Σε επίπεδα-ρεκόρ έχουν φτάσει οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, την ώρα που χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες παραμένουν αποκλεισμένοι από τη συνταξιοδότηση εξαιτίας των χρεών τους. Το συνολικό ποσό στο ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ ανήλθε το β’ τρίμηνο του 2026 στα 52.426.469.266 ευρώ, αυξημένο κατά περίπου 640 εκατ. ευρώ σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του έτους.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο του ελληνικού ΑΕΠ, με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ να αποτυπώνουν τη διαρκή διόγκωση του προβλήματος. Σύμφωνα με τη 2η Τριμηνιαία Έκθεση Προόδου του ΚΕΑΟ για το 2026, το συνολικό χρέος ήταν 51,3 δισ. ευρώ στις 31/12/2025, αυξήθηκε στα 51,78 δισ. ευρώ στις 31/3/2026 και στις 30/6/2026 ξεπέρασε τα 52,4 δισ. ευρώ.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, περιορισμένη παραμένει η αξιοποίηση της ρύθμισης που δίνει τη δυνατότητα σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες με οφειλές προς τον ΕΦΚΑ να συνταξιοδοτηθούν, βάσει του νόμου 5078/2023.
Από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου έχουν υποβληθεί, σε διάστημα μεγαλύτερο των δυόμισι ετών, συνολικά 12.377 αιτήματα υπαγωγής. Οι 7.345 αιτήσεις εγκρίθηκαν, ποσοστό 59,34%, ενώ 3.160 αιτήματα, που αντιστοιχούν στο 25,53% του συνόλου, απορρίφθηκαν. Παράλληλα, 1.872 αιτήσεις εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα.
Η βασική προϋπόθεση που λειτουργεί αποτρεπτικά είναι η συναίνεση του ασφαλισμένου για την άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρμόδιες Αρχές ελέγχουν την οικονομική του κατάσταση, τους τραπεζικούς λογαριασμούς και το σύνολο των καταθέσεών του, προκειμένου να διαπιστώσουν αν πληρούνται τα κριτήρια ένταξης.
Το ανώτατο όριο οφειλής έχει αυξηθεί στα 30.000 ευρώ για τους μη μισθωτούς και στα 10.000 ευρώ για τους αγρότες. Η αλλαγή έγινε προκειμένου να δοθεί διέξοδος σε ασφαλισμένους που έχουν συμπληρώσει την απαιτούμενη ηλικία και τον αναγκαίο χρόνο ασφάλισης, αλλά δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν λόγω χρεών.
Υπολογίζεται ότι έως και 300.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες παραμένουν εγκλωβισμένοι λόγω οφειλών προς τον ΕΦΚΑ. Αρκετοί από αυτούς έχουν ήδη εκπληρώσει τις ασφαλιστικές και ηλικιακές προϋποθέσεις, ωστόσο οι συσσωρευμένες οφειλές τούς στερούν την έξοδο στη σύνταξη, αφήνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ανθρώπους μεγάλης ηλικίας χωρίς σταθερό εισόδημα.
Τα στοιχεία για τη σύνθεση των οφειλών είναι επίσης αποκαλυπτικά:
- Το 84,5%, δηλαδή 1.788.473 επαγγελματίες και αγρότες, χρωστά έως 30.000 ευρώ.
- Στις 30/6/2026, 1.476.505 οφειλέτες, ποσοστό 69,7%, είχαν χρέη έως 15.000 ευρώ.
- Στο σύνολο των μητρώων οφειλετών, που αριθμούν 2.117.174 ασφαλισμένους, οι 1.788.473 οφείλουν έως 30.000 ευρώ.
- Ο αριθμός των οφειλετών με νέες οφειλές αυξάνεται διαρκώς από το 2019.
Ειδικότερα, το 2019 δημιούργησαν νέες οφειλές 67.314 ασφαλισμένοι. Το 2024 ο αριθμός τους ανήλθε σε 110.094, το 2025 έφτασε τους 140.885, ενώ μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν ήδη 82.142 νέοι οφειλέτες του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ, αριθμός-ρεκόρ από το 2017 και μετά.
Από το συνολικό χρέος των 52,420 δισ. ευρώ προς το ΚΕΑΟ στις 30/6/2026, έχουν ήδη ληφθεί αναγκαστικά μέτρα για οφειλές ύψους 42,19 δισ. ευρώ.
