Η ξαφνική αυξανόμενη μόδα να επιλέγεις προορισμό κοιτάζοντας πρώτα τον ουρανό και μετά τον χάρτη απέκτησε νέα ώθηση με την ολική έκλειψη της 12ης Αυγούστου. Η ζώνη της ολικότητας λειτούργησε σαν μαγνήτης: σε Ισπανία και Ισλανδία καταγράφηκε ένα πρωτοφανές τουριστικό κύμα, με ξενοδοχειακές τιμές να εκτοξεύονται και ειδικά ταξίδια — από πτήσεις μέχρι κρουαζιέρες — να δημιουργούνται αποκλειστικά για να εξυπηρετήσουν τους «κυνηγούς του ουρανού».
Στην Ισπανία οι τοπικές αρχές προετοίμαζαν την υποδοχή έως και έξι εκατομμυρίων ανθρώπων κατά μήκος της ζώνης της ολικότητας, με δεκάδες χιλιάδες αστυνομικούς να έχουν κινητοποιηθεί για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας και την προστασία των επισκεπτών. Η σκιά της Σελήνης πέρασε από το βόρειο τμήμα της χώρας και τις Βαλεαρίδες, μετατρέποντας μικρές πόλεις και αγροτικές περιοχές σε αυτοσχέδια παρατηρητήρια. Πόλεις όπως η Α Κορούνια, το Μπιλμπάο και το Σαντιάγο ντε Κομποστέλα κατέγραψαν αισθητές αυξήσεις στις τιμές των καταλυμάτων.
Στην Ισλανδία το γεγονός είχε ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα: ήταν η πρώτη ολική έκλειψη ορατή από τη χώρα από το 1954 και η πρώτη που μπορούσε να παρατηρηθεί από το Ρέικιαβικ από το 1433. Η ζήτηση ήταν τόσο μεγάλη που περίπου 80.000 επισκέπτες κατευθύνθηκαν στην Ισλανδία, ενώ σε σημεία της δυτικής χώρας η ολικότητα ξεπέρασε τα δύο λεπτά.
Τα οικονομικά αποτελέσματα δεν άργησαν να φανούν. Στο Ρέικιαβικ οι τιμές των ξενοδοχείων πριν από την έκλειψη ανέβηκαν πάνω από 140%, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 1.000 δολάρια τη βραδιά. Σε ορισμένες περιοχές της Ισπανίας οι αυξήσεις ξεπέρασαν το 100%. Η ισπανική κυβέρνηση εκτιμούσε ότι το φαινόμενο θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 342 εκατ. ευρώ σε τουριστικές δαπάνες.
Αεροπορικές εταιρείες πρόσθεσαν πτήσεις, εταιρείες κρουαζιέρας σχεδίασαν ειδικά δρομολόγια και οργανωμένα tours έβγαιναν σε πώληση μήνες πριν. Τα δεδομένα από τις διαδικτυακές αναζητήσεις ενίσχυσαν την εικόνα: η HomeToGo κατέγραψε υπερτετραπλάσιες αναζητήσεις για καταλύματα στο Ρέικιαβικ, στις Βαλεαρίδες και στην Κανταβρία για τις μέρες γύρω από την έκλειψη.
Το φαινόμενο έχει όνομα: astrotourism — αστροτουρισμός — και δεν περιορίζεται μόνο στις εκλείψεις. Περιλαμβάνει ταξίδια για το Βόρειο Σέλας, βροχές διαττόντων ή την παρατήρηση του Γαλαξία μακριά από τη φωτορύπανση των πόλεων. Ο ταξιδιώτης πλέον συχνά επιλέγει πρώτα το ουράνιο φαινόμενο που θέλει να δει και μετά το μέρος από το οποίο αυτό θα φανεί καλύτερα, ακόμα κι αν χρειαστεί να περάσει ηπείρους για λίγα λεπτά ή ακόμα και δευτερόλεπτα υπό έναν διαφορετικό ουρανό.
Το Βόρειο Σέλας έχει ήδη μετατρέψει περιοχές της Νορβηγίας, της Φινλανδίας και της Ισλανδίας σε δημοφιλείς χειμερινούς προορισμούς. Στην προσπάθεια να προσελκύσουν τους νέους αυτούς επισκέπτες, χώρες και επιχειρήσεις αναπτύσσουν εξειδικευμένα καταλύματα: γυάλινα igloos, υπαίθρια observatories και ξενοδοχεία σε περιοχές με ελάχιστη φωτορύπανση, ενώ πραγματοποιούνται και εκπαιδευτικές δραστηριότητες αστροπαρατήρησης.
Υπάρχουν, βέβαια, ταξιδιώτες που έχουν μετατρέψει την παρακολούθηση εκλείψεων σε όλη τους τη ζωή. Οι λεγόμενοι «eclipse chasers » ταξιδεύουν από χώρα σε χώρα ακολουθώντας τη στενή λωρίδα της ολικότητας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας 92χρονης Αμερικανίδας που ταξίδεψε φέτος στην Ισπανία για την ένατη έκλειψη της ζωής της — από την Κόστα Ρίκα το 1991 μέχρι την Κίνα και τη Χιλή — και για την οποία αφιέρωμα έκανε το Bussines Insider.
Οι «κυνηγοί του ουρανού» ήδη σχεδιάζουν το επόμενο ραντεβού: στις 2 Αυγούστου 2027 μια μεγάλη ολική έκλειψη θα διασχίσει περιοχές της νότιας Ισπανίας και της Βόρειας Αφρικής, με το Λούξορ στην Αίγυπτο να προβλέπεται ως σημαντικό σημείο παρατήρησης. Η Ισπανία, μάλιστα, αναμένει μία σπάνια αστρονομική συγκυρία — εκλείψεις το 2026 και το 2027 και μια δακτυλιοειδή το 2028 — που η χώρα αποκαλεί «Ιβηρική Τριάδα».
Η Ελλάδα, με πάνω από 250 ημέρες ηλιοφάνειας, ορεινούς όγκους, απομονωμένα νησιά και ελάχιστη φωτορύπανση σε αρκετές περιοχές, έχει στα χέρια της ισχυρά πλεονεκτήματα για να αναπτύξει τον αστροτουρισμό. Το 2023 ο Εθνικός Δρυμός Αίνου στην Κεφαλονιά έγινε το πρώτο International Dark Sky Park της χώρας και πλέον διοργανώνονται «Αστροβραδιές» με τηλεσκόπια και παρατήρηση πλανητών, νεφελωμάτων και αστρικών σμηνών.
Υπάρχουν και άλλα σημεία με μεγάλες δυνατότητες: το Αστεροσκοπείο Χελμού, στη Νεραϊδόραχη στα 2.340 μέτρα, θεωρείται ένα από τα μέρη της Ευρώπης με τη χαμηλότερη φωτορύπανση, ενώ το Αστεροσκοπείο Σκίνακα στα 1.750 μ. προσφέρει συνθήκες που το Πανεπιστήμιο Κρήτης χαρακτηρίζει από τις καλύτερες στην Ευρώπη για υψηλής ποιότητας παρατηρήσεις. Η χώρα μας επί δεκαετίες «πουλά» τον ήλιο της· ίσως η επόμενη τουριστική ευκαιρία να αρχίζει ακριβώς όταν ο ήλιος δύει.
