Παρά τους περιορισμούς που ισχύουν για την αγορά ακινήτων από πολίτες τρίτων χωρών στις παραμεθόριες περιοχές, το ενδιαφέρον Τούρκων επενδυτών για τα Δωδεκάνησα εμφανίζεται ιδιαίτερα αυξημένο τα τελευταία χρόνια. Το ζήτημα, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν την αγορά, συνδέεται με τη χρήση εταιρειών-βιτρίνα, οι οποίες φέρονται να δημιουργούν ένα «παραθυράκι» στο αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο.
Δύο πηγές με γνώση του κτηματομεσιτικού χώρου των Δωδεκανήσων, που μίλησαν στα «ΝΕΑ» υπό καθεστώς ανωνυμίας, εξηγούν ότι η «κομπίνα» στήνεται με «εταιρείες – βιτρίνα» που μπορεί να έχουν έδρα μέχρι και την Ελλάδα, σε μια προσπάθεια να παρακάμψουν το αυστηρό νομικό πλαίσιο. Όπως προσθέτουν, όλο το Ανατολικό Αιγαίο, και δη τα Δωδεκάνησα, βρίσκεται στο «μάτι του κυκλώνα».
Η κατάσταση αυτή έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια σε Ρόδο, Λέρο, Κω και Πάτμο. Ωστόσο, άνθρωποι με γνώση των τεκταινομένων και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν επιβεβαίωσαν τα παραπάνω ή δήλωσαν άγνοια για το φαινόμενο.
Το θέμα είχε αναδειχθεί και σε δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας «Milliyet» τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με το οποίο Τούρκοι πολίτες αποκτούν ακίνητα στη Θράκη μέσω εταιρειών που έχουν συσταθεί στη Βουλγαρία και σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το τουρκικό ενδιαφέρον για αγορά ακινήτων στα Δωδεκάνησα έχει κορυφωθεί τα τελευταία περίπου δύο χρόνια. Η διαδικασία φέρεται να ξεκινά με την ίδρυση μιας εταιρείας-βιτρίνας, συνήθως μονοπρόσωπης ΙΚΕ, η οποία μπορεί να δηλώνει ως έδρα οποιοδήποτε σημείο στην Αθήνα, σε άλλη ελληνική πόλη ή σε κράτος-μέλος της ΕΕ.
«Από πίσω όμως κρύβεται πολίτης τρίτης χώρας και η πραγματική έδρα μπορεί να βρίσκεται στην Αγκυρα ή οπουδήποτε αλλού», σημειώνουν. Στη συνέχεια, η αγοραπωλησία πραγματοποιείται από την εταιρεία, ενώ στην πράξη το ακίνητο περνά στην κυριότητα του προσώπου που βρίσκεται πίσω από αυτή.
Το φερόμενο «παραθυράκι» προκύπτει από το γεγονός ότι για τη σύναψη των συμβολαίων λαμβάνεται υπόψη η καταστατική και όχι η πραγματική έδρα της εταιρείας. Έτσι, εταιρείες με έδρα στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ μπορούν να εμφανίζονται ως δικαιούχοι αγοράς ακινήτων σε ακριτικές περιοχές, ακόμη και αν πίσω από αυτές βρίσκεται πολίτης τρίτης χώρας.
«Εάν ο νόμος εφαρμοζόταν κατά γράμμα, αυτά τα συμβόλαια δεν θα έπρεπε να προχωρούν», σημειώνει μία από τις δύο πηγές.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της αγοράς φαίνεται να διαδραματίζει και το ύψος των προσφερόμενων ποσών. Όπως εξηγούν άνθρωποι που γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο κινούνται οι επενδυτές, οι τούρκοι επενδυτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν ποσά υπερπολλαπλάσια της αντικειμενικής αξίας των οικοπέδων και των ακινήτων, ανεβάζοντας κατακόρυφα τις τιμές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, το ενδιαφέρον φέρεται να στρέφεται και σε μεγαλύτερες επενδύσεις, όπως ξενοδοχειακές μονάδες σε προνομιακές τοποθεσίες των νησιών.
