Η Βενεζουέλα μετράει τις πληγές της, βυθισμένη σε πένθος και απόγνωση, πέντε ημέρες μετά τους δίδυμους σεισμούς που ισοπέδωσαν πόλεις και συνοικίες την περασμένη Τετάρτη. Οι εικόνες από συντρίμμια και ανθρώπινα κορμιά στους δρόμους εναλλάσσονται με σκηνές απελπισίας, ενώ οι διασώστες παλεύουν με τον χρόνο για να εντοπίσουν επιζώντες.
Ο μέχρι στιγμής επίσημος απολογισμός κάνει λόγο για τουλάχιστον 1.450 νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες αγνοούμενους – ο ΟΗΕ εκτιμά τον αριθμό τους στους 50.000. 189 κτίρια κατέρρευσαν ολοσχερώς και τουλάχιστον 774 υπέστησαν σοβαρές ζημιές, σύμφωνα με τις αρχές.
«Ο αριθμός των θανάτων έχει φτάσει τους 1.450, γυναίκες και άνδρες που έχασαν τη ζωή τους στη χειρότερη και πιο βάρβαρη φυσική καταστροφή που υπέστη ποτέ η χώρα μας», δήλωσε ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Χόρχε Ροδρίγκες, προσθέτοντας πως «189 κτίρια υπέστησαν ολοσχερή κατάρρευση».
Στην παραθαλάσσια Καραβαγιέδα, βόρεια της πρωτεύουσας, ομάδες Αμερικανών και Γάλλων διασωστών εντόπισαν ζωντανούς έναν άνδρα και τον έφηβο γιο του, τέσσερις ημέρες μετά τον σεισμό. Οι δύο επιζήσαντες ανασύρθηκαν από τα συντρίμμια σε κατάσταση σοκ και εξάντλησης, γεγονός που αναζωπυρώνει την ελπίδα για περαιτέρω ευρήματα.
Ταυτόχρονα, η οργή και η αγανάκτηση των κατοίκων μεταφράζονται σε απαιτήσεις για πιο γρήγορες και αποτελεσματικές επιχειρήσεις διάσωσης. «Ήρθε στρατηγός με είκοσι οπλισμένους στρατιώτες κι έκατσαν σε μια γωνιά. Θα μπορούσαν να βγάλουν κάποιον, έστω νεκρό», είπε ο εθελοντής διασώστης Αλεξάντερ Μιχάρες, 26 ετών, περιγράφοντας την ένταση στις επιχειρήσεις απομάκρυνσης συντριμμιών.
Σε πολλές συνοικίες της Καράκας, πολίτες σχηματίζουν ανθρώπινες αλυσίδες και σκάβουν με τα χέρια, αναζητώντας εγκλωβισμένους, ενώ σε πλατώ οθονών προβάλλονται τα πρόσωπα των αγνοουμένων. Η έλλειψη βαρέων μηχανημάτων δυσχεραίνει τις προσπάθειες: «Κυρίως κάτοικοι συμμετέχουν στις διασώσεις, με στοιχειώδη εργαλεία», ανέφερε ο 43χρονος Αυστραλός διασώστης Κρεγκ Ντεμέλον.
Η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες τόνισε ότι οι επιχειρήσεις συνεχίζονται και ότι υπάρχουν ακόμη ελπίδες για τον εντοπισμό επιζώντων, ενώ ανακοίνωσε την παράταση του κλεισίματος των σχολείων για μία εβδομάδα. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει περιορίσει την πρόσβαση στην πολιτεία Λα Γουάιρα, απαιτώντας ειδική άδεια για όσους θέλουν να βοηθήσουν — μέτρο που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις: «Πρέπει να σου δώσουν άδεια για να σώσεις ζωές», είπε αγανακτισμένος ο 27χρονος Κάρλος Ιτριάγο.
Η προσωπική τραγωδία είναι εξίσου εμφανής στις περιοχές κοντά στο επίκεντρο. Στη Λα Γουάιρα, ο Έκτορ Αγκιλέρα αναζητά τέσσερα μέλη της οικογένειάς του: «Δεν είχαμε τα μέσα να τους βγάλουμε. Ξέρουμε ότι είναι νεκροί, αλλά μένουμε εδώ», είπε συγκινημένος, καθιστώντας εμφανή το δίλημμα μεταξύ απωλειών και ελπίδας.
Στο διεθνές πεδίο, η Βενεζουέλα δέχεται ροή ανθρωπιστικής βοήθειας· η υπηρεσιακή πρόεδρος ευχαρίστησε 24 χώρες που απέστειλαν 521 τόνους υλικού, περισσότερους από 2.700 διασώστες και 86 ομάδες με εκπαιδευμένα σκυλιά. Από το Βατικανό, ο πάπας Λέων Ιδ΄ εξέφρασε την «αλληλεγγύη» του προς τον λαό της Βενεζουέλας, θρηνώντας τα θύματα των σεισμών.
Οι οικονομικές συνέπειες είναι τεράστιες: οι ζημιές εκτιμώνται σε σχεδόν επτά δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 6% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το πρόγραμμα ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP). Ανάμεσα στα θύματα περιλαμβάνονται τουλάχιστον 28 αλλοδαποί ή άτομα με διπλή υπηκοότητα, κυρίως από την Κίνα, την Ισπανία, τη Βραζιλία, τη Χιλή, την Ουρουγουάη και την Ιταλία.
Η τραγική αυτή συγκυρία έρχεται σε ένα κράτος ήδη δοκιμασμένο από πολυετή οικονομική κρίση και πολιτικές συγκρούσεις. Ο πρώην πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο είχε αιχμαλωτιστεί στις αρχές Ιανουαρίου σε στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στην Καράκας, γεγονός που προσθέτει νέα επίπεδα πολιτικής αναταραχής σε μια καταστροφή με τεράστιες ανθρωπιστικές προεκτάσεις.
Η Βενεζουέλα, χώρα με υψηλή σεισμικότητα, δεν είχε βιώσει τόσο καταστροφικό σεισμό από το 1997, όταν 73 άνθρωποι σκοτώθηκαν από σεισμική δόνηση 6,9 Ρίχτερ. Τότε, πόλεις όπως η Καριάκο και η Κουμάνα είχαν υποστεί σοβαρές ζημιές και περίπου 3.000 άνθρωποι έμειναν άστεγοι — μια υπενθύμιση της ευαισθησίας της χώρας απέναντι σε φυσικές καταστροφές.
Στο πολιτικό μέτωπο, η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο δήλωσε στο αμερικανικό δίκτυο Fox News ότι σκοπεύει να επιστρέψει «πολύ σύντομα» στη Βενεζουέλα, τονίζοντας πως «είναι καθήκον μου να βρίσκομαι στο πλευρό του λαού μου». Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, τη θεωρεί «φυγόδικη», κατηγορώντας την για υποστήριξη της αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης που ανέτρεψε τον κ. Μαδούρο.
Μέσα στην καταστροφή, όμως, η αλληλεγγύη των απλών ανθρώπων παραμένει ταυτόχρονα συγκλονιστική και αναντικατάστατη: πολίτες που σκάβουν με γυμνά χέρια πριν ακόμα φτάσουν τα ξένα σωστικά συνεργεία δείχνουν ότι, παρά την πολιτική αναταραχή και την οικονομική κατάρρευση, η προσπάθεια για σωτηρία ανθρώπων συνεχίζεται με κάθε μέσο.
