Στην ατζέντα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπαίνουν με έμφαση το «Εξοικονομώ» και συνολικά η εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς το νέο πακέτο παρεμβάσεων που ετοιμάζεται φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις διαχειρίζονται το ενεργειακό τους κόστος. Ο Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, περιέγραψε ένα πλαίσιο όπου η ενεργειακή αναβάθμιση συνδέεται πλέον άμεσα με την αυτοπαραγωγή, την αποθήκευση και την αυτοκατανάλωση.
«Θέλουμε ένα σπίτι όχι μόνο να χρειάζεται λιγότερη ενέργεια, αλλά να μπορεί να παράγει και να αξιοποιεί περισσότερο τη δική του. Για εμάς, ενεργειακή δημοκρατία σημαίνει περισσότεροι πολίτες να μπορούν να παράγουν τη δική τους ενέργεια, να μειώνουν τον λογαριασμό τους και να αποκτούν μεγαλύτερο έλεγχο στο ενεργειακό τους κόστος», σημείωσε ο υπουργός.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε και στον κεντρικό κυβερνητικό στόχο για μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% μέσα σε τρία χρόνια. Όπως είπε, η προσπάθεια δεν θα στηριχθεί σε προσωρινές επιδοτήσεις, αλλά σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που παρεμβαίνει στις δομικές αιτίες του υψηλού κόστους. Για την τρέχουσα άνοδο των τιμών, υπογράμμισε ακόμη ότι «η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αποδείξει στην πράξη ότι παρεμβαίνει όταν και όπου χρειάζεται, πάντοτε με σοβαρότητα και μέσα στις δυνατότητες της οικονομίας».
Η στρατηγική, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, βασίζεται σε έξι άξονες: ανάπτυξη ΑΠΕ με σαφείς κανόνες, επιτάχυνση της αποθήκευσης και των διασυνδέσεων, αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, ενίσχυση της ευελιξίας στην κατανάλωση, επενδύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας και περαιτέρω ώθηση στην αυτοπαραγωγή από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις διασυνδέσεις των νησιών, καθώς αυτές αναμένεται να ρίξουν το κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), αλλά και στην εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, που θα βοηθήσουν στην πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα, όπως ανέφερε, έχει ενισχύσει συστηματικά το ενεργειακό της μείγμα μέσω των ΑΠΕ, των δικτύων και των διασυνδέσεων, με την εγκατεστημένη ισχύ από ανανεώσιμες πηγές να έχει σχεδόν τριπλασιαστεί την τελευταία επταετία.
Το επόμενο βήμα, όπως τόνισε, είναι αυτό το ενεργειακό πλεονέκτημα να περάσει στην πραγματική οικονομία και να μετατραπεί σε όφελος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Γι’ αυτό και το νέο πλαίσιο που θα βγει σύντομα θα φέρει πιο απλές διαδικασίες, λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερη ταχύτητα στην υλοποίηση των παρεμβάσεων, με στόχο η εξοικονόμηση να συνδεθεί ουσιαστικά με την αυτοπαραγωγή, την αποθήκευση και την αυτοκατανάλωση.
Στο κεφάλαιο των επενδύσεων και της κοινωνικής στήριξης, ο υπουργός στάθηκε στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο χαρακτήρισε βασικό εργαλείο για μια δίκαιη ενεργειακή μετάβαση. Για την Ελλάδα, το Ταμείο διαθέτει 2,1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 1,7 δισ. ευρώ κατευθύνονται στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης. Παράλληλα, προβλέπεται δωρεάν Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 νοικοκυριά, ενώ ενισχύεται το επίδομα θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους κάθε χρόνο.
Προβλέπονται επίσης one-stop shops, ώστε ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις να βρίσκουν εύκολα ενημέρωση και καθοδήγηση για τα διαθέσιμα εργαλεία. Την ίδια στιγμή, η αυτοκατανάλωση μπαίνει στο επίκεντρο της πολιτικής για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, με στόχο οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να μπορούν να παράγουν, να καταναλώνουν και να αποθηκεύουν τη δική τους ενέργεια, περιορίζοντας την έκθεση στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Σχετικά με το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, το Υπουργείο προσανατολίζεται σε διεύρυνση της συμμετοχής, ευκολότερες διαδικασίες και μεγαλύτερη δυνατότητα αποθήκευσης ενέργειας, ενώ προβλέπεται και αποζημίωση για την πλεονάζουσα παραγωγή που διοχετεύεται στο δίκτυο. Παράλληλα, όπως έγινε γνωστό, ο κύκλος επενδύσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης ολοκληρώθηκε με ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης που έχουν εφαρμοστεί στη χώρα.
Συνολικά, διατέθηκαν 1,6 δισ. ευρώ σε 260.000 δικαιούχους για παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ πάνω από 99.000 πολίτες ωφελήθηκαν από τα προγράμματα «Εξοικονομώ». Με βάση αυτή την εμπειρία, τα νέα προγράμματα σχεδιάζονται πάνω σε πιο απλό και πιο γρήγορο μοντέλο, με στόχο να δοθεί βάρος στην ουσιαστική αναβάθμιση των κατοικιών και στην καλύτερη σύνδεση της εξοικονόμησης με την αυτοπαραγωγή και την αποθήκευση.
Ο κ. Παπασταύρου ξεκαθάρισε τέλος ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και είναι έτοιμη να κινηθεί στοχευμένα, όπου και αν χρειαστεί, για να στηρίξει τους πολίτες. Ωστόσο, όπως κατέστησε σαφές, η προτεραιότητα παραμένει στις μόνιμες λύσεις που θα ρίξουν το ενεργειακό κόστος σε βάθος χρόνου και όχι σε αποσπασματικές κινήσεις της στιγμής.
