Στο βόρειο Μάλι, εκεί όπου η ζέστη συχνά σκαρφαλώνει πάνω από τους 43 βαθμούς Κελσίου, το νερό λιγοστεύει και η σκόνη κάνει ακόμα πιο δύσκολη κάθε κίνηση, φέρεται να δρα μια μικρή ουκρανική αποστολή με στρατιωτικό και τεχνικό ρόλο.
Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές που μίλησαν στο CNN, περίπου 15 Ουκρανοί ειδικοί βρίσκονται στη χώρα και συνεργάζονται με Τουαρέγκους αντάρτες του Μετώπου Απελευθέρωσης του Αζαουάντ, μεταφέροντας στην Αφρική την εμπειρία που αποκτήθηκε από τον πόλεμο με τη Ρωσία.
Οι ίδιοι δεν συμμετέχουν, κατά τις ίδιες πληροφορίες, άμεσα στις μάχες της πρώτης γραμμής. Αντίθετα, προσφέρουν εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη, με έμφαση στη χρήση drones, ενώ η παρουσία τους εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Κιέβου να αξιοποιήσει τη στρατιωτική τεχνογνωσία του και εκτός Ευρώπης.
Ουκρανική πηγή υποστηρίζει ότι αντίστοιχοι ειδικοί έχουν αναπτυχθεί στο Σουδάν, ενώ στρατιωτικοί από χώρες του Σαχέλ έχουν εκπαιδευτεί στο Μάλι. Παράλληλα, ομάδες από την Ουκρανία έχουν μεταβεί και σε χώρες της Μέσης Ανατολής για εκπαίδευση στην αντιμετώπιση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών «Σαχίντ», που χρησιμοποιεί η Ρωσία στην Ουκρανία.
Η συνεργασία Ουκρανίας και Τουαρέγκων είχε προκαλέσει αντιδράσεις ήδη από το 2024, μετά την ενέδρα στην περιοχή της Τινζαουατέν, όπου σκοτώθηκαν δεκάδες μαχητές της Βάγκνερ και στρατιώτες του Μάλι. Το Κίεβο έχει κατά καιρούς αφήσει να εννοηθεί ότι παρείχε πληροφορίες στους αντάρτες, ενώ έχει απορρίψει άλλες κατηγορίες περί άμεσης εμπλοκής.
Το Μάλι τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο της ρωσικής προσπάθειας να ενισχύσει την επιρροή της στην Αφρική. Μετά την αποχώρηση της Γαλλίας και άλλων δυτικών δυνάμεων από το Σαχέλ, η Μόσχα αύξησε τη στρατιωτική και πολιτική παρουσία της στην περιοχή, προσφέροντας στήριξη στις κυβερνήσεις που ανέλαβαν την εξουσία μετά τα πραξικοπήματα.
Τον ρόλο της πρώην Βάγκνερ έχει αναλάβει σε μεγάλο βαθμό το Africa Corps, μια δομή που υπάγεται στο ρωσικό υπουργείο Άμυνας. Η Μόσχα υποστηρίζει ότι οι δυνάμεις της βρίσκονται στην περιοχή κατόπιν αιτήματος των κυβερνήσεων του Σαχέλ και ότι επιχειρούν νόμιμα για την αντιμετώπιση ένοπλων οργανώσεων.
Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγγείλει παραβιάσεις από ρωσικές και τοπικές δυνάμεις, ενώ έχουν καταγραφεί επίσης κατηγορίες για επιθέσεις εναντίον αμάχων από διαφορετικές πλευρές της σύγκρουσης.
Η ουκρανική δραστηριότητα δεν περιορίζεται στο Μάλι. Σύμφωνα με ουκρανική πηγή, ομάδες χειριστών ναυτικών drones βρίσκονται από τα τέλη του 2025 στη βορειοδυτική Λιβύη, χρησιμοποιώντας τη Μισράτα ως βάση για εκπαίδευση τοπικών δυνάμεων και επιχειρήσεις εναντίον πλοίων που συνδέονται με τον λεγόμενο ρωσικό «σκιώδη στόλο».
Η εξέλιξη δείχνει ότι ο ανταγωνισμός Ρωσίας και Ουκρανίας αποκτά πλέον και αφρικανική διάσταση. Για τη Μόσχα, η Αφρική αποτελεί πεδίο ενίσχυσης της διεθνούς επιρροής της, ενώ για το Κίεβο μια ευκαιρία να αξιοποιήσει τη στρατιωτική εμπειρία του και να περιορίσει τη ρωσική παρουσία.
Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος που, χωρίς να μεταφέρεται αυτούσιος στην Αφρική, αποκτά εκεί ένα ακόμη πεδίο ανταγωνισμού, με drones, εκπαίδευση, συμμαχίες και αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα να διαμορφώνουν μια νέα και ιδιαίτερα σύνθετη πραγματικότητα.