Το ισχύον πλαίσιο για την αγορά ακινήτων στις παραμεθόριες περιοχές ορίζεται από τον Νόμο 1892/1990. «Σύμφωνα με τον νόμο, σε παραμεθόριες περιοχές υπήκοοι τρίτων χωρών δεν μπορούν να αγοράσουν ή να μισθώσουν μακροχρόνια ακίνητα, για λόγους εθνικού συμφέροντος. Επιτρέπεται μόνο σε πολίτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών. Σε περίπτωση που κάποιος πολίτης τρίτης χώρας θέλει να αγοράσει, υποβάλλει ειδική αίτηση, η οποία εξετάζεται από επιτροπή τής κατά τόπο Αποκεντρωμένης Διοίκησης», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η Λένα Κοντογεώργου, πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδας.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου ενημέρωσε τα «ΝΕΑ» για τη διαδικασία που ακολουθείται από την Επιτροπή Απαγόρευσης Αρσης Δικαιοπραξιών. Η αίτηση του ενδιαφερομένου κατατίθεται μαζί με φάκελο που περιλαμβάνει όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Σε αυτή πρέπει να αναφέρονται με σαφήνεια ο σκοπός χρήσης του ακινήτου, τα πλήρη στοιχεία του και ο ακριβής γεωγραφικός προσδιορισμός του.
Ακολουθεί ο έλεγχος και η πρωτοκόλληση του φακέλου, ο οποίος αποστέλλεται στις αρμόδιες υπηρεσίες των μελών της Επιτροπής για περαιτέρω εξέταση. Στη συνέχεια επιστρέφει στην Επιτροπή, η οποία απαρτίζεται από τον γενικό γραμματέα και εκπροσώπους των υπουργείων Εθνικής Αμυνας και Προστασίας του Πολίτη και συνεδριάζει περίπου μία φορά τον μήνα, προκειμένου να αποφασιστεί η άρση ή μη της απαγόρευσης δικαιοπραξιών.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση σημείωσε ότι δεν μπορεί να κοινοποιήσει ποσοτικά ή άλλα στοιχεία, επικαλούμενη την «ειδική φύση του αντικειμένου αυτής, καθώς και για λόγους που άπτονται της προστασίας της εθνικής ασφάλειας».
Η εξίσωση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όταν στην υπόθεση εμπλέκεται και η Golden Visa. Όπως εξηγεί ένας από τους ανθρώπους που μίλησαν ανώνυμα στα «ΝΕΑ», εάν η εταιρεία-βιτρίνα αγοράσει ακίνητο αξίας άνω των νόμιμων ορίων, το φυσικό πρόσωπο μπορεί να υποβάλει αίτηση για άδεια διαμονής μόνιμου επενδυτή.
Το ελάχιστο όριο επένδυσης ανέρχεται σε 800.000 ευρώ στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη και τα νησιά με πληθυσμό άνω των 3.100 κατοίκων. Με αυτόν τον τρόπο, πολίτες τρίτων χωρών, όπως οι Τούρκοι, ενδέχεται όχι μόνο να αποκτούν ακίνητα σε παραμεθόριες και ευαίσθητες περιοχές, αλλά και να εξασφαλίζουν ταυτόχρονα Golden Visa.
Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, τα οποία αφορούν τον Ιούλιο του 2026, οι Τούρκοι βρίσκονται στη δεύτερη θέση της λίστας με τις ισχύουσες αρχικές άδειες διαμονής μόνιμου επενδυτή, έχοντας 4.975 «χρυσές βίζες».
Το αυξημένο ενδιαφέρον για την απόκτηση ακινήτων στις ακριτικές περιοχές δεν έχει περάσει «κάτω από τα ραντάρ» των ελληνικών υπηρεσιών ασφαλείας. Σε ρεπορτάζ του Βασίλη Λαμπρόπουλου στα «ΝΕΑ» στις 22/3/2025 αναφερόταν ότι τουλάχιστον 20-30 τούρκοι επενδυτές «ειδικού ενδιαφέροντος» σε ευαίσθητες περιοχές βρίσκονταν στο μικροσκόπιο τόσο της ΕΥΠ όσο και της Αρχής καταπολέμησης μαύρου χρήματος.
Οι έρευνες αφορούσαν ενδεχόμενους «ύποπτους» σκοπούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να συνδέονται και με γεωπολιτικό ενδιαφέρον. «Μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί κάποια ύποπτη κεντρική μεθόδευση πίσω από αυτή την αξιοσημείωτη επενδυτική δραστηριότητα», σημείωναν τότε στα «ΝΕΑ» αρμόδιοι κρατικοί λειτουργοί.
