσί Μπιλ Λι ανέστειλε τις υπόλοιπες εκτελέσεις που είχαν προγραμματιστεί για το 2026 και διέταξε ανεξάρτητη έρευνα για τα αίτια. Πρόκειται για τη δεύτερη αποτυχημένη εκτέλεση στην πολιτεία μέσα στο ίδιο έτος.
Η Υπηρεσία Σωφρονιστικών Καταστημάτων του Τενεσί υποστηρίζει από την πλευρά της ότι ακολούθησε όλα τα στάδια του εγκεκριμένου πρωτοκόλλου. Εκπρόσωπός της δήλωσε στην Tennessean ότι η ουσία της θανατηφόρας ένεσης «έχει αποδειχθεί σταθερά αποτελεσματική» και ότι το πρωτόκολλο δεν επιτρέπει πρόσθετες διαδικασίες πέραν όσων εφαρμόστηκαν το βράδυ της Τετάρτης.
Η Πάικ ήταν 18 ετών τον Ιανουάριο του 1995 όταν, μαζί με τον 17χρονο σύντροφό της και μια φίλη, παρέσυραν την 19χρονη Κολίν Σλέμερ, συμφοιτήτριά τους στο πρόγραμμα Job Corps, σε δασική περιοχή, όπου τη σκότωσαν έπειτα από βασανιστήρια.
Η φρικιαστική φύση της δολοφονίας, με τους δράστες να χαράζουν πεντάλφα στο στήθος του θύματος και να αφαιρούν μέρος του κρανίου, προκάλεσε έντονη δημοσιότητα στα Μέσα Ενημέρωσης. Από τις καταθέσεις προέκυψε ότι η Πάικ θεωρούσε τη Σλέμερ αντίζηλό της, λόγω της εμμονής της με τον σύντροφό της, Τάνταριλ Σιπ.
Οι Πάικ και Σιπ ομολόγησαν και καταδικάστηκαν για φόνο εκ προμελέτης.
Tennessee Department of Correction/Handout via Reuters
Η Πάικ καταδικάστηκε σε θάνατο, ενώ ο Σιπ σε ισόβια κάθειρξη με δυνατότητα αναστολής. Η τρίτη κατηγορούμενη, Σαντόλα Πίτερσον, που είχε ρόλο τσιλιαδόρου, εμφανίστηκε ως μάρτυρας κατηγορίας και τέθηκε υπό δικαστική επιτήρηση.
Τον Αύγουστο του 2001, η Πάικ καταδικάστηκε επίσης για απόπειρα ανθρωποκτονίας, σχετικά με επίθεση σε συγκρατούμενή της, σύμφωνα με τις σωφρονιστικές αρχές του Τενεσί.
Σε αίτηση των δικηγόρων της προς τον κυβερνήτη για μετατροπή της ποινής σε ισόβια χωρίς αναστολή, γινόταν επίκληση των εμπειριών της Πάικ ως θύμα βίας, σεξουαλικής κακοποίησης και παραμέλησης, καθώς και των διαγνώσεων για διπολική διαταραχή και διαταραχή μετατραυματικού στρες.
