Μια πρόταση για την ανάπτυξη τεχνητών νησιών και υπεράκτιων πλατφορμών στο Αιγαίο καταθέτει ο Τούρκος νομικός και αναλυτής διεθνών σχέσεων Δρ. Λεβέντ Ερσίν Οραλί, με άρθρο του στη φιλοκυβερνητική τουρκική ιστοσελίδα Star.
Ο αναπληρωτής καθηγητής στο πανεπιστήμιο Hacı Bayram Veli της Άγκυρας υποστηρίζει ότι η Τουρκία θα πρέπει να χαράξει μια μακροπρόθεσμη πολιτική για το Αιγαίο, συνδυάζοντας το διεθνές δίκαιο, τη θαλάσσια ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος και τον στρατηγικό σχεδιασμό.
Κατά τον ίδιο, η τουρκική στρατηγική δεν πρέπει να περιορίζεται στις τρέχουσες εξελίξεις, αλλά να συνδέει τα θαλάσσια δικαιώματα της χώρας με τα οικονομικά της συμφέροντα και τις περιβαλλοντικές της υποχρεώσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Οραλί προτείνει την κατασκευή εγκαταστάσεων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την τουρκική παρουσία στο Αιγαίο μέσω πολιτικών υποδομών, επιστημονικής έρευνας, θαλάσσιας ασφάλειας και οικονομικών δραστηριοτήτων.
Οι υπεράκτιες πλατφόρμες και τα τεχνητά νησιά, σύμφωνα με την πρότασή του, θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν λιμενικές υποδομές, εγκαταστάσεις υλικοτεχνικής υποστήριξης, ερευνητικούς σταθμούς, αλιευτικές υποδομές, καθώς και κέντρα έρευνας και διάσωσης.
Ο Τούρκος αναλυτής κάνει ειδική αναφορά σε θαλάσσιες περιοχές γύρω από το Καστελλόριζο, το οποίο αποκαλεί Μέις, και τη Χίο, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχα έργα θα μπορούσαν να εξεταστούν σε περιοχές όπου, σύμφωνα με τη δική του προσέγγιση, η Τουρκία διαθέτει νομική δικαιοδοσία.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι ο στόχος δεν θα πρέπει να είναι η δημιουργία μιας νέας ζώνης στρατιωτικής αντιπαράθεσης, αλλά η μακροπρόθεσμη ενίσχυση της οικονομικής και πολιτικής παρουσίας της Τουρκίας στη θάλασσα.
Οι προτεινόμενες υποδομές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη της αλιείας, την παρακολούθηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας, την περιβαλλοντική έρευνα και την παροχή βοήθειας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Ιδιαίτερα στις θαλάσσιες περιοχές κοντά στις τουρκικές ακτές, ο Οραλί θεωρεί ότι επιστημονικά τεκμηριωμένα και οικονομικά βιώσιμα έργα θα μπορούσαν να ενταχθούν σε μια ευρύτερη τουρκική θαλάσσια στρατηγική.
Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι υπάρχουν σαφείς περιορισμοί που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Όπως σημειώνει, ένα τεχνητό νησί δεν αποκτά αυτομάτως το καθεστώς φυσικού νησιού, ούτε αποκτά δικά του χωρικά ύδατα ή μεταβάλλει την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Για να στηρίξει την πρότασή του, επικαλείται παραδείγματα χωρών που έχουν επενδύσει σε θαλάσσιες υποδομές. Αναφέρεται στις πρακτικές της Ολλανδίας για την αποκατάσταση γης και την προστασία των ακτών, στα έργα της Σιγκαπούρης για την επέκταση της περιορισμένης χερσαίας της έκτασης, αλλά και στις υπεράκτιες υποδομές της Ιαπωνίας.
Κατά τον ίδιο, οι περιπτώσεις αυτές δείχνουν πώς η τεχνολογία μπορεί να επιτρέψει την οικονομική αξιοποίηση θαλάσσιων περιοχών μέσω της ενέργειας, της εφοδιαστικής, της επιστημονικής έρευνας και της θαλάσσιας ασφάλειας. Το ζητούμενο, όπως υποστηρίζει, δεν είναι το μέγεθος των τεχνητών κατασκευών, αλλά η λειτουργικότητα, η βιωσιμότητα, το κόστος και τα μακροπρόθεσμα στρατηγικά οφέλη.
Ο Οραλί εισηγείται, ακόμη, τον εξοπλισμό των πλατφορμών με συστήματα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, μονάδες αφαλάτωσης, δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας, αυτοματοποιημένους μετεωρολογικούς σταθμούς και αισθητήρες βυθού.
Παράλληλα, θα μπορούσαν να αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, μη επανδρωμένα θαλάσσια οχήματα και συστήματα τηλεπισκόπησης για την παρακολούθηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας, της αλιείας, της ρύπανσης, της θερμοκρασίας του νερού, των θαλάσσιων ρευμάτων και των κινήσεων των πλοίων.
Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με την πρόταση, οι εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να λειτουργούν ως πολυχρηστικά κέντρα που συνδυάζουν θαλάσσια έρευνα, περιβαλλοντική διαχείριση και πολιτική ασφάλεια.
Ο Τούρκος αναλυτής υποστηρίζει, πάντως, ότι ένα τέτοιο σχέδιο θα πρέπει να παραμείνει εντός των υφιστάμενων νομικών αρμοδιοτήτων της Τουρκίας και να μην αποσκοπεί στην αλλαγή του νομικού καθεστώτος του Καστελλόριζου ή της Χίου ούτε στην απόκτηση δικαιωμάτων σε θαλάσσιες περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί ότι της ανήκουν.
Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνει ότι η τουρκική στρατηγική δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στην κατασκευή υποδομών, αλλά στη δημιουργία μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής και οικονομικής παρουσίας.
«Η στρατηγική επιτυχία δεν προέρχεται από την έκχυση σκυροδέματος στη θάλασσα», καταλήγει ο Οραλί, αλλά από την οικοδόμηση μιας διαρκούς πολιτικής ικανότητας στο σωστό μέρος, στη σωστή νομική βάση και με τους σωστούς οικονομικούς στόχους.
