Σε μαραθώνιο γραφειοκρατίας έχει εξελιχθεί η καταβολή των αναδρομικών του 11μήνου για περίπου 370.000 συνταξιούχους που προσέφυγαν εγκαίρως στη Δικαιοσύνη. Αντί για μια οριστική και νομοθετική λύση με εφάπαξ πληρωμή, η διαδικασία προχωρά σταδιακά, με σημαντικές καθυστερήσεις και πολλές εκκρεμότητες.
Μέχρι σήμερα, αναδρομικά έχουν λάβει περίπου 20.000 συνταξιούχοι, ενώ για περίπου 200.000 που έχουν καταθέσει αγωγές οι δικαστικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη εκδοθεί. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, οι πληρωμές αναμένεται να καθυστερήσουν ακόμη περισσότερο, με το πιθανότερο σενάριο να προβλέπει έναρξη καταβολών μέσα στο 2027.
Παράλληλα, περίπου 150.000 συνταξιούχοι βρίσκονται σε λίστα αναμονής. Οι αγωγές τους έχουν εκδικαστεί, ωστόσο οι αποφάσεις δεν έχουν ακόμη καθαρογραφεί και κοινοποιηθεί στον e-ΕΦΚΑ. Από τη στιγμή που θα κοινοποιηθούν, ο χρόνος πληρωμής υπολογίζεται εντός τριμήνου.
Οι καθυστερήσεις, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τα τέσσερα χρόνια, αποδίδονται στην τεράστια γραφειοκρατία, στον αργό επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων βάσει του νόμου Βρούτση, αλλά και στον προγραμματισμό των σχετικών πιστώσεων από τον e-ΕΦΚΑ.
Η έκδοση θετικής δικαστικής απόφασης, πάντως, δεν σημαίνει ότι τα χρήματα πιστώνονται άμεσα στον λογαριασμό του δικαιούχου. Αρχικά, η απόφαση πρέπει να κοινοποιηθεί στους διαδίκους και να διαπιστωθεί αν έχει ασκηθεί έφεση.
Εφόσον δεν υπάρξει προσφυγή, εκδίδεται το πιστοποιητικό τελεσιδικίας. Στη συνέχεια, ο συνταξιούχος παραλαμβάνει από τον δικηγόρο του την απόφαση, το πιστοποιητικό τελεσιδικίας και όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, τα οποία αποστέλλονται στις αρμόδιες υπηρεσίες για τον υπολογισμό και την εκκαθάριση των ποσών.
Ακολουθεί η διοικητική επεξεργασία κάθε φακέλου. Οι υπηρεσίες πρέπει να ελέγξουν τα στοιχεία του ασφαλισμένου, να υπολογίσουν το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε ασφαλιστικό Ταμείο και να ολοκληρώσουν όλες τις απαιτούμενες διαδικασίες, προτού δοθεί η εντολή πληρωμής.
Τα αναδρομικά του 11μήνου καταβάλλονται αποκλειστικά στους περίπου 370.000 συνταξιούχους που είχαν προσφύγει εγκαίρως στη Δικαιοσύνη, παρά τις κυβερνητικές παραινέσεις του 2020 να μην κινηθούν δικαστικά. Τα ποσά συνοδεύονται από τόκο 6%, ωστόσο οι κρατήσεις και η φορολογία περιορίζουν σημαντικά την τελική καταβολή.
Υπενθυμίζεται ότι το καλοκαίρι του 2020 ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας, είχε καλέσει τους συνταξιούχους να περιμένουν και να μην προσφεύγουν στα δικαστήρια. Στις 15 Ιουλίου 2020, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, είχε δηλώσει χαρακτηριστικά:
«Η έκκληση που θα ήθελα να κάνω είναι οι συνταξιούχοι να έχουν λίγη υπομονή και να μην προσφεύγουν σε ένδικα μέσα, γιατί αυτό συνεπάγεται μεγάλη γραφειοκρατία, φόρτο στα δικαστήρια και φυσικά δαπάνη για τους ίδιους».
Την ίδια περίοδο, ο Στέλιος Πέτσας διαβεβαίωνε ότι θα δοθεί οριζόντια λύση στο ζήτημα και πως δεν υπήρχε λόγος προσφυγής στη Δικαιοσύνη. Στη συνέχεια, όμως, επί υπουργίας Γιάννη Βρούτση θεσπίστηκε διάταξη που προέβλεπε ότι, μετά το 2020, δεν θα υπήρχε πλέον δυνατότητα υποβολής νέων δικαστικών προσφυγών για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Για τους συνταξιούχους και τους κληρονόμους τους, η διαδικασία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν ο αρχικός δικαιούχος έχει αποβιώσει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι κληρονόμοι καλούνται να συγκεντρώσουν πλήθος δικαιολογητικών, προκειμένου να ολοκληρωθεί η καταβολή των ποσών.
Ακόμη και όταν ολοκληρώνεται η πληρωμή, το καθαρό ποσό που καταλήγει στους λογαριασμούς είναι αισθητά μειωμένο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κρατήσεις φτάνουν έως και το 40%, καθώς επιβάλλονται έως έξι διαφορετικές επιβαρύνσεις:
- εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης 6% (χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι),
- αυτοτελής φορολόγηση 20% επί των αναδρομικών μετά την αφαίρεση της εισφοράς ασθένειας,
- φόρος 15% επί των τόκων,
- χαρτόσημο 3% επί των τόκων,
- εισφορά υπέρ ΟΓΑ 0,6% επί του χαρτοσήμου των τόκων,
- νέα φορολόγηση μέσω τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης, με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές που ξεκινούν από 20% και μπορεί να είναι υψηλότεροι, ανάλογα με το συνολικό εισόδημα.
