Η εξάπλωση του κλιματισμού στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη μετατρέπεται γρήγορα από τεχνολογικό και οικονομικό θέμα σε μείζον πολιτικό ζήτημα. Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες και τα καλοκαιρινά κύματα καύσωνα αναγκάζουν κυβερνήσεις, τοπικές αρχές και πολίτες να επανεξετάσουν παλιές επιλογές — αλλά η συζήτηση συγκρούεται με τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της ηπείρου.
Αναλυτές της Wall Street Journal επισημαίνουν ότι η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από άλλες περιοχές στον πλανήτη. Σε πολλές χώρες οι υποδομές και τα κτίρια σχεδιάστηκαν για ένα πολύ πιο δροσερό κλίμα: ιστορικά, οι θερμοκρασίες στο βόρειο μισό της ηπείρου σπάνια ξεπερνούσαν τους 32 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι θερμοκρασίες άνω των 38 βαθμών θεωρούνταν σχεδόν ανήκουστες.
Ως αποτέλεσμα, πολλά σπίτια δεν διαθέτουν κλιματισμό. Τα στοιχεία που επικαλείται η WSJ δείχνουν ότι περίπου το 56% των ιταλικών σπιτιών είναι εξοπλισμένα με κλιματισμό, το 25% στη Γαλλία και μόλις το 5% στη Βρετανία. Η έλλειψη αυτή, λένε επιστήμονες, συμβάλλει στο γεγονός ότι τα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη κοστίζουν δεκάδες χιλιάδες ζωές — πολύ περισσότερες από ό,τι στις ΗΠΑ.
Το αποτέλεσμα είναι μία έντονη πολιτική διαπάλη: πολιτικοί της δεξιάς ζητούν μαζικό σχέδιο εγκατάστασης κλιματιστικών, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μέτρο προστασίας της δημόσιας υγείας, ενώ πολιτικοί της αριστεράς και περιβαλλοντικές ομάδες ανησυχούν για τις επιπτώσεις στην κατανάλωση ενέργειας και τους στόχους για την κλιματική αλλαγή.
Ενδεικτικό του αδιεξόδου είναι το περιστατικό στο κτίριο Berlaymont — την έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής — όπου στις 26 Ιουνίου το σύστημα κλιματισμού τέθηκε εκτός λειτουργίας σε επιλεγμένους ορόφους. Το μήνυμα που εστάλη στο προσωπικό ανέφερε: «ΕΠΕΙΓΟΝ — Λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών, αναγκαστική διακοπή λειτουργίας του συστήματος ψύξης αέρα από τον 1ο έως τον 7ο όροφο για το υπόλοιπο της ημέρας».
Το 13όροφο κτίριο φιλοξενεί την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, τους 26 επιτρόπους και περίπου 3.000 υπαλλήλους. Η πρόεδρος εργάζεται στον 13ο όροφο και τα περισσότερα από τα γραφεία των επιτρόπων βρίσκονται στον όγδοο ή σε ανώτερους ορόφους — γραφεία που δεν επηρεάστηκαν από την επιλεκτική διακοπή.
Η Κομισιόν είχε εκδώσει νωρίτερα οδηγίες προς το προσωπικό να αποφεύγει την έκθεση στις πιο ζεστές ώρες της ημέρας, να καταναλώνει συχνά νερό και να ξεκινά την εργασία νωρίτερα. Ωστόσο, υπάλληλοι που εργάζονται σε κτίρια χωρίς κλιματισμό, συμπεριλαμβανομένης της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης, αντέδρασαν έντονα — όπως καταγράφει το Brussels Playbook του Politico.
Αξιωματούχος της Κομισιόν που εργάζεται σε χαμηλότερο επίπεδο του Berlaymont, τηρώντας την ανωνυμία του, δήλωσε στο Politico: «Είναι σαν φεουδαρχία», αναφερόμενος στην ανισότητα πρόσβασης σε δροσιά μεταξύ ορόφων. Ένας δεύτερος αξιωματούχος χαρακτήρισε ως «ντροπή» την απόφαση για επιλεκτική διακοπή λειτουργίας του κλιματισμού.
Η αντιπαράθεση καταδεικνύει την ανάγκη για πολιτικές που θα εξισορροπήσουν την άμεση ανάγκη προστασίας της υγείας και της ζωής των πολιτών με τις υποχρεώσεις για μείωση των εκπομπών — ένα ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει έντονα τις ευρωπαϊκές πολιτικές ατζέντες το επόμενο διάστημα.
