Οι εκλογές στη Ρωσία διεξάγονται στις 18, 19 και 20 Σεπτεμβρίου σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον. Οι επιθέσεις της Ουκρανίας στο ρωσικό έδαφος, οι φόβοι για νέα επιστράτευση και η οικονομική πίεση ενισχύουν την κόπωση από τον πόλεμο, την ώρα που οι πολίτες που διαμαρτύρονται για τις τιμές και την ακρίβεια ή ζητούν ειρήνη δεν διαθέτουν αντίστοιχη πολιτική έκφραση.
Παρά το γεγονός ότι το αποτέλεσμα θεωρείται ουσιαστικά προδιαγεγραμμένο, οι πρώτες βουλευτικές εκλογές μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία έχουν ιδιαίτερη πολιτική σημασία για το Κρεμλίνο. Η Ενωμένη Ρωσία αναμένεται να διατηρήσει την κυριαρχία της και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που στηρίζει τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σε ένα αυστηρά ελεγχόμενο πολιτικό σύστημα όπου η πραγματική αντιπολίτευση έχει περιοριστεί δραστικά.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γιάμπλοκο, του μοναδικού κόμματος που είχε ζητήσει άμεση κατάπαυση του πυρός. Το κόμμα αποκλείστηκε από την εκλογική διαδικασία με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, ενώ αρκετοί υποψήφιοι της αντιπολίτευσης αποκλείστηκαν, διώχθηκαν ή κρατούνται.
«Οι εκλογές στη Δύση και οι εκλογές στη Ρωσία είναι εντελώς διαφορετικά πράγματα», σημειώνει ο Γκριγκόρι Γκρίσιν, υποψήφιος με το Γιάμπλοκο. «Οι εκλογές στη Δύση είναι ένας τρόπος σχηματισμού κυβέρνησης, η οποία αντικαθίσταται αργότερα αν οι ψηφοφόροι δεν είναι ικανοποιημένοι. Οι εκλογές στη Ρωσία δεν οδηγούν ποτέ σε αλλαγή κυβέρνησης. Στην καλύτερη περίπτωση, είναι ένας τρόπος να την επηρεάσεις, να στείλεις ένα μήνυμα».
Το ενδιαφέρον, επομένως, δεν επικεντρώνεται τόσο στο ποιος θα κερδίσει, όσο στον τρόπο με τον οποίο θα αποτυπωθεί η νίκη. Οι μισοί από τους 450 βουλευτές εκλέγονται με λίστες και οι άλλοι μισοί σε μονοεδρικές περιφέρειες. Η Ενωμένη Ρωσία διαθέτει σήμερα 310 έδρες, αριθμός μεγαλύτερος από το όριο των 300 που απαιτείται για την αυξημένη πλειοψηφία, ενώ οι δημοσκοπήσεις προεξοφλούν ότι θα παραμείνει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη.
Η συμμετοχή, η έκταση της κοινοβουλευτικής επικράτησης του κυβερνώντος κόμματος και το μήνυμα που θα εκπέμψει η ρωσική ηγεσία στο εσωτερικό και στο εξωτερικό είναι τα βασικά ζητούμενα της κάλπης. Το Κρεμλίνο επιδιώκει να αξιοποιήσει τη διαδικασία ως επίδειξη πολιτικής ενότητας γύρω από τον πρόεδρο και τον πόλεμο, αλλά και ως επιβεβαίωση της εικόνας μιας κοινωνίας που εξακολουθεί να στηρίζει την εξουσία.
Ο ίδιος ο Πούτιν κάλεσε τους Ρώσους να ψηφίσουν, συνδέοντας την εκλογική συμμετοχή με την τύχη της χώρας και παρουσιάζοντας την κάλπη ως συλλογική ευθύνη. Παράλληλα, ανέδειξε τη συμμετοχή στις εκλογές των κατοίκων των περιοχών της Ουκρανίας που η Ρωσία έχει προσαρτήσει, παρουσιάζοντας τη διαδικασία ως μέρος της «επανένωσής» τους με τη Ρωσία. Η διεξαγωγή της ψηφοφορίας στις κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές αποτελεί, ωστόσο, σημείο έντονης διεθνούς αμφισβήτησης, ενώ ο ΟΑΣΕ δεν έχει προσκληθεί να παρακολουθήσει τη διαδικασία.
Η σύνδεση των εκλογών με τον πόλεμο αποτελεί βασικό άξονα της προεκλογικής εκστρατείας. Το Κρεμλίνο επιχειρεί να παρουσιάσει την κάλπη ως απόδειξη ότι η ρωσική κοινωνία παραμένει ενωμένη γύρω από την «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», με τους στρατιώτες και τους βετεράνους του πολέμου να καταλαμβάνουν ξεχωριστή θέση.
Οπως επισημαίνει ανάλυση του BBC, σχεδόν 200 υποψήφιοι με πολεμική εμπειρία διεκδικούν έδρες, γεγονός που αποτυπώνει την προσπάθεια να συνδεθεί η πολιτική εκπροσώπηση με το αφήγημα της πολεμικής προσπάθειας.
Την ίδια στιγμή, τα λεγόμενα «συστημικά» κόμματα εξακολουθούν να διαφοροποιούνται σε ζητήματα κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής, στηρίζουν όμως την κυβερνητική γραμμή ως προς τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οπως επισημαίνει αναλυτής του BBC, ο ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος Γκενάντι Ζιουγκάνοφ τού είπε με υπερηφάνεια για το προηγούμενο κοινοβούλιο ότι «όλα τα κόμματα στη Δούμα ψήφισαν υπέρ 170 νόμων για τη στήριξη της “ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης”».
