Μόλις εννέα ημέρες μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η Αθήνα απέστειλε ένα ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα υπογράφοντας το προεδρικό διάταγμα για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έβαλε χθες την τελευταία υπογραφή στο διάταγμα, το οποίο συνυπογράφουν οι συναρμόδιοι υπουργοί Άμυνας, Νίκος Δένδιας, και Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς, και προωθείται στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την τελική νομοτεχνική επεξεργασία. Το ΥΠΕΝ ανακοίνωσε παράλληλα ότι τις επόμενες εβδομάδες θα ακολουθήσει και το ΠΔ για το θαλάσσιο πάρκο του Ιονίου.
«Είναι κάτι για το οποίο είχε δεσμευτεί ο πρωθυπουργός και το κάνουμε πράξη σε χρόνο-ρεκόρ. Η υποχρέωση των κρατών-μελών είναι να προστατεύουμε το 30% των θαλασσών μας μέχρι το 2030, η Ελλάδα θα πετύχει πάνω από το 35% στους πρώτους μήνες του 2027», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Σταύρος Παπασταύρου (ΕΡΤ).
Η επίκληση των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων λειτουργεί και ως διπλωματικό επιχείρημα απέναντι στην Αγκυρα, η οποία έχει εκφράσει ενστάσεις για τη χωροθέτηση θαλάσσιου πάρκου στο Αιγαίο. Στην κυβέρνηση δεν αποκλείουν νέο κύκλο τουρκικών αντιδράσεων, ειδικά καθώς η Αγκυρα συνδέει την κίνηση και με τις αλλεπάλληλες διαρροές για το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας», που φαίνεται ότι μετατίθεται για το φθινόπωρο.
Στο πρακτικό επίπεδο, το ΠΔ εισάγει εκτεταμένη αναμόρφωση του καθεστώτος χρήσεων γης και προστασίας σε νησιωτικές και θαλάσσιες ζώνες. Προβλέπεται καθολική απαγόρευση χρήσης συρόμενων αλιευτικών εργαλείων, περιορισμοί στην επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία και «κόφτης» σε μεγάλα τεχνικά έργα και υποδομές εντός των ευαίσθητων περιοχών.
Στον «πυρήνα» των περιοχών Natura οι εκτάσεις παραμένουν απρόσιτες σε ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, ενώ στις περιφερειακές ζώνες προτείνονται ήπιες χρήσεις. Οι Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, όπου το καθεστώς προστασίας είναι πιο χαλαρό σε σύγκριση με τις υπόλοιπες, θα σηκώσουν το μεγαλύτερο βάρος δραστηριοτήτων και έργων: σε αυτές θα είναι δυνατή η δόμηση νέων κατοικιών, τουριστικών καταλυμάτων και άλλων υποδομών.
Το νέο πάρκο περιλαμβάνει τις εκτός σχεδίου εκτάσεις νησίδων των Νότιων Κυκλάδων και περιοχές Natura των μεγαλύτερων νησιών — Μήλος, Κίμωλος, Φολέγανδρος, Σίκινος, Σαντορίνη, Ανάφη, Αμοργός, Ηρακλειά, Σχοινούσα, Κουφονήσι, Κίναρος και Λέβιθα — μαζί με τις θαλάσσιες εκτάσεις τους.
Στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης το καθεστώς είναι εξαιρετικά περιοριστικό: στις νησίδες Μέγας και Μικρός Αβελάς και στις απόκρημνες βραχώδεις ακτές της Ηρακλειάς δεν θα επιτρέπεται καμία μόνιμη ή υποστηρικτική εγκατάσταση. Σε άλλες κρίσιμες θαλάσσιες περιοχές αναπαραγωγής φώκιας (Γαλάζια Νερά Πολύαιγου, Ακρωτήρια Αγίου Γεωργίου και Γερακιάς Κιμώλου και βόρεια Ανάφη) θα είναι συμβατές μόνο εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την προστασία, διαχείριση των οικοσυστημάτων και δράσεις επιστημονικής έρευνας.
Παράλληλα με το θεσμικό πλαίσιο, ο Σταύρος Παπασταύρου παρέλαβε χθες το σκάφος «ΣΥΡΝΑ» του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής. Πρόκειται για ένα από τα τρία σύγχρονα σκάφη λιμενικού τύπου που έχει εξασφαλίσει ο ΟΦΥΠΕΚΑ και τα οποία θα ενισχύσουν σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες του οργανισμού στην επόπτευση, παρακολούθηση και φύλαξη των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών.
Η ονομασία «ΣΥΡΝΑ» επελέγη καθώς συνδέεται άμεσα με την ομώνυμη βραχονησίδα, αλλά και με τον ευρύτερο θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου, όπου θα επιχειρεί το σκάφος, αποτυπώνοντας παράλληλα τον επιχειρησιακό του ρόλο στην επιτήρηση, την προστασία και τη διαρκή παρουσία στη θάλασσα. Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, τα σκάφη αυτά διαθέτουν δυνατότητα ασφαλούς και ταχύτατης πλεύσης ακόμη και σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και στην άμεση αντιμετώπιση περιστατικών.
«ολοκληρώνουμε τα δύο θαλάσσια πάρκα και παρέχουμε τα μέσα και τους ανθρώπους που θα τα επιτηρούν. Και αυτό γίνεται με μια νέα Γενική Διεύθυνση στον ΟΦΥΠΕΚΑ, ενώ για πρώτη φορά ενισχύεται με πάνω από 300 μόνιμα νέα στελέχη, νέους ανθρώπους που αγαπούν το περιβάλλον, και οι οποίοι από την Κάρπαθο μέχρι τις Πρέσπες καθημερινά δίνουν μάχη για τη βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου», υπογράμμισε ο Σταύρος Παπασταύρου.
