Το ρυμουλκό Slovenac, ένα ατμόπλοιο που κοιμόταν για περισσότερα από ογδόντα χρόνια στον πυθμένα του ποταμού Σάβα, επανεμφανίστηκε ως ζωντανή υπενθύμιση της ιστορίας και της κλιματικής αλλαγής: η πρωτοφανής ξηρασία και οι παρατεταμένοι καύσωνες στην Ευρώπη έχουν ρίξει τη στάθμη των ποταμών τόσο πολύ που μεγάλο μέρος του κύτους και του εσωτερικού του έχει βγει στην επιφάνεια.
Το ιστορικό πλοίο που αποκαλύφθηκε στον Σάβα
Το Slovenac είναι ατμοκίνητο ρυμουλκό μήκους 54 μέτρων. Το πλοίο, ηλικίας 112 ετών, κατασκευάστηκε στη Βουδαπέστη το 1913, όταν η πόλη ανήκε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, και αρχικά φέρει την ονομασία Vag, από τον ποταμό Βαχ (Váh) της σημερινής Σλοβακίας.
Στους πρώτους του χρόνους το ρυμουλκό χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά βαρέων φορτίων μεταξύ της Βουδαπέστης και άλλων πόλεων κατά μήκος του Δούναβη. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν διαλύθηκε η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, το πλοίο πέρασε στο νεοσύστατο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και πήρε το όνομα Slovenac.
Το ναυάγιο του Slovenac και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Slovenac συνδέθηκε με μία από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας: χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά εξοπλισμού και τραυματισμένων μαχητών. Τον Απρίλιο του 1945, ενώ μετέφερε τραυματίες, προσέκρουσε σε γερμανική νάρκη και βυθίστηκε στον ποταμό Σάβα.
Το ναυάγιο παρέμεινε σιωπηλό στο ίδιο σημείο για περισσότερα από 80 χρόνια. Η πρόσφατη υποχώρηση της στάθμης των υδάτων το κατέστησε και πάλι ορατό, αποκαλύπτοντας μέρος της πρώην δόξας και της τραγικής μοίρας του.
Η ξηρασία αποκαλύπτει κρυμμένα ιστορικά ευρήματα
Η επανεμφάνιση του Slovenac δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο: σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης η πτώση της στάθμης των ποταμών λόγω ξηρασίας έχει φέρει στην επιφάνεια βυθισμένα πλοία, στρατιωτικό εξοπλισμό και άλλα αρχαιολογικά κατάλοιπα που παρέμεναν για δεκαετίες κρυμμένα κάτω από το νερό.
Η ολοένα μεγαλύτερη συχνότητα ακραίων θερμοκρασιών και παρατεταμένων περιόδων ανομβρίας οδηγεί σε σημαντικές διακυμάνσεις στις στάθμες πολλών ποταμών. Για τους κατοίκους της περιοχής, η αποκάλυψη του Slovenac αποτελεί εντυπωσιακό θέαμα, αλλά και μια σκληρή υπενθύμιση του πόσο άμεσα οι σύγχρονες κλιματικές συνθήκες μπορούν να αλλάξουν το φυσικό και ιστορικό τοπίο της Ευρώπης.
Καθώς οι περίοδοι ξηρασίας στην Ευρώπη αναμένεται να συνεχίσουν να επηρεάζουν τους ποταμούς και τα υδάτινα αποθέματα, είναι πιθανό να βγουν στο φως και άλλα ιστορικά ναυάγια και ευρήματα που σήμερα παραμένουν κρυμμένα κάτω από την επιφάνεια του νερού.
