Χιλιάδες συνταξιούχοι περιμένουν ακόμη τα αναδρομικά του 11μήνου (Ιούνιος 2015–Μάιος 2016), ενώ όσοι ήδη εισπράττουν βλέπουν τα ποσά να μειώνονται δραστικά λόγω φόρων και κρατήσεων. Οι δικαστικές προσφυγές αφορούν περίπου 370.000 δικαιούχους, αλλά μέχρι στιγμής αναδρομικά έχουν πιστωθεί μόλις σε περίπου 20.000 από αυτούς, με καθυστερήσεις που σε κάποιες περιπτώσεις φτάνουν τα τέσσερα χρόνια.
Οι αιτίες των καθυστερήσεων είναι πολλαπλές: η γραφειοκρατία, ο αργός επανυπολογισμός των παλαιών συντάξεων με τον νόμο Βρούτση και ο προγραμματισμός των πιστώσεων από τον e-ΕΦΚΑ. Επιπλέον, για περίπου 200.000 συνταξιούχους οι αποφάσεις των δικαστηρίων δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί, με αποτέλεσμα το χρονοδιάγραμμα καταβολών να μετατοπίζεται και το πιθανότερο να αρχίσουν οι πληρωμές για αυτή την κατηγορία μέσα στο 2027.
Υπάρχει και μια μεγάλη ομάδα—περίπου 150.000 συνταξιούχοι—των οποίων οι αγωγές έχουν εκδικαστεί αλλά οι αποφάσεις δεν έχουν ακόμη καθαρογραφεί και κοινοποιηθεί στον ΕΦΚΑ. Μόλις γίνει η κοινοποίηση, ο νόμος προβλέπει ότι η πληρωμή πρέπει να ολοκληρωθεί εντός τριμήνου.
Η διαδικασία όμως δεν είναι άμεση: μια θετική δικαστική απόφαση πρώτα κοινοποιείται στους διαδίκους και ακολουθεί ο έλεγχος για το αν έχει ασκηθεί έφεση. «Εφόσον δεν υπάρχει προσφυγή, εκδίδεται το σχετικό πιστοποιητικό τελεσιδικίας». Ακολούθως, ο συνταξιούχος παραλαμβάνει από τον δικηγόρο του την απόφαση μαζί με το πιστοποιητικό τελεσιδικίας και όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά αποστέλλονται στις αρμόδιες υπηρεσίες για τον υπολογισμό και την εκκαθάριση των ποσών.
Σημαντικός χρόνος αφιερώνεται στην διοικητική επεξεργασία κάθε υπόθεσης: οι υπηρεσίες πρέπει να ελέγξουν τα στοιχεία του ασφαλισμένου, να προσδιορίσουν το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε ασφαλιστικό ταμείο και να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες πριν δοθεί η εντολή πληρωμής. Σε πολλές περιπτώσεις, δε, οι αρχικοί δικαιούχοι έχουν αποβιώσει και οι κληρονόμοι οφείλουν να συγκεντρώσουν πλήθος δικαιολογητικών για να ληφθούν τα χρήματα.
Τα αναδρομικά του 11μήνου καταβάλλονται με τόκο 6%, ωστόσο το τελικό ποσό που πιστώνεται στους λογαριασμούς είναι σημαντικά μικρότερο καθώς επιβάλλονται έως και έξι διαφορετικές κρατήσεις, οι οποίες μπορούν να μειώσουν την καθαρή καταβολή ακόμη και κατά 40%.
- εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης 6% (χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι),
- αυτοτελής φορολόγηση 20% επί των αναδρομικών μετά την αφαίρεση της εισφοράς ασθένειας,
- φόρος 15% επί των τόκων,
- χαρτόσημο 3% επί των τόκων,
- εισφορά υπέρ ΟΓΑ 0,6% επί του χαρτοσήμου των τόκων,
- νέα φορολόγηση μέσω τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης, με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές που ξεκινούν από 20% και μπορεί να είναι υψηλότεροι, ανάλογα με το συνολικό εισόδημα.
Η απαίτηση να προσφύγουν οι συνταξιούχοι στα δικαστήρια είχε αντιμετωπιστεί πολιτικά: το καλοκαίρι του 2020 η κυβέρνηση, μέσω του τότε κυβερνητικού εκπροσώπου Στέλιου Πέτσα, καλούσε τους συνταξιούχους να μην προσφεύγουν στα δικαστήρια και να επιδείξουν υπομονή. Στις 15 Ιουλίου 2020, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ο Στέλιος Πέτσας είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Η έκκληση που θα ήθελα να κάνω είναι οι συνταξιούχοι να έχουν λίγη υπομονή και να μην προσφεύγουν σε ένδικα μέσα, γιατί αυτό συνεπάγεται μεγάλη γραφειοκρατία, φόρτο στα δικαστήρια και φυσικά δαπάνη για τους ίδιους».
Την ίδια περίοδο υπήρχαν δεσμεύσεις για οριζόντια λύση και ότι δεν υπήρχε λόγος δικαστικών προσφυγών. Ωστόσο, στη συνέχεια, επί υπουργίας Γιάννη Βρούτση, θεσπίστηκε διάταξη σύμφωνα με την οποία, μετά το 2020, έπαυε πλέον να υπάρχει δυνατότητα νέων δικαστικών προσφυγών για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
