Έκτακτη ανησυχία για την εξάπλωση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη: το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) καταγράφει ραγδαία αύξηση κρουσμάτων και χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα βρίσκονται στο επίκεντρο της επιδημίας. Συνολικά έχουν αναφερθεί 429 εγχώρια κρούσματα έως τις 13 Αυγούστου 2026, ενώ οι επιδημιολογικές καταγραφές δείχνουν ότι η νόσος πλήττει κυρίως ηλικιωμένα άτομα και προκαλεί υψηλά ποσοστά νοσηλείας.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, το 70% των κρουσμάτων εντοπίζεται στην Αττική, με εστίες σε περιοχές όπως τα Σπάτα, το Μαρκόπουλο, η Παλλήνη, η Αγία Παρασκευή αλλά και σε Βάρη, Βούλα και Βουλιαγμένη. Η ίδια επισημαίνει ότι φέτος παρατηρείται αυξημένη συγκέντρωση πληθυσμού κουνουπιών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερα σοβαρά περιστατικά, και προειδοποιεί ότι ο ιός αναμένεται να κυκλοφορεί μέσω των κουνουπιών έως και τα τέλη Οκτωβρίου.
Μέχρι στιγμής, έχουν καταγραφεί εννέα θάνατοι, αριθμός που ισοδυναμεί με το σύνολο των θυμάτων ολόκληρης της περσινής χρονιάς. Το ECDC αναφέρει επίσης ότι έως τις 5 Αυγούστου είχαν καταγραφεί 12 θάνατοι συνολικά — έξι στην Ελλάδα (σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ πλέον ανέρχονται σε τουλάχιστον εννέα), πέντε στην Ιταλία και ένας στη Ρουμανία.
Κλινικά, η πλειονότητα των μολυσμένων δεν εμφανίζει συμπτώματα. Όπως εξηγεί η καθηγήτρια, «δεν νοσούν όλοι όσοι τσιμπηθούν από μολυσμένο κουνούπι». Οκτώ στους δέκα δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουν μολυνθεί, λιγότεροι από δύο στους δέκα εμφανίζουν ήπια συμπτώματα, ενώ μόνο ένας στους 100 ή 150 μπορεί να εκδηλώσει τη σοβαρή μορφή της μηνιγγοεγκεφαλίτιδας, με έντονο πονοκέφαλο, υψηλό πυρετό και συμπτώματα που διαρκούν ακόμη και μετά την ανάρρωση. Η καθηγήτρια υπογράμμισε πως σε περίπτωση νευρολογικών συμπτωμάτων, όπως σύγχυση, λήθαργος, αδυναμία στα πόδια ή σπασμοί, είναι απαραίτητο να αναζητηθεί ιατρική βοήθεια.
Από τα στοιχεία του ECDC προκύπτει γεωγραφική εξάπλωση σε 77 περιοχές εννέα ευρωπαϊκών χωρών (καταγραφή έως 13/8):
- Ιταλία: 224 κρούσματα (40 περιοχές)
- Ελλάδα: 105 κρούσματα (13 περιοχές, στις 14 Αυγούστου ο ΕΟΔΥ ανέφερε 110)
- Ισπανία: 42 (2 περιοχές)
- Βόρεια Μακεδονία: 30 (3 περιοχές)
- Ρουμανία: 18 (12 περιοχές)
- Γαλλία: 6 (4 περιοχές)
- Σερβία: 2 (1 περιοχή)
- Γερμανία: 1 (1 περιοχή)
- Κόσοβο: 1 (1 περιοχή)
Σε 19 από αυτές τις περιοχές ο ιός ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά την προηγούμενη εβδομάδα, μεταξύ των οποίων και τέσσερις ελληνικές: Ημαθία, Θεσσαλονίκη, Λακωνία και Πειραιάς. Το ECDC σημειώνει ότι οι περισσότεροι ασθενείς είναι άνδρες άνω των 65 ετών, με το 72% των κρουσμάτων στην Ευρώπη να χρειάζεται νοσηλεία — ποσοστό που στην Ελλάδα φτάνει το 95% — και το 58% να εμφανίζει νευρολογικά συμπτώματα.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κοινών κουνουπιών, τα οποία μολύνονται από ορισμένα είδη πτηνών, κυρίως άγρια. Δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο με φυσιολογικούς τρόπους μετάδοσης. Ο ιός μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνος για ηλικιωμένους, άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει την ανάγκη προστασίας, ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες, και συστήνει τα εξής μέτρα ατομικής προστασίας:
- Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα και πάνω από τα ρούχα, ακολουθώντας τις οδηγίες.
- Φοράτε ρούχα που καλύπτουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος, ειδικά τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών.
- Χρήση κουνουπιέρας, ιδιαίτερα για βρέφη και άτομα υψηλού κινδύνου.
- Τοποθέτηση και συντήρηση αντικουνουπικών πλεγμάτων (σήτες) σε πόρτες και παράθυρα.
- Χρήση ανεμιστήρων ή κλιματιστικών όπου είναι δυνατόν.
- Απομάκρυνση στάσιμων νερών από γλάστρες, πιατάκια, κουβάδες, δοχεία, υδρορροές και άλλα σημεία γύρω από το σπίτι.
- Τακτική ανανέωση του νερού σε ποτίστρες ζώων και άλλα δοχεία.
Δεν υπάρχουν ειδικά αντιικά φάρμακα ή εμβόλιο για τον ιό του Δυτικού Νείλου και η θεραπεία είναι μόνο συμπτωματική. Οι αρχές και οι επιστήμονες καλούν σε επαγρύπνηση, τήρηση των οδηγιών ατομικής προστασίας και άμεση ιατρική εκτίμηση σε περίπτωση νευρολογικών σημείων.
