Σε φάση επιτάχυνσης βρίσκονται οι διεργασίες για την προμήθεια φυσικού αερίου μέσω της Ελλάδας προς χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τη σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών που ήδη έχουν πάρει τη μορφή μνημονίων κατανόησης σε αρκετές περιπτώσεις.
Αυτό έγινε σαφές από πηγές της Atlantic See —της κοινοπραξίας ΔΕΠΑ Εμπορίας και ομίλου AKTOR— κατά την εκδήλωση όπου ανακοινώθηκαν οι συμφωνίες εφοδιασμού της Αλβανίας και της Βοσνίας με αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) μέσω του ελληνικού συστήματος.
Στο «προσωπικό» χαρτοφυλάκιο της πρωτοβουλίας περιλαμβάνονται η Ρουμανία, η Μολδαβία, η Βουλγαρία, η Ουκρανία, η Ουγγαρία και η Βόρεια Μακεδονία —με την τελευταία να αναμένεται να συνδεθεί με διασυνδετήριο αγωγό το 2027—, ενώ μνημόνια συνεργασίας έχουν ήδη υπογραφεί με την Ουκρανία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Atlantic See, Αλέξανδρος Εξάρχου, επισήμανε ότι τα εν λόγω μνημόνια αναμένεται να μετατραπούν σε οριστικές συμφωνίες έως το τέλος του έτους, σηματοδοτώντας την πρακτική υλοποίηση του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου: τη ροή LNG που θα αποστέλλεται στις ελληνικές υποδομές αεριοποίησης της Αλεξανδρούπολης και της Ρεβυθούσας και από εκεί θα μεταφέρεται στις γειτονικές αγορές.
Οι πρόσφατες συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία χαρακτηρίζονται από την εταιρεία ως οι πρώτες και μοναδικές μακροχρόνιες συμβάσεις πώλησης φυσικού αερίου στην περιοχή. Πρόκειται για 20ετούς διάρκειας δεσμεύσεις, οι οποίες ξεκινούν από το 2030, περιλαμβάνοντας εγγυήσεις αποπληρωμής καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης. Προμηθευτής θα είναι η αμερικανική Venture Global και οι συμφωνημένες ποσότητες ανέρχονται σε 1,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.
Οι ίδιες πηγές προειδοποιούν ότι ο επόμενος χειμώνας ενδέχεται να φέρει στενότητες εφοδιασμού στην Ε.Ε., καθώς το ρωσικό αέριο αποκλείεται σταδιακά από την ευρωπαϊκή αγορά, με την πλήρη εξάλειψή του να προγραμματίζεται έως το φθινόπωρο του 2027. Παράλληλα, οι εξαγωγικές δυνατότητες του Κατάρ δεν έχουν αποκατασταθεί πλήρως μετά τις ζημιές που υπέστησαν εγκαταστάσεις στη διάρκεια της πρόσφατης κρίσης στον Περσικό Κόλπο.
Η Ελλάδα, ωστόσο, εμφανίζεται με καλύτερα διαφοροποιημένες πηγές εφοδιασμού: συνδυάζει μακροχρόνιες συμβάσεις αγωγών με βραχυπρόθεσμες εισαγωγές LNG και ενισχυμένη συμμετοχή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, γεγονός που προσέφερε αντίσταση στην πρόσφατη κρίση. Παρ’ όλα αυτά οι ειδικοί δεν αποκλείουν άνοδο τιμών κατά την περίοδο αιχμής του χειμώνα λόγω αυξημένης ζήτησης.
Στον ορίζοντα της αγοράς παραμένει η δημοπρασία της 6ης Ιουλίου για τη δέσμευση δυναμικότητας διαμετακόμισης φυσικού αερίου από το ελληνικό σύστημα προς βορρά, σε πιο μακροπρόθεσμο πλαίσιο (έως και ετήσιο). Η συγκρατημένη αισιοδοξία βασίζεται στα μειωμένα κόστη διαμετακόμισης —συμφωνημένα μετά από ελληνικές πιέσεις— και στις αυξανόμενες ανάγκες εφοδιασμού των γειτονικών χωρών.
Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ
