Ο ΟΟΣΑ καλεί σε αλλαγές στο καθεστώς των απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα, προτείνοντας περιορισμό της ισχύουσας προστασίας που παρέχουν τα συστήματα προειδοποίησης και αποζημίωσης, προκειμένου να ενισχυθεί η κινητικότητα της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με τις συστάσεις του οργανισμού, οι χρόνοι προειδοποίησης που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία θα πρέπει να μειωθούν ώστε να μειωθεί το κόστος αποχώρησης για τις επιχειρήσεις και να διευκολυνθεί η επανατοποθέτηση των εργαζομένων.
Στην πρόσφατη έκθεσή του για τις νέες «Προοπτικές Απασχόλησης 2026», ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι η νομοθεσία για τις απολύσεις οφείλει να προστατεύει τους εργαζομένους, χωρίς ωστόσο να είναι τόσο αυστηρή ώστε να περιορίζει την κινητικότητα της αγοράς εργασίας.
Οι επικαιροποιημένοι δείκτες του ΟΟΣΑ για το 2025 αξιολογούν τέσσερις κεντρικούς άξονες της προστασίας των εργαζομένων: τις διαδικασίες που πρέπει να προηγούνται μιας απόλυσης, την περίοδο προειδοποίησης και την αποζημίωση, το θεσμικό πλαίσιο αντιμετώπισης των άδικων απολύσεων, καθώς και την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων από τη Δικαιοσύνη. Η συγκριτική εικόνα δείχνει σαφείς διαφορές μεταξύ χωρών: οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν αισθητά αυστηρότερο πλαίσιο σε σχέση με τις χώρες του αγγλοσαξονικού δικαίου, όπου οι περιορισμοί στις απολύσεις είναι σημαντικά πιο περιορισμένοι.
Οι δείκτες του ΟΟΣΑ δείχνουν επίσης ότι όσο αυξάνεται η προϋπηρεσία τόσο μεγαλώνουν και η περίοδος προειδοποίησης και η αποζημίωση απόλυσης: για εργαζόμενο με τέσσερα χρόνια υπηρεσίας, ο μέσος χρόνος προειδοποίησης στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι περίπου 1,3 μήνες και η μέση αποζημίωση αντιστοιχεί σε 1,1 μηνιαίο μισθό. Για εργαζόμενο με 20 χρόνια εργασίας, τα μεγέθη αυτά είναι πολύ μεγαλύτερα — η προειδοποίηση υπερδιπλασιάζεται και η αποζημίωση υπερτριπλασιάζεται.
Στην Ελλάδα η προειδοποίηση απόλυσης κυμαίνεται από 1 έως 4 μήνες ανάλογα με την προϋπηρεσία, ενώ το πλαίσιο για τις ομαδικές απολύσεις είναι ακόμη αυστηρότερο. Σε 31 από τις 36 χώρες του ΟΟΣΑ —μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα— απαιτούνται πρόσθετες διαδικασίες για τις ομαδικές απολύσεις, όπως προηγούμενη διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή έγκριση από δημόσιες αρχές. Αυτές οι διαδικασίες επιμηκύνουν σημαντικά τον χρόνο που μεσολαβεί έως την ολοκλήρωση μιας ομαδικής απόλυσης· ο μέσος χρόνος καθυστέρησης αυξάνεται από εννέα σε περίπου τριάντα ημέρες.
Για εργαζόμενους με σύμβαση αορίστου χρόνου στην Ελλάδα, ο χρόνος προειδοποίησης και η αποζημίωση εξαρτώνται από τα έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη. Όταν προηγείται έγγραφη προειδοποίηση από τον εργοδότη, καταβάλλεται η μισή αποζημίωση, ενώ χωρίς προειδοποίηση καταβάλλεται ολόκληρη.
Συγκεκριμένα, για προϋπηρεσία έως 2 έτη ο χρόνος προειδοποίησης πριν από την απόλυση είναι 1 μήνας με αποζημίωση 1 αντί 2 μισθούς. Για προϋπηρεσία από 2 έως 5 έτη ο χρόνος προειδοποίησης είναι 2 μήνες με αποζημίωση 1,5 αντί 3 μισθούς. Για προϋπηρεσία από 5 έως 10 έτη ο χρόνος προειδοποίησης είναι 3 μήνες με αποζημίωση 1,5 έως 2,5 μισθούς αντί 3 έως 5 μισθούς. Και για προϋπηρεσία από 10 έτη και άνω ο χρόνος προειδοποίησης είναι 4 μήνες, με αποζημίωση 3 έως 6 μισθούς αντί 6 έως 12 μισθών που καταβάλλονται χωρίς προειδοποίηση.
