Από την 1η Ιανουαρίου 2026 η πλήρης εθνική σύνταξη διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ, αλλά χορηγείται με σειρά «κόφτων» που μειώνουν το τελικό καταβαλλόμενο ποσό ανάλογα με τα έτη ασφάλισης, τη διάρκεια νόμιμης και μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα και την περίπτωση πρόωρης αποχώρησης.
Η εθνική σύνταξη αποτελεί το βασικό μέρος της σύνταξης και χορηγείται ανεξάρτητα από τις εισφορές και τα συνταξιοδοτικά έτη. Ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει τόσο τα χρόνια ασφάλισης όσο και το χρονικό διάστημα μόνιμης και νόμιμης διαμονής στη χώρα πριν καθορίσει το τελικό ποσό που θα καταβληθεί.
Για να χορηγηθεί εθνική σύνταξη λόγω γήρατος απαιτούνται οι ελάχιστες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης (ηλικία και ημέρες ασφάλισης) και μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα τουλάχιστον 15 έτη μεταξύ της ηλικίας των 15 ετών και της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης. Η πλήρης εθνική σύνταξη, ωστόσο, προϋποθέτει 40 έτη νόμιμης και μόνιμης διαμονής.
Το πλήρες ποσό αφορά όσους έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις διαμονής. Για ασφαλισμένους με 15 έως 19 έτη ασφάλισης εφαρμόζεται σταδιακή μείωση: για κάθε έτος που λείπει από τα 20, η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 2%. Έτσι, για παράδειγμα, ασφαλισμένος με 19 έτη χάνει 2%, ενώ με 15 έτη η συνολική περικοπή φτάνει στο 10% και το ποσό διαμορφώνεται περίπου στα 402,18 ευρώ.
Τα έτη διαμονής λειτουργούν ως δεύτερος ανεξάρτητος «κόφτης»: για κάθε έτος που υπολείπεται από τα 40 έτη μόνιμης και νόμιμης διαμονής, η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 1/40, δηλαδή κατά 2,5% ανά έτος. Ένας δικαιούχος που έχει, για παράδειγμα, 20 έτη ασφάλισης αλλά 35 έτη διαμονής θα υποστεί επιπλέον μείωση για τα πέντε έτη που λείπουν από τα 40.
Σε περιπτώσεις σώρευσης κύριων συντάξεων χορηγείται μία εθνική σύνταξη. Όταν χορηγούνται δύο πλήρεις κύριες συντάξεις, δικαιούται μόνο μία πλήρη εθνική σύνταξη. Αν ο συνταξιούχος έχει μία πλήρη και μία μειωμένη κύρια σύνταξη, η εθνική σύνταξη χορηγείται ως πλήρης. Εάν υπάρχουν δύο μειωμένες κύριες συντάξεις, καταβάλλεται το ποσό της εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε καθεμία, εφόσον το άθροισμά τους είναι μικρότερο ή ίσο με το πλήρες ποσό.
Επιπλέον περικοπές υπάρχουν όταν ο ασφαλισμένος αποχωρεί με μειωμένη σύνταξη γήρατος: η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 6% για κάθε έτος που υπολείπεται από το όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, με ανώτατο όριο συνολικής μείωσης 30%. Η περικοπή αυτή αφορά αποκλειστικά το ποσό της εθνικής σύνταξης και όχι το ανταποδοτικό τμήμα, επομένως ασφαλισμένος που αποχωρεί νωρίτερα μπορεί να χάσει έως και το 30% μόνο από το εθνικό σκέλος.
