Η Βουλγαρία εξελίσσεται σε έναν από τους πρωταγωνιστές της Ευρώπης στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μπαταριών, αξιοποιώντας τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την απλοποίηση των διαδικασιών και το αυξημένο εγχώριο ενδιαφέρον για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, η χώρα πέρασε από μηδενική εγκατεστημένη ικανότητα αποθήκευσης σε επίπεδο που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο της συνολικής ισχύος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με υπολογισμούς του βουλγαρικού επιχειρηματικού εντύπου Capital, η εξέλιξη αυτή στηρίχθηκε σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ιδιωτικά κεφάλαια ύψους σχεδόν 3 δισ. ευρώ.
Σήμερα λειτουργούν στη Βουλγαρία περισσότερα από εκατό συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες. Πολλά από αυτά έχουν εγκατασταθεί σε παλιούς σταθμούς παραγωγής, πρώην αεροδρόμια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, επιτρέποντας στη χώρα να αξιοποιεί αποτελεσματικότερα τη μεγάλη παραγωγή ηλιακής ενέργειας και να στηρίζει το περιφερειακό δίκτυο ηλεκτρισμού.
Η λειτουργία τους είναι κρίσιμη για την εξισορρόπηση της αγοράς: οι μπαταρίες αποθηκεύουν την πλεονάζουσα ενέργεια που παράγεται από τα φωτοβολταϊκά κατά τη διάρκεια της ημέρας και την αποδεσμεύουν όταν αυξάνονται η ζήτηση και οι τιμές, κυρίως τις βραδινές ώρες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Maritsa East 3, ένας σταθμός που στο παρελθόν ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη στη Βουλγαρία. Κατασκευασμένος επί Σοβιετικής Ένωσης, διέθετε τέσσερις μονάδες ισχύος 210 MW η καθεμία, όμως το 2024 είχε περιορίσει σημαντικά την παραγωγή του από λιγνίτη.
Οι υποδομές σύνδεσης των πρώην μονάδων 1 και 2 χρησιμοποιούνται πλέον για την αποθήκευση ενέργειας. Η ContourGlobal ανακοίνωσε τον Ιανουάριο του 2026 ότι τέθηκε σε λειτουργία αυτόνομο σύστημα ισχύος 202 MW και χωρητικότητας 500 MWh, σύμφωνα με το AFP.
Η επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων υποδομών μεταφοράς, ελέγχου και διακίνησης ενέργειας διευκολύνει την εγκατάσταση νέων συστημάτων μπαταριών. Παράλληλα, στηρίζει τη σταδιακή μεταμόρφωση μιας περιοχής που αποτελούσε για δεκαετίες κέντρο εξόρυξης άνθρακα.
Με πληθυσμό 6,4 εκατομμυρίων κατοίκων, η Βουλγαρία διαθέτει πλέον μία από τις υψηλότερες αναλογίες παγκοσμίως ανάμεσα στην ικανότητα αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες και τη συνολική ισχύ παραγωγής. Τα σχετικά στοιχεία της Deutsche Welle δείχνουν ότι ξεπερνά αγορές όπως η Καλιφόρνια, η Γερμανία και η Κίνα.
Η χώρα στάθηκε, επίσης, τυχερή απέναντι στους καύσωνες και την ξηρασία, οι οποίοι το φετινό καλοκαίρι ανάγκασαν την Ουγγαρία και τη Ρουμανία να περιορίσουν την παραγωγή από πυρηνικούς και υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Εκείνη την περίοδο, η Βουλγαρία χρησιμοποίησε τις μπαταρίες της για να σταθεροποιήσει το δίκτυο στις γειτονικές αγορές, ενώ αποκόμισε κέρδη αγοράζοντας φθηνή ηλιακή ενέργεια και πουλώντας την το βράδυ, όταν οι τιμές εκτοξεύονταν, σχολίαζε η Deutsche Welle.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς περίπου τα δύο πέμπτα της ηλεκτρικής ενέργειας της Βουλγαρίας προέρχονται από τον πυρηνικό σταθμό του Κοζλοντούι. Την ίδια ώρα, η χώρα διαθέτει λιγότερες μονάδες φυσικού αερίου που μπορούν να τεθούν άμεσα σε λειτουργία σε σχέση με την Ελλάδα ή τη Ρουμανία, αναφέρει το AFP.
Παρά τη δυναμική ανάπτυξη των συστημάτων αποθήκευσης, δεν απουσιάζουν οι φωνές που ζητούν να διατηρηθεί μια ελάχιστη δυναμικότητα παραγωγής από λιγνίτη. Στόχος είναι να διασφαλίζεται η ενεργειακή επάρκεια σε έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα ή σε περίπτωση προβλημάτων στον εφοδιασμό με φυσικό αέριο.
