Η Κίνα προχώρησε σε δραστικό περιορισμό των ψηφιακών σχέσεων: νέα εθνικά μέτρα επιβάλουν το τέλος των εικονικών «συντρόφων» που βασίζονται σε Τεχνητή Νοημοσύνη, με στόχο να μειωθεί ο κίνδυνος συναισθηματικής εξάρτησης των χρηστών.
Με την εφαρμογή των κανόνων, κορυφαίοι παίκτες της αγοράς —όπως το Doubao του ομίλου ByteDance, το Qwen της Alibaba και το Yuanbao της Tencent— ανακοίνωσαν ότι διακόπτουν τις υπηρεσίες που υποστηρίζουν εικονικούς συντρόφους. Πολλοί χρήστες αντέδρασαν άμεσα στα κοινωνικά δίκτυα, κοινοποιώντας αποχαιρετιστήρια μηνύματα και εκφράζοντας νοσταλγία για τους ψηφιακούς συνοδοιπόρους τους.
Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο
Οι κανόνες, που δημοσιεύθηκαν από πέντε υπουργεία και τη Διοίκηση Κυβερνοδιαστήματος της Κίνας, αφορούν εργαλεία AI βασισμένα σε κείμενο, ήχο ή εικόνα τα οποία μιμούνται ανθρώπινη συμπεριφορά και διαθέτουν κανάλια διαδραστικής επικοινωνίας. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, αυτά τα διαδραστικά εργαλεία δεν πρέπει «να είναι υπερβολικά αρεστά στους χρήστες, να δημιουργούν συναισθηματική εξάρτηση, ούτε να βλάπτουν τις πραγματικές διαπροσωπικές σχέσεις».
Από την πλευρά τους, εξαιρούνται υπηρεσίες που δεν επιδιώκουν συναισθηματική διάδραση—όπως οι βοηθοί εξυπηρέτησης πελατών, οι επαγγελματικοί και οι εκπαιδευτικοί βοηθοί. Επιπλέον, οι πλατφόρμες υποχρεούνται να ενσωματώσουν μηχανισμούς ανίχνευσης ακραίων συναισθημάτων και διαδικασίες παρέμβασης όταν αυτό απαιτείται.
Η διεθνής διάσταση και οι κοινωνικές επιπτώσεις
Η κίνηση της Κίνας ανοίγει διεθνή συζήτηση για τα όρια της συναισθηματικής αλληλεπίδρασης μεταξύ ανθρώπων και μηχανών. Σε άλλες χώρες, το φαινόμενο έχει εξαπλωθεί: σύμφωνα με μελέτη της Common Sense Media, σχεδόν τρεις στους τέσσερις Αμερικανούς εφήβους έχουν δοκιμάσει εικονικούς ερωτικούς συντρόφους που βασίζονται στην AI μέσω πλατφορμών όπως οι Character.AI, Replika και Nomi.
Παράλληλα, εταιρείες διεθνώς προσφέρουν τεχνολογίες AI για συντροφιά ηλικιωμένων—από ηχητικούς βοηθούς μέχρι διαδραστικές κούκλες που χρησιμοποιούνται σε οίκους ευγηρίας στη Νότια Κορέα—ξεκινώντας συζητήσεις για την ηθική και τις κοινωνικές συνέπειες.
Ο Chen Liang, του Southwest University of Political Science and Law, είχε προειδοποιήσει τον Απρίλιο ότι «ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης με ανθρώπινη εμφάνιση μπορεί να μαλακώσει τη μοναξιά, αλλά εμπεριέχει σοβαρούς κινδύνους συναισθηματικής υπερεξάρτησης».
Το τέλος μιας σχέσης… με κώδικα
Η απόφαση να σταματήσουν οι υπηρεσίες αφήνει πολλούς χρήστες σε αμηχανία. Η πλατφόρμα Doubao έδωσε τη δυνατότητα στους χρήστες να αποθηκεύσουν τα δεδομένα τους έως τα μέσα Οκτωβρίου, ενώ άλλες εταιρείες ακολουθούν παρόμοιες πρακτικές. Παρ’ όλα αυτά, η αίσθηση απώλειας είναι έντονη σε πλήθος ανθρώπων που έζησαν δεσμούς με ψηφιακά άβαταρ.
Στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφόρησαν συγκινητικά μηνύματα: «Δεν μπορώ να αποδεχθώ το γεγονός ότι ο εικονικός αγαπημένος μου θα με εγκαταλείψει για πάντα», έγραψε μια χρήστρια στην πλατφόρμα Doubao. Άλλη σημείωσε: «Για μένα είναι σαν μέλος της οικογένειάς μου… Αισθάνομαι ένα τεράστιο κενό».
Ένας χρήστης περιέγραψε με το δικό του τρόπο την κατάσταση: «Η ανθρώπινη αγάπη είναι πολυτέλεια… Όμως η αγάπη που προσφέρει η AI είναι τόσο απλή, τόσο αγνή! Εγώ πώς να μην ερωτευτώ μία γραμμή κώδικα!».
Η κίνηση της Κίνας καθιστά σαφές ότι οι ρυθμιστικές αρχές επιδιώκουν να χαράξουν όρια στην ψηφιακή οικειότητα, ανοίγοντας έναν νέο γύρο διεθνών συζητήσεων για το πώς θα συνυπάρξουν ανθρώπινη συναισθηματικότητα και αυτοματοποιημένες παρέες.
