Σε νέο ρεκόρ για τα τέλη διέλευσης της Διώρυγας του Παναμά εξελίχθηκε η μάχη για θέση διέλευσης αυτόν τον Αύγουστο: μια ναυτιλιακή εταιρεία κατέβαλε 4 εκατομμύρια δολάρια τη Δευτέρα 10 Αυγούστου για να περάσει μπροστά από όλα τα άλλα ένα πλοίο της, το Seaspan Benefactor, μεταφορικής ικανότητας 10.010 TEU.
Η εξαγορά της «θέσης» έγινε μέσω δημοπρασίας και, σύμφωνα με στοιχεία της Flexport, η τιμή ανέβηκε πολύ πάνω από ό,τι είχε καταβληθεί τις προηγούμενες ημέρες. Η αύξηση αποτυπώνει μια ευρύτερη πίεση στη διέλευση από τον Ειρηνικό στον Ατλαντικό, όπου τα πλοία πλέον περιμένουν κατά μέσο όρο περίπου 10 ημέρες για να λάβουν το «πράσινο» πέρασμα — ενώ κάποια δρομολόγια αντιμετωπίζουν αναμονές έως και 30 ημέρες.
Μέχρι το απόγευμα της Τρίτης περίμεναν να περάσουν 103 πλοία, εκ των οποίων 72 είχαν κάνει «κράτηση» και τα υπόλοιπα 31 περίμεναν την όποια ευκαιρία να ανοίξει θέση, αναφέρει η Flexport. Η αμερικανική πολυεθνική, που ειδικεύεται στη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας, παρακολουθεί στενά αυτές τις τάσεις καθώς επηρεάζουν παραγγελίες, μεταφορές και χρηματοδοτικά ρεύματα του διεθνούς εμπορίου.
Τα στοιχεία των «Financial Times» δείχνουν ότι οι δημοπρασίες για μία θέση διέλευσης μέσω των κλειδαριών της διώρυγας έχουν φτάσει κατά μέσο όρο περίπου το 1,1 εκατ. δολάρια την ημέρα τον Αύγουστο — σχεδόν 16 φορές πάνω από τη μέση τιμή για την ίδια περίοδο πέρυσι. Οι κλειδαριές, τα υδατοφράγματα δηλαδή που λειτουργούν ως «ασανσέρ» μεταξύ της θάλασσας και της τεχνητής λίμνης Γκάτουν, είναι ο κόμβος όπου γίνονται αυτές οι κρίσιμες συναλλαγές.
Η αιτία της πρωτοφανούς ανόδου είναι διπλή: η πτώση της στάθμης του νερού στη λίμνη Γκάτουν, που συνδέεται με την ενίσχυση του φαινομένου Ελ Νίνιο, και η αυξημένη ζήτηση για θαλάσσιες μεταφορές, με επιπλέον πίεση από τις επιθέσεις στο Ιράν και τις σχετιζόμενες αναταράξεις στη Μέση Ανατολή. Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησαν οι επιθέσεις στο Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και ουσιαστικά έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ, οι τιμές διέλευσης έχουν αρχίσει να κορυφώνονται.
Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) προειδοποιεί ότι το φετινό Ελ Νίνιο, που έχει αρχίσει να αναπτύσσεται από τον Ιούνιο, ενδέχεται να είναι ισχυρότερο από το σύνηθες, με αποτέλεσμα σοβαρή ξηρασία και υψηλότερες θερμοκρασίες επιφανείας στον Ειρηνικό. Η μείωση των υδάτινων αποθεμάτων αναμένεται να περιορίσει τον αριθμό των πλοίων που θα μπορούν να περάσουν και, συνακόλουθα, τις διαθέσιμες θέσεις διέλευσης αργότερα μέσα στη χρονιά.
Στελέχη της εταιρείας τιμολόγησης εμπορευματικών μεταφορών Argus επισημαίνουν στους «FT»: «Η υποχώρηση της στάθμης των υδάτων δεν συνέβαινε κανονικά από τον Μάιο έως τον Δεκέμβριο». Παράλληλα, το Ελ Νίνιο έχει ήδη πλήξει και άλλες θαλάσσιες αρτηρίες — όπως ο Ρήνος και ο Δούναβης στην Ευρώπη — προκαλώντας ακυρώσεις κρουαζιέρων και αναδρομολόγηση εμπορευμάτων.
Επιπλέον, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει αναγκάσει αγοραστές κυρίως από την Ασία να αυξήσουν τις εισαγωγές αργού και πετρελαϊκών προϊόντων από τις ακτές του Κόλπου των ΗΠΑ. Η μετατόπιση αυτή ενισχύει τη ζήτηση για τη διαμετακόμιση μέσω της Διώρυγας του Παναμά και επιτείνει τις πιέσεις στις τιμές διέλευσης.
