Αναμένεται εντός ημερών η έκδοση απόφασης της ΑΑΔΕ που ανοίγει τον δρόμο για την πώληση χιλιάδων ακινήτων τα οποία είχαν κατασχεθεί για οφειλές προς την εφορία. Η νέα ρύθμιση επιτρέπει στον οφειλέτη να απελευθερώσει το ακίνητό του, να ολοκληρώσει τη συναλλαγή και, με το τίμημα της μεταβίβασης, να εξοφλήσει μέρος ή το σύνολο των χρεών του προς το Δημόσιο.
Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας είναι η υποχρεωτική παρακράτηση ποσοστού από το τίμημα της πώλησης, που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από το 25% της οφειλής, προκειμένου να διασφαλιστεί άμεση είσπραξη και ταυτόχρονα η αποδέσμευση του κατασχεμένου ακινήτου.
Σήμερα, η ύπαρξη κατάσχεσης μπλοκάρει συχνά τις μεταβιβάσεις, ακόμα και όταν υπάρχει διαθέσιμος αγοραστής και δυνατότητα είσπραξης μέρους των οφειλών. Με τη νέα ρύθμιση, η ΑΑΔΕ θα εισπράττει άμεσα μέρος των χρεών από τον συμβολαιογράφο, ενώ ο οφειλέτης θα μπορεί να αξιοποιήσει περιουσία που μέχρι σήμερα παρέμενε δεσμευμένη — ένα μέτρο που αναμένεται να «ξεπαγώσει» μεταβιβάσεις εν μέσω στεγαστικής κρίσης.
Συνοπτικά, η ρύθμιση που θα ενεργοποιηθεί με την απόφαση της ΑΑΔΕ προβλέπει τα εξής:
- Η φορολογική διοίκηση, κατόπιν αίτησης του οφειλέτη, εκδίδει απόφαση άρσης της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί σε ακίνητό του για βεβαιωμένες οφειλές, ενόψει μεταβίβασής του από επαχθή αιτία με τίμημα, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά συγκεκριμένοι όροι.
- Πληρούνται, κατά τον χρόνο αποδέσμευσης, οι προϋποθέσεις χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής.
- Το τίμημα της μεταβίβασης δεν δύναται να υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή προσδιορίσθηκε κατά τον χρόνο της κατάσχεσης.
- Όταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενικής, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία.
- Σε περίπτωση που η κατάσχεση έχει επιβληθεί πέραν της πενταετίας πριν από την υποβολή της αίτησης, ο οφειλέτης προσκομίζει έκθεση εκτίμησης της εμπορικής αξίας του υπό μεταβίβαση ακινήτου από ανεξάρτητο πιστοποιημένο εκτιμητή.
- Από το τίμημα της μεταβίβασης παρακρατείται και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στη φορολογική διοίκηση ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό του συνόλου του τρέχοντος υπολοίπου της επιβληθείσας κατάσχεσης. Το ποσοστό παρακράτησης προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής και, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να υπολείπεται του 25%.
- Αν το ποσό που προκύπτει από την παρακράτηση είναι μεγαλύτερο, παρακρατείται και αποδίδεται το μεγαλύτερο ποσό για την άρση της κατάσχεσης.
- Σε περίπτωση που το ποσό της παρακράτησης υπερβαίνει το τίμημα, παρακρατείται και αποδίδεται το σύνολο του τιμήματος και η κατάσχεση αίρεται για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο.
Αν οι βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν καλυφθεί πλήρως με εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες, δεν εφαρμόζεται ο όρος της ελάχιστης παρακράτησης του 25%.
Όταν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, η ΑΑΔΕ εκδίδει άμεσα την απόφαση άρσης της κατάσχεσης. Με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ θα καθοριστούν η λεπτομερής διαδικασία και τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας και εισπραξιμότητας για την αποπληρωμή του υπολοίπου της οφειλής.
Φόρος κληρονομίας – γονικής παροχής
Παράλληλα, οι νέες ρυθμίσεις επιτρέπουν τη σύνταξη και τη μεταγραφή συμβολαίου με το οποίο μεταβιβάζεται η κυριότητα ή συνιστώνται εμπράγματα δικαιώματα σε ακίνητο που αποκτήθηκε λόγω θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής, εφόσον η δήλωση υποβάλλεται ταυτόχρονα με τη δήλωση του φόρου μεταβίβασης ακινήτου ή της σύστασης εμπραγμάτων δικαιωμάτων. Στην περίπτωση αυτή ο συμβολαιογράφος παρακρατεί από το τίμημα και αποδίδει στη φορολογική διοίκηση ποσό που αντιστοιχεί στο όριο παρακράτησης που απαιτείται για την έκδοση αποδεικτικού ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής.
