Σε λίγες ημέρες, η ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν μετατράπηκε από περιορισμένη αντιπαράθεση σε μια σύγκρουση που θυμίζει ολοκληρωτικό πόλεμο, με πλήγματα που χτυπούν κρίσιμες υποδομές και ναυτιλιακά δρομολόγια.
Οι ΗΠΑ έχουν επεκτείνει τις επιθέσεις τους μακριά από παράκτιες εγκαταστάσεις ραντάρ και drones, χτυπώντας δρόμους, σήραγγες, σιδηροδρομικές γραμμές και λιμενικές υποδομές, ενώ ιρανικά μέσα αναφέρουν πως στόχος έγινε και εργοστάσιο αφαλάτωσης. Η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε επίσης νέο θύμα στο βόρειο Ιράκ και δεσμεύτηκε να «τιμωρήσει άμεσα» την Τεχεράνη.
Από την πλευρά του, το Ιράν έχει διευρύνει τους στόχους του σε επτά χώρες της περιοχής. Το Κουβέιτ φαίνεται να έχει υποστεί τα μεγαλύτερα πλήγματα μέχρι στιγμής, με ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης και διυλιστήριο, ενώ και η Ιορδανία έχει βρεθεί στο επίκεντρο των ιρανικών επιθέσεων. Το Ιράν εξαπέλυσε εκ νέου πυραυλική επίθεση κατά της Ιορδανίας, και η πρόσφατη επίθεση κοντά στην Άκαμπα είχε ως αποτέλεσμα θραύσματα να πέσουν ακόμη και στο ισραηλινό έδαφος.
U.S. President Donald J. Trump spoke to reporters tonight about Iran after leaving the World Cup Finals in New Jersey, stating: “Iran has been very, very badly damaged. They’ve lost everything, almost, militarily. They’ve got very little left. They’ve got some missiles. They’ve… pic.twitter.com/wQbvFFCAc2
googletag.cmd.push(function() { googletag.display(‘300x250_middle_2’); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display(‘300x250_m2’); });— OSINTdefender (@sentdefender) July 20, 2026
Η απώλεια δύο Αμερικανών στρατιωτών στην Ιορδανία προκάλεσε σοβαρή ανησυχία· ο Ίαν Bremmer της Eurasia Group προειδοποίησε ότι οι «επόμενες ημέρες είναι από τις πιο επικίνδυνες του πολέμου». Ο αναλυτής Ντάνι Σιτρινόβιτς του Institute for National Security Studies στο Τελ Αβίβ σημείωσε πως «τα γεγονότα αρχίζουν να ξεφεύγουν από κάθε έλεγχο» και ότι η αντιπαράθεση πλησιάζει επικίνδυνα σε σημείο χωρίς επιστροφή.
Η κλιμάκωση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, όπου συνεχίζονται επιθέσεις, εντείνει τις ανησυχίες για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Το συμβόλαιο Brent για παράδοση Σεπτεμβρίου ενισχύθηκε άνω του 2,7% και ξεπέρασε τα 90 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινήθηκε στα 84,5 δολάρια, αντανακλώντας την αυξανόμενη νευρικότητα των αγορών.
Από την οπτική της Τεχεράνης, υπάρχει η πεποίθηση ότι το Ιράν μπορεί να προκαλέσει σοβαρές απώλειες. Το Institute for the Study of War εκτιμά ότι η χώρα προσαρμόζει τις τακτικές της, αξιοποιώντας ταχύτερους, ευέλικτους πυραύλους και αυξημένη χρήση βομβών διασποράς. Οι απώλειες των Αμερικανών στην Ιορδανία αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό σε αυτή την προσαρμογή.
Στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας υπάρχει η εκτίμηση ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από τον Τραμπ, μετά και τις τελετές στη μνήμη του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ο αναλυτής Βάλι Νάσρ επισημαίνει στους Financial Times ότι οι ηγεσίες της Τεχεράνης θεωρούν πως «κάθε ένδειξη αυτοσυγκράτησης θα οδηγήσει σε περισσότερη αμερικανική πίεση». Παρά τα οικονομικά προβλήματα, το Ιράν πιστεύει ότι ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ αποτελεί ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί.
