Η γαλλική σοδειά του τρύγου αναμένεται να προσελκύσει και φέτος κύματα εργατών από την Ισπανία: περισσότερα από 12.000 άτομα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των μεγαλύτερων ισπανικών συνδικάτων CC.OO. και UGT, ετοιμάζονται να ταξιδέψουν στη Γαλλία για την εποχική σεζόν, επιλέγοντας τις γαλλικές δουλειές αντί των ντόπιων.
Το κίνητρο δεν είναι μόνο οικονομικό· είναι και οργανωτικό. Οι συνθήκες εργασίας στη Γαλλία —από το 35ωρο εβδομαδιαίας απασχόλησης μέχρι τις υποχρεωτικές παροχές στέγασης και μετακίνησης— κάνουν την προσφορά δελεαστική και λειτουργούν ως «μαγνήτης» για χιλιάδες Ισπανούς εργαζόμενους της αγροτικής παραγωγής.
Στα νούμερα εδράζεται το πρόβλημα. Στην Ισπανία το ωρομίσθιο στον αγροτικό τομέα προσαρμόζεται στον εθνικό κατώτατο μισθό, στα 8,90 ευρώ μικτά. Στη Γαλλία, αντίστοιχα, η ωριαία αμοιβή ξεκινά από τα 12,32 ευρώ, ενώ το θεσμοθετημένο 35ωρο μετατρέπει κάθε επιπλέον ώρα σε ιδιαίτερα κερδοφόρο εισόδημα: οι ώρες από την 36η έως την 43η αμείβονται με προσαύξηση 25% και κάθε ώρα πέραν της 43ης με προσαύξηση 50%.
Χωρίς να συνυπολογιστούν οι υπερωρίες, ένας εργαζόμενος στη Γαλλία εισπράττει περίπου 2.150 ευρώ μηνιαίως —σχεδόν διπλάσιο από τον ισπανικό κατώτατο μισθό—, με αποτέλεσμα μέσα σε 19–20 ημέρες εντατικού τρύγου πολλοί να επιστρέφουν στην Ισπανία με καθαρό εισόδημα που αγγίζει ή ξεπερνά τα 2.000 ευρώ.
Παράλληλα με τις υψηλότερες αμοιβές, η γαλλική νομοθεσία επιβάλλει στους εργοδότες την κάλυψη των εξόδων μετακίνησης και διαμονής των εποχικών εργατών, κάτι που στην Ισπανία συχνά επιβαρύνει τους ίδιους τους εργαζόμενους και αποτελεί εμπόδιο για τη μετακίνηση μεταξύ περιφερειών. Επιπλέον, το γαλλικό πλαίσιο προβλέπει απαλλαγές από εισφορές ασθένειας και συνταξιοδότησης για τους εποχικούς, ενώ στην Ισπανία η ασφάλιση υπολογίζεται ανά ημέρα εργασίας, αφήνοντας ακάλυπτες τις ημέρες ασθένειας.
Τα στοιχεία των συνδικάτων αποτυπώνουν επίσης δομικές αδυναμίες του ισπανικού αγροτικού τομέα: την αστάθεια και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που συμπιέζουν τη διάρκεια των συγκομιδών, το πρόβλημα της μαύρης εργασίας με αδήλωτες και υποαμειβόμενες θέσεις, αλλά και τη μείωση της συνδικαλιστικής διεκδίκησης στον αμπελώνα τα τελευταία χρόνια.
Ως μερική απάντηση στην έλλειψη εργατικού δυναμικού, η ισπανική κυβέρνηση έχει ξεκινήσει διαδικασία νομιμοποίησης μεταναστών. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Κοινωνικής Ασφάλισης, το 8,3% των 262.475 νέων αδειών εργασίας αφορά τον αγροτικό τομέα —μια πιθανή ανάσα για την κάλυψη της λειψανδρίας και την ενίσχυση της παραμονής πληθυσμού στην ύπαιθρο.
Οι εκτιμήσεις των CC.OO. και UGT μιλούν για περίπου 12.000 έως 15.000 Ισπανούς που θα μετακινηθούν φέτος στη Γαλλία για τον τρύγο, επιβεβαιώνοντας ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, ο γαλλικός αμπελώνας παραμένει ελκυστικός και δυσκολεύει την ανάκαμψη της προσφοράς εργασίας στο εγχώριο ισπανικό πεδίο.
