Χαμάς και Ισραήλ ανοίγουν ένα νέο κεφάλαιο στην εκεχειρία της Λωρίδας της Γάζας, καθώς η Χαμάς ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε συμφωνία για τον αφοπλισμό της, στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου που προωθεί ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
REUTERS/Suhaib Salem/File Photo
Η συμφωνία αποτελεί βασικό στοιχείο του πλαισίου που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2025 μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, μετά από δύο χρόνια πολέμου, και οι διαπραγματεύσεις για την εφαρμογή της διεξάγονται στην Αίγυπτο εδώ και εβδομάδες.
Κατά την πρώτη φάση, που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο, είχαν απελευθερωθεί οι εναπομείναντες Ισραηλινοί όμηροι που κρατούνταν στη Γάζα, με αντάλλαγμα την απελευθέρωση Παλαιστινίων κρατουμένων από ισραηλινές φυλακές.
Ο Γκάζι Χάμαντ, μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της Χαμάς, τόνισε ότι το κίνημα πραγματοποίησε «υποχωρήσεις για το καλό του λαού μας και της Λωρίδας της Γάζας, προκειμένου να τον σώσει από τον θάνατο και τον εκτοπισμό».
Σύμφωνα με τη Χαμάς, η δεύτερη φάση προβλέπει τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Λωρίδα της Γάζας, η οποία συνδέεται άμεσα με τον αφοπλισμό του παλαιστινιακού κινήματος. Η διαδικασία, όπως αναφέρεται, δεν θα περιλαμβάνει άμεση ισραηλινή εμπλοκή και θα συνοδευτεί από την ανάπτυξη διεθνούς δύναμης.
Ο ίδιος ο Τραμπ περιέγραψε τη συμφωνία ως μέτρο που προβλέπει «τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και οποιασδήποτε άλλης ένοπλης ομάδας στη Γάζα».
Η εφαρμογή της συμφωνίας και ο ρόλος των θεσμών
Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή αναλαμβάνει το Συμβούλιο της Ειρήνης, θεσμός που ίδρυσε ο Τραμπ. Στην πράξη, την ευθύνη για την απογραφή και την αποθήκευση των όπλων αναλαμβάνει, σύμφωνα με τη Χαμάς, η Εθνική Επιτροπή για τη Διακυβέρνηση της Γάζας — μια ομάδα παλαιστινίων τεχνοκρατών που όρισε το Συμβούλιο της Ειρήνης.
Ο Χάμαντ ξεκαθάρισε ότι «το Ισραήλ δεν θα επέμβει στο ζήτημα του αφοπλισμού. Η Εθνική Επιτροπή είναι το μόνο όργανο που θα αναλάβει το έργο αυτό».
Αξιωματούχος της Χαμάς επισήμανε ότι το κίνημα στηρίζεται στους μεσολαβητές και στο Συμβούλιο της Ειρήνης για να διασφαλίσουν την τήρηση των υποχρεώσεων εκ μέρους του Ισραήλ. Αντίθετα, πολιτική πηγή από το Ισραήλ δήλωσε στο AFP πως «δεν θα υπάρξει καμία ισραηλινή απόσυρση από την ‘κίτρινη γραμμή’ στη Λωρίδα της Γάζας για όσο διάστημα η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί πλήρως και η Γάζα δεν έχει αποστρατιωτικοποιηθεί εντελώς».
Μετά την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων, η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης, υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ειρήνης, προορίζεται να συνεργαστεί με μια νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη για την ασφάλεια στη Γάζα, όπως δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Νικολάι Μλαντένοφ, επικεφαλής του Συμβουλίου της Ειρήνης, τόνισε ότι η εφαρμογή και η επαλήθευση της τήρησης της συμφωνίας πρέπει «να είναι πραγματικές. Η απόσυρση (σ.σ. των ισραηλινών δυνάμεων) πρέπει να προχωρήσει σε συνδυασμό με τον αφοπλισμό».
Επόμενα βήματα και προοπτικές
Η Χαμάς ανακοίνωσε ότι θα συζητήσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής με τους μεσολαβητές —Αίγυπτος, ΗΠΑ, Κατάρ, Τουρκία— και ότι θα συμφωνήσει σε χρονοδιάγραμμα, εκτιμώντας πως η διαδικασία θα διαρκέσει τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Συνάντηση των μεσολαβητών αναμένεται σύντομα στο Κάιρο.
Ο Χάμαντ εξήγησε πως «πρέπει να συμφωνήσουμε πάνω σε κάθε λεπτομέρεια: στον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί η συμφωνία, στη στιγμή που θα εφαρμοστεί και στους μηχανισμούς που θα επιτρέψουν την εφαρμογή της. Όλα αυτά θα γίνουν τις επόμενες ημέρες» και προειδοποίησε ότι «Εάν το Ισραήλ δεν εφαρμόσει τη συμφωνία, ούτε εμείς θα το κάνουμε».
Η κατάσταση στη Γάζα σήμερα
Παρά την έναρξη της εκεχειρίας τον Οκτώβριο του 2025, το Ισραήλ συνεχίζει να εξαπολύει σχεδόν καθημερινά πλήγματα στη Γάζα και, σύμφωνα με αναφορές, ελέγχει περίπου το 60% του παλαιστινιακού θύλακα.
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν σε σκηνές, καθώς η περιοχή έχει υποστεί εκτεταμένες καταστροφές μετά από δύο χρόνια πολέμου και ο πληθυσμός αντιμετωπίζει σοβαρή ανθρωπιστική κρίση.
Σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας, τουλάχιστον 1.124 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί μετά την έναρξη της εκεχειρίας. Την ίδια περίοδο, το Ισραήλ ανακοίνωσε τον θάνατο πέντε στρατιωτικών του και ενός συμβασιούχου.
