Μια νέα έκθεση ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) προειδοποιεί ότι περίπου 1,6 εκατομμύρια Ουκρανόπουλα που ζουν σε περιοχές υπό ρωσικό έλεγχο έχουν γίνει αντικείμενο ενός συστηματικού προγράμματος κατήχησης και στρατιωτικοποίησης —ένα καθεστώς που, σύμφωνα με τους συντάκτες, μπορεί να συνιστά «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας».
Η έρευνα, που παρουσιάστηκε στη Βιέννη στο πλαίσιο του «Μηχανισμού της Μόσχας» του ΟΑΣΕ, καταλήγει ότι η Ρωσία έχει θεσμοθετήσει πρακτικές με στόχο τη διαμόρφωση συγκεκριμένων αντιλήψεων και συμπεριφορών στα παιδιά των κατεχόμενων εδαφών.
«Πιστεύουμε (…) ότι αυτό το σύστημα μπορεί να εμπίπτει στο έγκλημα του διωγμού, που θεωρείται έγκλημα κατά της ανθρωπότητας», δήλωσε ο Γάλλος εμπειρογνώμονας Ερβέ Ασανσιό, επισημαίνοντας πως παιδιά και γονείς στοχοποιήθηκαν όταν προσπάθησαν να διατηρήσουν την ουκρανική τους ταυτότητα.
Οι ειδικοί τεκμηριώνουν περιπτώσεις όπου οι τοπικές αρχές έστειλαν κλήσεις για στράτευση νωρίτερα σε σχέση με άλλες περιοχές της Ρωσίας, στοχεύοντας ιδίως νέους που κατοικούν στα κατεχόμενα εδάφη, όπως ανέφερε η Λετονή ειδικός Ελίνα Στάινερτε.
Σύμφωνα με την έκθεση, πολλοί νέοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιοχές «χωρίς να ενημερώσουν τις οικογένειές τους» για να αποφύγουν τη στρατιωτική θητεία. Οι ερευνητές καταγράφουν μαθήματα χειρισμού όπλων, στρατόπεδα εκπαίδευσης και περιστατικά νεαρών ενηλίκων που στράφηκαν από την τοπική διοίκηση και στάλθηκαν στην πρώτη γραμμή των μαχών στην Ουκρανία.
Έκκληση για ανθρωπιστικούς διαδρόμους και επανένωση οικογενειών
Η έκθεση προτείνει να ενταχθεί το ζήτημα των παιδιών σε κάθε διαδικασία κατάπαυσης του πυρός ή ειρηνευτικών συνομιλιών και ζητεί τη δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων για την επανένωση οικογενειών που έχουν χωριστεί από τον πόλεμο.
Η Στάινερτε υπενθύμισε ότι η Ουκρανία έχει ήδη ξεκινήσει ορισμένα «προγράμματα επανένταξης», αλλά χαρακτήρισε το έργο που απαιτείται «τεράστιο», δεδομένου του μεγέθους των παραβιάσεων.
Οι εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι οι παραβιάσεις αφορούν περίπου 1,6 εκατομμύριο παιδιά που ζουν στην Κριμαία και σε ουκρανικές επαρχίες υπό μερική ρωσική κατοχή. Το Κίεβο, δε, αναφέρει ότι 20.610 παιδιά έχουν μεταφερθεί σε ρωσικό έδαφος, αριθμός που έχει προκαλέσει διεθνή ανησυχία.
Η ενεργοποίηση του Μηχανισμού της Μόσχας
Ο Μηχανισμός της Μόσχας, εργαλείο του ΟΑΣΕ για τη διερεύνηση παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενεργοποιήθηκε στις 14 Μαΐου από 41 κράτη-μέλη και πρόκειται για την έκτη αποστολή σχετική με την Ουκρανία από το 2022. Οι εμπειρογνώμονες διεξήγαγαν συνεντεύξεις και επιτόπιες έρευνες στην Ουκρανία από τις 6 έως τις 11 Ιουνίου.
Σημειώνεται ότι η Ρωσία δεν συνεργάστηκε στη διαδικασία σύνταξης της έκθεσης, γεγονός που περιορίζει την πρόσβαση σε στοιχεία από τις περιοχές που ελέγχει.
