Ξεκινά σήμερα στην Καλιφόρνια η δίκη της Meta ενώπιον της ομοσπονδιακής δικαιοσύνης των ΗΠΑ, με 29 πολιτείες να κατηγορούν τη μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της με τρόπο που τις καθιστά εθιστικές για ανήλικους και να ζητούν αποζημιώσεις σχεδόν 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η αγωγή ασκήθηκε το 2023 από έναν συνασπισμό 29 πολιτειών και τέσσερις από αυτές —η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιού Τζέρσεϊ— επελέγησαν για να την υποστηρίξουν στο δικαστήριο. Οι εισαγγελείς θα επιχειρήσουν να αποδείξουν τρία βασικά σημεία: ότι η Meta πρόσθεσε λειτουργίες σχεδιασμένες να συγκρατούν την προσοχή των εφήβων, ότι παραπλάνησε το κοινό για τους κινδύνους των πλατφορμών και ότι συνέλεξε δεδομένα από παιδιά κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων, παραβιάζοντας την ομοσπονδιακή νομοθεσία.
Οι τέσσερις εισαγγελείς ζητούν περίπου 193 δισεκατομμύρια δολάρια από τη Meta, ενώ παράλληλα απαιτούν να επιβληθούν βαθιές αλλαγές στη λειτουργία του Facebook και του Instagram ώστε να ενισχυθεί η προστασία των ανηλίκων.
«Θα αποδείξουμε ενώπιον σώματος ενόρκων ότι η Meta απέκρυψε πως γνώριζε τις βλάβες που προκαλούνται στους νέους διότι ήταν πιο επικερδές να κάνει τα στραβά μάτια», δήλωσε ο γενικός εισαγγελέας του Κεντάκι Ράσελ Κόουλμαν. «Το κάναμε με τη βιομηχανία του καπνού τη δεκαετία του 1990, το κάναμε με τις εταιρείες που ευθύνονταν για την κρίση των οπιοειδών, θα το ξανακάνουμε με Meta», πρόσθεσε.
Δεν υπάρχει κανένας αμερικανικός νόμος που να προβλέπει απευθείας πρόστιμο 200 δισεκατομμυρίων. Το ποσό προκύπτει από αθροισμό και πολλαπλασιασμό: οι νόμοι περί προστασίας των καταναλωτών τιμωρούν κάθε παράβαση χωριστά με πρόστιμα που ποικίλλουν ανά πολιτεία και οι εισαγγελείς υπολόγισαν μία παράβαση ανά ανήλικο που επηρεάστηκε. Ειδικοί, βασισμένοι σε εσωτερικά δεδομένα της Meta, εκτίμησαν πόσοι έφηβοι και παιδιά κάτω των 13 ετών χρησιμοποίησαν το Instagram και το Facebook από το 2012 στις 29 πολιτείες που προσέφυγαν.
Το ποσό των 193 δισεκ. δολαρίων ισοδυναμεί περίπου με τον ετήσιο κύκλο εργασιών της Meta και είναι σχεδόν τριπλάσιο από τα ετήσια κέρδη της. Ωστόσο, κανείς δεν αναμένει ότι σε περίπτωση καταδίκης η εταιρεία θα πληρώσει το εν λόγω άθροισμα: οι πολιτείες διατηρούν το δικαίωμα να προσαρμόσουν τα αιτήματά τους πριν την τελική απόφαση και η δικαστής Ιβόν Γκονσάλες Ρότζερς θα κρίνει, μεταξύ άλλων, την ικανότητα της Meta να καταβάλει την αποζημίωση.
Η υπεράσπιση της Meta στηρίζεται σε τρεις πυλώνες, τους οποίους είχε παρουσιάσει εν μέρει και σε προηγούμενη δίκη τον περασμένο χειμώνα στο Λος Άντζελες —δίκη στην οποία, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Meta καταδικάστηκε σε υπόθεση που αφορούσε αγωγή έφηβης από την Καλιφόρνια για ψυχική βλάβη.
Η εταιρεία διαψεύδει ότι απέκρυψε τον εθιστικό χαρακτήρα των πλατφορμών της, υποστηρίζοντας ότι «ο εθισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν περιλαμβάνεται στο εγχειρίδιο αναφοράς της αμερικανικής ψυχιατρικής και ότι πρόκειται για ζήτημα επιστημονικής συζήτησης.
Σε σχέση με τα δεδομένα παιδιών, η Meta παραδέχεται ότι αγνόησε τη γονική συναίνεση, αλλά υποστηρίζει ότι η απαίτηση αυτή «δεν αφορά την ίδια» καθώς οι όροι λειτουργίας των εφαρμογών απαγορεύουν τη χρήση τους από παιδιά κάτω των 13 ετών. Προσθέτει ότι όσοι λογαριασμοί εντοπίστηκαν ως ανήκοντες σε παιδιά κάτω των 13 ετών διαγράφηκαν και συνεπώς «δεν έχει ουσιαστική γνώση» της παρουσίας τους στις πλατφόρμες, όπως ορίζει ο νόμος.
Η Meta επιχειρηματολογεί επίσης ότι τυχόν βλάβες στην ψυχική υγεία των εφήβων «δεν μπορούν να αποδοθούν σε μία και μόνο εφαρμογή». Σε ό,τι αφορά τα μέτρα προστασίας, η εταιρεία επισημαίνει ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 δημιούργησε «λογαριασμούς εφήβων», μια κίνηση που οι εισαγγελείς κρίνουν ως εκπρόθεσμη και ανεπαρκή.
Η εταιρεία χαρακτηρίζει την αποζημίωση που ζητούν οι 29 πολιτείες «πρωτοφανής στην ιστορία της προστασίας των καταναλωτών». Ως σημείο σύγκρισης αναφέρεται η συμφωνία του 1998 με τις τέσσερις μεγάλες καπνοβιομηχανίες: στο πλαίσιο εκείνου του συμβιβασμού οι εταιρείες έχουν καταβάλει πάνω από 176 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα 25 ετών και συνεχίζουν να πληρώνουν περίπου 9 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
