Η Ελληνική Αστυνομία και η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για κύμα απάτης που γίνεται όλο και πιο πειστικό: πλαστά SMS και e-mail, τηλεφωνήματα από δήθεν αστυνομικούς ή υπαλλήλους οργανισμών, ακόμα και εικονικές φωνές μέσω τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται πλέον στο καθημερινό οπλοστάσιο των επιτηδείων.
Μία από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους είναι τα παραπλανητικά μηνύματα για τροχονομικές παραβάσεις. Το μήνυμα μπορεί να εμφανίζεται ως αποστολέας «EL.AS.» και να ενημερώνει ψευδώς ότι έχει καταγραφεί παράβαση, καλώντας τον παραλήπτη να ακολουθήσει έναν σύνδεσμο. Ο σύνδεσμος οδηγεί σε μη επίσημη ιστοσελίδα που μιμείται κρατική πλατφόρμα με στόχο την υποκλοπή προσωπικών ή τραπεζικών στοιχείων. Η Αστυνομία τονίζει ότι ακόμη και η ονομασία του αποστολέα δεν αποδεικνύει την εγκυρότητα του μηνύματος — μην πατάτε συνδέσμους από ύποπτα ή μη αναμενόμενα SMS.
Παράλληλα, έχει σημειωθεί έξαρση e-mail που εμφανίζονται ως αποστολείς του e-ΕΦΚΑ. Οι πολίτες λαμβάνουν e-mail που υποστηρίζουν ότι η κάρτα υγείας τους έχει τεθεί προσωρινά σε αναστολή και ότι απαιτείται επικαιροποίηση στοιχείων. Συχνά υπάρχει κουμπί ή σύνδεσμος με την ένδειξη «Ενημέρωση Στοιχείων» που οδηγεί σε πλαστή σελίδα. Στόχος είναι να αποσπαστούν προσωπικά δεδομένα, κωδικοί πρόσβασης ή τραπεζικές πληροφορίες. Η Δίωξη συμβουλεύει να εισέρχεται κανείς μόνο στην επίσημη ιστοσελίδα του φορέα και να αποφεύγει τους συνδέσμους που φτάνουν μέσω ύποπτων e-mail.
Υπάρχουν επίσης τηλεφωνικές απάτες όπου ο πολίτης δέχεται κλήση από άγνωστο αριθμό και ακούει ηχογραφημένο μήνυμα, συνήθως στα αγγλικά, που ισχυρίζεται ότι τα προσωπικά του στοιχεία εμπλέκονται σε παράνομη δραστηριότητα και τον καλεί να πατήσει το «1» για να συνδεθεί με εκπρόσωπο. Η ΕΛ.ΑΣ. ξεκαθαρίζει ότι δεν χρησιμοποιεί τέτοια αυτοματοποιημένα μηνύματα για ενημέρωση πολιτών σε ποινικές υποθέσεις και δεν ζητά προσωπικά ή τραπεζικά στοιχεία με αυτόν τον τρόπο.
Οι δράστες εμφανίζονται επίσης ως υπάλληλοι εταιρειών ενέργειας, τηλεπικοινωνιών, τραπεζών ή λογιστικών γραφείων, επικαλούμενοι τεχνικές βλάβες, οικονομικές εκκρεμότητες ή επιστροφές χρημάτων. Ζητούν από τα θύματα να συγκεντρώσουν χρήματα ή κοσμήματα, να τα παραδώσουν σε «συνεργάτη» ή να επιτρέψουν την είσοδο αγνώστων στο σπίτι. Η ΕΛ.ΑΣ. προειδοποιεί να μην αποκαλύπτονται πληροφορίες όπως αν κάποιος βρίσκεται μόνος στο σπίτι ή πότε θα απουσιάσει.
«Voice cloning» — ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανή χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση φωνής. Σε περιορισμένο αριθμό περιστατικών εξετάζεται το ενδεχόμενο οι δράστες να χρησιμοποιούν εφαρμογές AI για την αναπαραγωγή της φωνής οικείου προσώπου, ενώ η Δίωξη έχει προειδοποιήσει για τεχνολογίες που δημιουργούν συνθετικές φωνές παρόμοιες με αυτές συγγενών ή φίλων. Γι’ αυτό μια γνώριμη φωνή δεν πρέπει πλέον να θεωρείται από μόνη της απόδειξη ταυτότητας.
Αν κάποιος ζητήσει επειγόντως χρήματα, η ασφαλέστερη αντίδραση είναι να διακόψετε την κλήση και να επικοινωνήσετε ξανά με το συγγενικό πρόσωπο σε αριθμό που ήδη γνωρίζετε. Χρήσιμη είναι και η χρήση μιας προσωπικής λέξης ή φράσης ασφαλείας που γνωρίζουν μόνο τα μέλη της οικογένειας.
Σχεδόν όλες οι απάτες βασίζονται στο τρίπτυχο φόβος–πίεση–επείγον: ο απατεώνας θέλει το θύμα να δράσει πριν προλάβει να ελέγξει. Μην δίνετε κωδικούς ή τραπεζικά στοιχεία, μην παραδίδετε χρήματα ή κοσμήματα και μην πατάτε ύποπτους συνδέσμους. Επικοινωνήστε εσείς με την τράπεζα, τον δημόσιο φορέα ή τον συγγενή μέσω στοιχείων που ήδη γνωρίζετε. Για περιστατικά κυβερνοεγκλήματος, απευθυνθείτε στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος στο 11188.
