Από το Κίεβο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την υπογραφή μιας νέας συμφωνίας συνεργασίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ουκρανία, που στοχεύει στην από κοινού παραγωγή drones και στη στενότερη τεχνολογική συνεργασία των αμυντικών βιομηχανιών των δύο πλευρών. Ταυτόχρονα, τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. συμφώνησαν να παρατείνουν το καθεστώς προσωρινής προστασίας για τους εκτοπισμένους από την Ουκρανία έως τις 4 Μαρτίου 2028.
«Αυτό που υπογράφουμε σήμερα είναι η δική μας συμφωνία για drones», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από την ουκρανική πρωτεύουσα, παρουσία του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη στήριξη της ευρωπαϊκής και ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω ανταλλαγής τεχνογνωσίας, κοινής παραγωγής και ενίσχυσης της τεχνολογικής συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας.
Η συμφωνία για τα drones εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της στενότερης συνεργασίας Ε.Ε. – Ουκρανίας σε θέματα ασφάλειας, με στόχο τη δημιουργία εγχώριων και κοινοτικών δυνατοτήτων παραγωγής και συντήρησης τεχνολογιών στρατιωτικού χαρακτήρα, μειώνοντας την εξάρτηση από τρίτες αγορές.
Η παράταση της προσωρινής προστασίας μέχρι τις 4 Μαρτίου 2028 διασφαλίζει ότι οι Ουκρανοί που έχουν βρει καταφύγιο στην Ε.Ε. θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε εργασία, στέγαση, ιατρική περίθαλψη, κοινωνική πρόνοια και εκπαίδευση για τα παιδιά, προσφέροντας «σταθερότητα και προβλεψιμότητα» στους εκτοπισμένους.
«Παραμένουμε σταθεροί στη στήριξή μας προς την Ουκρανία απέναντι στον παράνομο πόλεμο επιθετικότητας της Ρωσίας. Η επέκταση της προστασίας έως τον Μάρτιο του 2028 προσφέρει σταθερότητα σε όσους βρήκαν ασφάλεια στην Ε.Ε. Το μήνυμα είναι σαφές: συνεχίζουμε να στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας»
Σύμφωνα με την απόφαση, το καθεστώς προσωρινής προστασίας θα χορηγείται στο εξής μόνο σε όσους νέους αιτούντες συμμορφώνονται με τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις στην Ουκρανία. Όσοι ήδη απολαμβάνουν το καθεστώς προστασίας στην Ε.Ε. δεν θα επηρεαστούν από την αλλαγή αυτή.
Για την απόδειξη συμμόρφωσης, οι εκτοπισμένοι θα μπορούν να παρουσιάζουν «διαβατήριο με σφραγίδα εξόδου από τις ουκρανικές αρχές ή έγγραφο –έντυπο ή ηλεκτρονικό– που πιστοποιεί εξαίρεση ή εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων».
Η προσωρινή προστασία είναι μηχανισμός έκτακτης ανάγκης της Ε.Ε., ενεργοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2022 ως απάντηση στην εισβολή της Ρωσίας και μέχρι σήμερα έχουν επωφεληθεί περισσότεροι από 4 εκατομμύρια εκτοπισμένοι από την Ουκρανία. Το καθεστώς είχε προηγουμένως παραταθεί έως τις 4 Μαρτίου 2027.
Το Συμβούλιο της Ε.Ε. αναμένεται να επικυρώσει επίσημα την απόφαση παράτασης τις επόμενες εβδομάδες. Μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα.
Ιστορικά, η οδηγία για την προσωρινή προστασία εγκρίθηκε το 2001, μετά τις μαζικές μετακινήσεις στα Δυτικά Βαλκάνια. Το 2025 το Συμβούλιο συμφώνησε σε μια σταδιακή και συντονισμένη στρατηγική για τη μετάβαση από το καθεστώς προσωρινής προστασίας, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν, προς μακροχρόνια καθεστώτα νόμιμης διαμονής (βάσει εργασίας, εκπαίδευσης ή οικογενειακών λόγων) και μέτρα για την ασφαλή επιστροφή και επανένταξη στην Ουκρανία.
