Η προσωπική σχέση του προέδρου Τραμπ με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ βρέθηκε στο επίκεντρο της συνόδου κορυφής των δύο ηγετών, χωρίς ωστόσο να δημιουργούνται προσδοκίες για θεαματικές συμφωνίες στα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου.
«Είχαμε μια καταπληκτική συνάντηση», είπε ο πρόεδρος Τραμπ λίγο πριν επιβιβαστεί μαζί με τον καλεσμένο του στο προεδρικό ελικόπτερο, προκειμένου να του δείξει τόσο το αεροσκάφος όσο και το νέο μαρμάρινο ελικοδρόμιο του Λευκού Οίκου. Η δήλωση έγινε μετά την ολοκλήρωση των κατ’ ιδίαν συνομιλιών των δύο ηγετών.
Η συνάντηση, την οποία ο Τραμπ χαρακτήρισε «G2», συνοδεύτηκε από εντυπωσιακές εκδηλώσεις. Τέσσερις στρατιωτικές μπάντες έπαιξαν στον κήπο του Λευκού Οίκου, ενώ ένα βομβαρδιστικό B-2 stealth πραγματοποίησε υπέρπτηση. Το προηγούμενο βράδυ είχε παρατεθεί επίσημο δείπνο προς τιμήν του προέδρου Σι, με τη συμμετοχή σημαντικών προσωπικοτήτων.
Κατά την υποδοχή, ο Τραμπ μίλησε για την «πραγματικά μεγάλη φιλία» που συνδέει τους δύο ηγέτες. Ο Σι, ωστόσο, κράτησε πιο θεσμική στάση, ευχαριστώντας τον αμερικανό πρόεδρο και στρέφοντας γρήγορα τη συζήτηση στη γεωπολιτική. Όπως είπε, τα συμφέροντα των δύο χωρών είναι «βαθιά συνυφασμένα».
«Η συνεργασία Κίνας και ΗΠΑ ίσως δεν λύσει κάθε πρόβλημα στον κόσμο, αλλά χωρίς τη συνεργασία μας θα είναι δύσκολο να λυθούν πολλά από τα προβλήματα του κόσμου. Πρέπει να συνυπάρξουμε ειρηνικά, ο ανταγωνισμός πρέπει να έχει όρια», πρόσθεσε ο κινέζος πρόεδρος.
Στο μεταξύ, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι οι δύο χώρες συμφώνησαν επίσημα να παρατείνουν για δύο ακόμη μήνες την εμπορική εκεχειρία. Η νέα καταληκτική ημερομηνία μεταφέρθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2027.
Παρά την παράταση, οι προσδοκίες για ουσιαστική πρόοδο παραμένουν χαμηλές. Στην ατζέντα βρίσκονται η εύθραυστη εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο, το μέλλον της Ταϊβάν, η επικίνδυνη κούρσα στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και η υποστήριξη της Κίνας προς το Ιράν και τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Ειδικά για το Ιράν, το κινεζικό πρακτορείο Σινχούα μετέδωσε ότι ο πρόεδρος Σι είπε στον αμερικανό ομόλογό του πως το Πεκίνο στηρίζει την επιστροφή ΗΠΑ και Ιράν στη συμφωνία του Ιουλίου, η οποία είχε ως στόχο τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Σι στην «παγίδα του Θουκυδίδη», όπως είχε πράξει και στη σύνοδο κορυφής του Πεκίνου με τον Τραμπ τον Μάιο. «Μπορούν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες να ξεπεράσουν την παγίδα του Θουκυδίδη και να δημιουργήσουν ένα νέο υπόδειγμα σχέσεων μεταξύ μεγάλων χωρών;», τόνισε.
