Η προγραμματισμένη επέκταση του έργου Ocean Link από την Εύβοια προς τη Χίο τίθεται στο επίκεντρο μιας νέας γεωπολιτικής δοκιμασίας που αναμένεται να κορυφωθεί μέσα στον Αύγουστο. Πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας που ενισχύει τις ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές της χώρας, αλλά ταυτόχρονα διέρχεται από θαλάσσια περιοχή όπου η Αγκυρα προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις στο πλαίσιο της θεωρίας της «γαλάζιας πατρίδας» — παράγοντες που μετατρέπουν έναν τεχνικό σχεδιασμό σε ζήτημα υψηλής πολιτικής.
Η τουρκική επιχειρηματολογία, που χρόνια τώρα θέτει υπό αμφισβήτηση σημαντικό τμήμα του κεντρικού και ανατολικού Αιγαίου ως μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας, συγκρούεται ευθέως με την ελληνική προσέγγιση. Η Αθήνα απορρίπτει τις τουρκικές θέσεις ως αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και υπενθυμίζει ότι τα ελληνικά νησιά έχουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες· για αυτό κάθε τεχνική δραστηριότητα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού αποκτά υπερτοπική γεωπολιτική βαρύτητα.
Στην πραγματικότητα, το πιθανότερο σενάριο προβλέπει αντίδραση της Τουρκίας σε πολιτικό και επιχειρησιακό επίπεδο, χωρίς όμως αναγκαστικά να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση. Μεταξύ των μέτρων που θεωρούνται πιθανά είναι η έκδοση νέων NAVTEX, η αποστολή διαβημάτων και ακόμη η εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων στην ευρύτερη περιοχή με στόχο την επίδειξη σημαίας και την ενίσχυση των θέσεων της Αγκυρας — πρακτικές που έχουν εφαρμοστεί και στο παρελθόν χωρίς να διακόψουν τις ελληνικές δραστηριότητες.
Η εικόνα των τουρκικών ερευνητικών και γεωτρητικών μέσων αυτή την περίοδο δίνει επίσης πολιτικό στίγμα. Το γεωτρύπανο Abdulhamid Han συνεχίζει να δραστηριοποιείται στη Μαύρη Θάλασσα, ένδειξη ότι προς το παρόν η Αγκυρα δεν έχει μετατοπίσει το κύριο βάρος των ενεργειακών της κινήσεων στο Αιγαίο. Παράλληλα, το «Oruc Reis» κινείται βόρεια της Κερύνειας, σε περιοχή υπό τουρκικό έλεγχο, χωρίς μέχρι στιγμής να δημιουργεί νέα δεδομένα στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Από την πλευρά της, η Αθήνα εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει στην υλοποίηση του Ocean Link, εκλαμβάνοντας το έργο ως στοιχείο ενεργειακής ασφάλειας για τη χώρα και για την Ευρώπη. Η παρουσία μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού στην περιοχή λειτουργεί αποτρεπτικά, ενώ οι διπλωματικές επαφές με εταίρους και συμμάχους στοχεύουν στη διατήρηση της σταθερότητας και στην πολιτική απομόνωση ενδεχόμενων προκλήσεων.
Ο Αύγουστος, συνεπώς, μπορεί να εξελιχθεί σε μήνα αυξημένης έντασης, χωρίς όμως κατ’ ανάγκην να μετατραπεί σε κρίση. Κεντρικό ζήτημα παραμένει αν και σε ποιο βαθμό οι δύο πλευρές θα κινηθούν μέσα στα όρια της αποτροπής και της διπλωματίας, αποφεύγοντας ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση — μια επιδίωξη που, όπως δείχνει η μέχρι τώρα εμπειρία, υπηρετεί το κοινό στρατηγικό συμφέρον για σταθερότητα στο Αιγαίο, ειδικά σε περίοδο παγκόσμιας γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος είναι δρ Παντείου Πανεπιστημίου, οθωμανολόγος / τουρκολόγος, συνεργάτης Εργαστηρίου Τουρκικών και Ευρασιατικών Μελετών (ΕΤΕΜ) του ΠΑΠΕΙ, δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, μέλος της ΕΑΔΗΣΥ
