Η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων παίρνει ολοένα και πιο ποικίλες μορφές: εκτός από τις αυξήσεις μισθών, πολλές επιχειρήσεις προσφεύγουν πλέον σε διατακτικές και κάρτες σίτισης ως πρακτικό εργαλείο υποστήριξης της αγοραστικής δύναμης και ως κίνητρο για πρόσληψη και παραμονή προσωπικού. Η πρακτική αυτή εξαπλώνεται σταθερά, παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς το αυξημένο κόστος ζωής και οι υψηλές τιμές των τροφίμων πιέζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, περίπου ένας στους τέσσερις εργαζομένους στη χώρα λαμβάνει σήμερα παροχή σίτισης μέσω διατακτικών ή κάρτας, είτε σε σταθερή είτε σε περιστασιακή βάση. Επιπλέον, η πλειονότητα όσων επωφελούνται τη λαμβάνει για χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι η παροχή αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά στην ελληνική αγορά εργασίας.
Με επιστολή τους προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι κοινωνικοί εταίροι ζητούν να αυξηθεί το ημερήσιο αφορολόγητο όριο για τις διατακτικές σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ, προκειμένου, όπως υποστηρίζουν, να ανταποκρίνεται καλύτερα στο αυξημένο κόστος διατροφής.
Σήμερα οι διατακτικές σίτισης που χορηγούνται από τον εργοδότη έχουν ειδική φορολογική μεταχείριση: η αξία τους απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος έως το ποσό των 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα — ποσό το οποίο σε ετήσια βάση μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.400 ευρώ. Όταν η αξία της διατακτικής υπερβαίνει τα 6 ευρώ ημερησίως, το επιπλέον ποσό αντιμετωπίζεται φορολογικά ως παροχή σε είδος και φορολογείται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία.
Αποκλειστικά διαφορετική μεταχείριση ισχύει για τις δωροεπιταγές και τα κουπόνια αγορών: κατά κανόνα θεωρούνται παροχές σε είδος. Εφόσον η συνολική αξία των παροχών σε είδος μέσα στο έτος δεν υπερβαίνει τα 300 ευρώ, δεν προκύπτει φορολογική επιβάρυνση. Πάνω από το όριο αυτό εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες φορολόγησης των παροχών σε είδος.
Στον τομέα του ΦΠΑ τα κουπόνια διακρίνονται σε κουπόνια συγκεκριμένου σκοπού και κουπόνια πολλαπλών σκοπών, και η διάκριση αυτή καθορίζει πότε προκύπτει η υποχρέωση απόδοσης του φόρου. Στα κουπόνια συγκεκριμένου σκοπού είναι γνωστά ήδη από την έκδοσή τους τόσο ο τόπος φορολόγησης όσο και ο συντελεστής ΦΠΑ που θα εφαρμοστεί, με αποτέλεσμα ο φόρος να αποδίδεται κατά την έκδοση ή τη μεταβίβαση του κουπονιού — για παράδειγμα, ένα κουπόνι για αγορά ρούχων ή υποδημάτων από συγκεκριμένη αλυσίδα στην Ελλάδα, εφόσον τα προϊόντα υπάγονται στον ίδιο συντελεστή ΦΠΑ.
Στα κουπόνια πολλαπλών σκοπών, αντίθετα, κατά τον χρόνο έκδοσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ο τόπος φορολόγησης ή ο συντελεστής ΦΠΑ. Στην περίπτωση αυτή ο φόρος δεν αποδίδεται όταν εκδίδεται το κουπόνι, αλλά όταν αυτό εξαργυρώνεται — ενδεικτικά, μια δωροεπιταγή σούπερ μάρκετ που χρησιμοποιείται για προϊόντα με διαφορετικούς συντελεστές ΦΠΑ.