Το αρχικό ζήτημα για την αντιπαράθεση —το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν— έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα. Η σύγκρουση πλέον επικεντρώνεται στην ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ: οι ΗΠΑ απαιτούν ελεύθερη διέλευση, ενώ το Ιράν επιμένει στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας. Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ είχε δηλώσει ότι «ο μοχλός του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ πρέπει να συνεχίσει να χρησιμοποιείται», μια δήλωση που, κατά τον Νάσρ, τοποθετεί πάνω από την παγκόσμια οικονομία ένα «ξίφος του Δαμοκλή».
Αναλυτές προειδοποιούν επίσης ότι, αν η σύγκρουση κλιμακωθεί, η Τεχεράνη μπορεί να αξιοποιήσει τους συμμάχους της Χούθι στην Υεμένη για να πιέσει περαιτέρω τη διεθνή ναυσιπλοΐα μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.
Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο —Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν και Κατάρ— έχουν επιχειρήσει να επηρεάσουν τον Τραμπ σχετικά με τη διαχείριση του Ορμούζ, και, όπως αναφέρεται, απέτρεψαν σχέδια επιβολής τελών διέλευσης. Υπάρχει ωστόσο ανησυχία ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα πλήξει τις οικονομίες τους και θα αφήσει ανοιχτά μέτωπα με το Ιράν όταν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν. Το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars προειδοποίησε ότι το Ιράν μπορεί να πλήξει «δίκτυο βασικών λιμανιών» του Κόλπου, ως αντίποινα για τις αμερικανικές επιθέσεις στο λιμάνι Τσαμπαχάρ.
Όσον αφορά τις προσπάθειες διαμεσολάβησης, το Πακιστάν και το Κατάρ, που είχαν μεσολαβήσει τον Ιούνιο στη Λουκέρνη, τηρούν σιγή. Η τελευταία επίσκεψη καταρινής αντιπροσωπείας στην Τεχεράνη καταγράφηκε στις 10 Ιουλίου, σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim. Η διπλωματία μπορεί να επανέλθει αν οι αγορές πετρελαίου πανικοβληθούν και οι τιμές ξεπεράσουν τα 100 δολάρια το βαρέλι —μια εξέλιξη που οι σύμβουλοι του Τραμπ προειδοποιούν πως θα αυξήσει την πολιτική πίεση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Οι απόψεις για τις στρατιωτικές προοπτικές είναι απαισιόδοξες: μια αποφασιστική στρατιωτική νίκη των ΗΠΑ επί του Ιράν θεωρείται απίθανη, καθώς κάτι τέτοιο θα απαιτούσε χερσαία εισβολή και εκτεταμένες επιχειρήσεις. Ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι δεν επιθυμεί «έναν πόλεμο εδάφους», αλλά δεν απέκλεισε άλλες δυνάμεις να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο. Ο Σίνα Τουσί του Center for International Policy προειδοποίησε ότι μια τέτοια επιχείρηση, σε συνθήκες ακραίας ζέστης και απέναντι σε έναν κινητοποιημένο πληθυσμό, θα ήταν «σχεδόν βέβαιη ιστορική καταστροφή».
Ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, έχει δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του σαουδαραβικού εδάφους ή εναέριου χώρου για επιθέσεις κατά του Ιράν —ένα στοιχείο που περιορίζει σημαντικά τα σχέδια μιας ευρείας χερσαίας επέμβασης υπό αμερικανική ηγεσία.
Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι ούτε ο ολοκληρωτικός πόλεμος ούτε η πλήρης διπλωματική λύση είναι πιθανές. Το πιο ρεαλιστικό σενάριο μοιάζει να είναι ένας παρατεταμένος, ασταθής πόλεμος με κύματα έντασης και προσωρινής ηρεμίας. Όπως σχολίασε ένας διπλωμάτης του Κόλπου, «τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα πριν γίνουν καλύτερα».
