Η αντίστροφη μέτρηση για την αντικατάσταση των παλαιών μπλε δελτίων ταυτότητας έχει πλέον ημερομηνία: από τις 3 Αυγούστου 2026 οι υπάρχουσες ταυτότητες παύουν να ισχύουν ως ταξιδιωτικά έγγραφα εκτός Ελλάδας και τον Σεπτέμβριο του 2027 θα καταργηθούν οριστικά, καθώς δεν θα γίνονται πλέον αποδεκτές ούτε για συναλλαγές με τη διοίκηση.
Σε πρακτικό επίπεδο αυτό σημαίνει ότι όποιος δεν εκδώσει το νέο αστυνομικό δελτίο θα μείνει χωρίς έγκυρο ταυτοπροσωπικό έγγραφο: μετά το 2027 τα παλιά δελτία δεν θα αναγνωρίζονται από καμία δημόσια υπηρεσία.
Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί περίπου 3.790.000 νέες ταυτότητες, ένας αριθμός σημαντικός αλλά ανεπαρκής σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού που πρέπει να ολοκληρώσει την αντικατάσταση μέσα στους επόμενους 15 μήνες. Ήδη υπάρχουν περίπου 580.000 προγραμματισμένα ραντεβού έως τις 24 Σεπτεμβρίου, ενώ διατίθενται και έκτακτα ραντεβού για περιπτώσεις απώλειας, κλοπής ή άμεσης ανάγκης ταξιδιού στο εξωτερικό.
Η διαδικασία είναι ηλεκτρονική και απλή: κάθε πολίτης κλείνει ραντεβού μέσω της ειδικής πλατφόρμας και καταβάλλει ηλεκτρονικά δύο παράβολα, ύψους 10 ευρώ (ή 5 ευρώ για πολύτεκνους) και 0,50 ευρώ. Δεν απαιτείται η προσκόμιση δικαιολογητικών, καθώς αυτά αντλούνται αυτόματα από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές.
Ο κάτοχος μπορεί να φωτογραφηθεί επί τόπου στο αστυνομικό τμήμα ή να χρησιμοποιήσει φωτογραφία επαγγελματία που έχει ανεβάσει στην πλατφόρμα. Το νέο δελτίο παραδίδεται κατά μέσο όρο σε επτά ημέρες και η παλιά ταυτότητα επιστρέφεται. Η ενημέρωση της φορολογικής αρχής γίνεται αυτόματα, χωρίς επιπλέον ενέργειες από τον πολίτη.
Οι καθυστερήσεις στην κάλυψη του συνόλου των πολιτών αποδίδονται σε πολλούς παράγοντες: αρκετοί περίμεναν την ολοκλήρωση της διαδικασίας απόδοσης του Προσωπικού Αριθμού που πλέον ενσωματώνεται στη νέα ταυτότητα, άλλοι αντιμετώπισαν δυσκολίες στο να εντοπίσουν διαθέσιμα ραντεβού και υπάρχει ένα τμήμα πολιτών που εκφράζει ανησυχίες για ζητήματα ιδιωτικότητας και παρακολούθησης.
Η ζήτηση επιταχύνθηκε μετά το 2025, με αποτέλεσμα αρχικά να καλύπτονται για μήνες τα διαθέσιμα ραντεβού στα Αστυνομικά Τμήματα της Αττικής και των μεγάλων πόλεων. Σημειώθηκε εξομάλυνση όταν δόθηκε η δυνατότητα έκδοσης ταυτότητας ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας: έτσι, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εκδώσουν νέα ταυτότητα ακόμη και στον τόπο των διακοπών τους εφόσον παραμείνουν εκεί για διάστημα άνω της μίας εβδομάδας.
Υπενθυμίζεται ότι υποχρέωση κατοχής δελτίου ταυτότητας έχουν όλοι οι Έλληνες πολίτες άνω των 12 ετών, ενώ η νέα ταυτότητα αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση διαβατηρίου.
Η αντικατάσταση των παλαιών μπλε ταυτοτήτων είναι νομική υποχρέωση της χώρας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάσει του Κανονισμού 2019/1157: οι ταυτότητες που δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ) παύουν να ισχύουν στις 3 Αυγούστου 2026.
Τεχνικά, τα νέα δελτία συμμορφώνονται με τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας του ICAO. Το παλαιό μπλε δελτίο, με τη μορφή που υπήρχε από το 1961, θεωρείται πλέον σχετικά ευάλωτο σε πλαστογραφήσεις. Το νέο δελτίο έχει μορφοτύπο ID1 (όμοιος με πιστωτική κάρτα), κατασκευάζεται από πολυανθρακικό υλικό και φέρει εγχάραξη λέιζερ, ώστε όλα τα στοιχεία και η φωτογραφία να ενσωματώνονται στο εσωτερικό στρώμα, καθιστώντας την αλλοίωση πρακτικά αδύνατη.
Στο ενσωματωμένο ηλεκτρονικό μέσο αποθήκευσης της νέας ταυτότητας περιλαμβάνονται:
- η φωτογραφία του κατόχου σε ψηφιακή μορφή,
- η μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ),
- δύο δακτυλικά αποτυπώματα,
- το επώνυμο του πατέρα,
- το επώνυμο της μητέρας,
- ο δήμος εγγραφής, ο αριθμός δημοτολογίου και ο Προσωπικός Αριθμός.
Με τα δεδομένα αυτά, οι αρχές υπογραμμίζουν την ανάγκη οι πολίτες να μην αναβάλουν την έκδοση του νέου δελτίου, καθώς οι προθεσμίες πλησιάζουν και η αποδοχή των παλιών ταυτοτήτων περιορίζεται σταδιακά έως την πλήρη κατάργησή τους.