Λίγο αργότερα, επεσήμανε ότι η παγίδα του Θουκυδίδη δεν αποτελεί ιστορική νομοτέλεια, εφόσον οι δύο χώρες λειτουργούν ως εταίροι και όχι ως ανταγωνιστές. Πρόκειται για μια φράση-προειδοποίηση που χρησιμοποιεί συχνά ο Σι για να περιγράψει το δυνητικά καταστροφικό αποτέλεσμα εάν οι ΗΠΑ προσπαθήσουν να περιορίσουν την ανάπτυξη και την επέκταση της Κίνας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο κινέζος πρόεδρος αναφέρεται με αυτόν τον τρόπο στην παρακμή της αμερικανικής ισχύος. Η «παγίδα του Θουκυδίδη» είναι ένας πολιτικός και ιστορικός όρος που περιγράφει την τάση προς τον πόλεμο, όταν μια ανερχόμενη παγκόσμια δύναμη απειλεί να εκτοπίσει την κυρίαρχη κατεστημένη δύναμη. Ο όρος επινοήθηκε από τον αμερικανό πολιτικό επιστήμονα Γκράχαμ Αλισον το 2012, αλλά βασίζεται στα γραπτά του ιστορικού Θουκυδίδη για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο.
Στο πλαίσιο της λεγόμενης «διπλωματίας των πάντα», ο πρόεδρος Σι ανακοίνωσε ότι δύο πάντα θα φτάσουν τις επόμενες ημέρες στο νέο τους σπίτι, στον ζωολογικό κήπο της Ατλάντα. Παράλληλα, υποστηρίζοντας ότι «η επίτευξη της μεγάλης αναζωογόνησης του κινεζικού έθνους και η επανεκκίνηση της σπουδαίας Αμερικής μπορούν να συμβαδίζουν», προσκάλεσε 100.000 αμερικανούς φοιτητές να επισκεφθούν την Κίνα μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Νωρίτερα φέτος, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ήθελε να επιτρέψει σε επιπλέον 600.000 κινέζους φοιτητές να εισαχθούν σε αμερικανικά πανεπιστήμια, προκαλώντας αντιδράσεις από όσους αντιτίθενται στη μετανάστευση στην εκλογική του βάση.
Ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται πως δίνει προτεραιότητα στην εμβάθυνση της προσωπικής του σχέσης με τον Σι. Σε μια ασυνήθιστη κίνηση, μάλιστα, τον υποδέχθηκε κατά την προσγείωσή του στη βάση Αντριους, στο Μέριλαντ. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από την τελετή υποδοχής, ανέφερε ότι ο κινέζος ηγέτης «φαίνεται δυνατός, ζωηρός και σε φόρμα – καλύτερα από ποτέ».
Η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο δεν αναμένεται να κάνουν ούτε σημαντικά βήματα στο ζήτημα της ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης. Οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει επανειλημμένα παράπονα για τις κινεζικές πρακτικές στον τομέα, ενώ στο επίσημο δείπνο παρέστησαν ορισμένοι από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς ομίλους της Αμερικής.
Στελέχη της Σίλικον Βάλεϊ έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ των οποίων και τον τεχνολογικό κολοσσό Alibaba, ότι αντιγράφουν την πνευματική τους ιδιοκτησία μέσω μιας τεχνικής που ονομάζεται «απόσταξη». Η μέθοδος επιτρέπει στους ερευνητές να συλλέγουν δεδομένα από ένα καθιερωμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης και να τα χρησιμοποιούν για τη δημιουργία ενός νέου.
Όπως σημειώνουν οι «New York Times», ο πρόεδρος Σι θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις προσπάθειες του Τραμπ να διατηρήσει καλές σχέσεις με το Πεκίνο, πιέζοντάς τον να συνεχίσει να καθυστερεί τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν.
Η «Washington Post» χαρακτηρίζει τη σύνοδο κορυφής νέα κορύφωση σε μία από τις πιο απρόσμενες εξελίξεις της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ κατά τη δεύτερη θητεία του: την απότομη μετατόπιση από τη σκληρή γραμμή απέναντι στην Κίνα.
Η αντικινεζική ρητορική είχε συμβάλει καθοριστικά στην προεκλογική του εκστρατεία το 2016 και συνεχίστηκε με τους υψηλούς δασμούς που επέβαλε πέρυσι. Ωστόσο, οι κινεζικοί περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών ανάγκασαν τον αμερικανό πρόεδρο να υποχωρήσει, με αποτέλεσμα να φαίνεται πλέον πως έχει επικεντρωθεί στην καλλιέργεια στενής σχέσης με τον Σι.
