Από την Άγκυρα ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε προανήγγειλε τη λήψη μεγάλων χρηματοδοτικών δεσμεύσεων: «Θα ανακοινώσουμε νέα συμβόλαια δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα επιτρέψουν να προμηθευτούμε απαραίτητο εξοπλισμό για την αποτροπή και την άμυνα», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου, σε μια κίνηση που σηματοδοτεί την κλιμάκωση των προσπαθειών για τον επανεξοπλισμό της Συμμαχίας.
Η ανακοίνωση γίνεται στην παραμονή μιας κρίσιμης συνόδου κορυφής του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, όπου η ατζέντα καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις πιέσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους. Η ενίσχυση των δαπανών και ο επιμερισμός βαρών βρίσκονται στο επίκεντρο, μετά και τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι το ΝΑΤΟ δεν βοήθησε τις ΗΠΑ κατά τον πόλεμο με το Ιράν, χαρακτηρίζοντας τη σχέση των ΗΠΑ με τη Συμμαχία μονομερή.
Σε καίρια εσωτερική στροφή, η Γερμανία ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επιταχύνει σημαντικά τις αμυντικές επενδύσεις της· υπό την πίεση από τη ρωσική απειλή και με την αβεβαιότητα για τη στάση των ΗΠΑ, η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς προτείνει δανεισμό άνω των 800 δισ. ευρώ έως το 2030 για να ενισχυθεί ο αμυντικός προϋπολογισμός.
Παράλληλα, ενδυναμώνονται και οι διμερείς αμυντικές σχέσεις: η γερμανική TKMS φέρεται να έχει αναλάβει, σύμφωνα με πηγή κοντά στις διαπραγματεύσεις και όπως μετέδωσε η Globe and Mail, τη ναυπήγηση 12 υποβρυχίων για λογαριασμό του Καναδά, κίνηση που στερεώνει τους δεσμούς ανάμεσα στον Καναδά και την ευρωπαϊκή βιομηχανία άμυνας.
Η Ολλανδία, από την πλευρά της, αναμένεται να παρουσιάσει συμφωνίες και σχέδια ύψους άνω των τριών δισεκατομμυρίων ευρώ, όπως δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Άμυνας Ντιλάν Γιεσιλγκόζ, ενώ η Βρετανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Πολωνία ανακοίνωσαν πρόοδο στη δημιουργία του νέου Πολυμερούς Αμυντικού Μηχανισμού (MDM), με στόχο λειτουργία έως το 2027.
Ο MDM θεωρείται κεντρική πρωτοβουλία για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων και την ενίσχυση του επανεξοπλισμού των κρατών-μελών. Οι τέσσερις χώρες σκοπεύουν να διευρύνουν τη συμμαχία που στηρίζει το σχέδιο και να περάσουν στην επόμενη φάση ανάπτυξης του μηχανισμού το φθινόπωρο, σε συνεργασία με τα ήδη συμμετέχοντα κράτη.
Σημαντικά είναι και τα στοιχεία για τις δαπάνες των κρατών: σύμφωνα με πηγές της ελληνικής κυβέρνησης, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που ήδη από το 2026 έχουν επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες — εκτιμάται ότι για φέτος οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας φτάνουν στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι πέρα από την Ελλάδα, τον στόχο έχουν υπερβεί η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία. Παράλληλα, όπως τόνισε ο Μαρκ Ρούτε, τα μέλη του ευρωπαϊκού σκέλους της Συμμαχίας και ο Καναδάς «δαπάνησαν πέρυσι περί το 20% παραπάνω για την άμυνά τους, αυξάνοντας τις σχετικές δαπάνες στο 4% του ΑΕΠ τους» και «περιμένω εδώ στην Άγκυρα να παρουσιαστούν σχέδια για την επίτευξη του στόχου του 5%».
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη το 2025, οι Σύμμαχοι είχαν δεσμευτεί να αφιερώσουν τουλάχιστον το 5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος τους στις δαπάνες για την ασφάλεια έως το 2035, δέσμευση που τώρα επανέρχεται στο προσκήνιο ως κεντρικός στόχος.
Το πρόγραμμα της συνόδου ξεκινά το βράδυ της Τρίτης με δείπνο προς τιμήν των ηγετών που παραθέτει ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του, στο οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς και οι πρόεδροι της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και της Νότιας Κορέας Λι Γιε Μιουνγκ.
Από το Μέγαρο Μαξίμου διευκρινίζουν ότι δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ή κάποιον άλλο ηγέτη, χωρίς να αποκλείονται αυθόρμητες διμερείς συναντήσεις της στιγμής. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τις προηγούμενες ημέρες είχαν γίνει διπλωματικές επαφές και τηλεφωνικές επικοινωνίες του Έλληνα πρωθυπουργού με ηγέτες, μεταξύ των οποίων και με τον Καναδό ομόλογό του Μαρκ Κάρνεϊ, στο πλαίσιο συντονισμού της ατζέντας της συνόδου.
