Τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΜΙΔΑ), φέρνοντας μαζί του αυστηρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και «τσουχτερά» πρόστιμα για όσους δεν δηλώσουν ή δηλώσουν λανθασμένα τη χρήση των ακινήτων τους.
Σύμφωνα με τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή, το άρθρο 3 θεσπίζει το πλαίσιο λειτουργίας του ΜΙΔΑ, συνδέοντας άμεσα τις δηλώσεις χρήσης με χρηματικές κυρώσεις, ενώ ταυτόχρονα προβλέπει και φορολογικές αναπροσαρμογές στον ΕΝΦΙΑ προς όφελος των φορολογουμένων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Εντός των επόμενων ημερών η ΑΑΔΕ θα εκδώσει την τελική απόφαση που θα καθορίζει χρονοδιαγράμματα και διαδικασίες υποβολής. Υπόχρεοι για την υποβολή δήλωσης στο ΜΙΔΑ θα είναι όλοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι θα πρέπει να δηλώνουν όχι μόνο τα στοιχεία των κτιρίων και των οικοπέδων, αλλά και τον τρόπο χρήσης τους. Στο ίδιο μητρώο θα καταγράφονται επίσης όλα τα μισθωτήρια.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί από την ΑΑΔΕ στις μισθώσεις αγροτεμαχίων, κυρίως αυτές που συνδέονται με τη λήψη κρατικών επιδοτήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ). Σε αυτή την κατηγορία, όποιος δεν υποβάλλει εμπρόθεσμα τη μίσθωση θα βρεθεί αντιμέτωπος με πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν και τα 1.000 ευρώ. Η αρχική προθεσμία υποβολής των δηλώσεων που θα ανακοινωθεί με την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ αναμένεται να είναι πολύμηνη, ώστε να αποφευχθούν συνωστισμοί σε λογιστικά γραφεία.
Συγκεκριμένα, η τροπολογία προβλέπει τα εξής πρόστιμα για μη υποβολή ή υποβολή ανακριβών στοιχείων χρήσης (εκμίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση):
- Πρόστιμο 500 ευρώ: επιβάλλεται εάν η δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα δεν υποβληθεί εντός τριών μηνών από την έναρξη της μίσθωσης/παραχώρησης, ή εντός δύο μηνών από την έναρξη της προθεσμίας υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΟΠΕΚΕΠΕ).
- Πρόστιμο 1.000 ευρώ: επιβάλλεται στον μισθωτή ή παραχωρησιούχο εάν δηλώσει εσφαλμένα στοιχεία και αυτά χρησιμοποιηθούν για τη λήψη επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων.
- Πρόστιμο 100 ευρώ: επιβάλλεται εάν υποβληθεί δήλωση με εσφαλμένα στοιχεία, χωρίς όμως αυτά να χρησιμοποιηθούν για την είσπραξη κρατικών ενισχύσεων.
Προϋπόθεση για την υποβολή της δήλωσης χρήσης στο ΜΙΔΑ θα είναι η προηγούμενη υποβολή της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9), ώστε το σύστημα να διαθέτει πρώτα τα ορθά χαρακτηριστικά του ακινήτου.
Επιπλέον, για τον ΕΝΦΙΑ εισάγεται ο υπολογισμός βάσει της πραγματικής επιφάνειας: αν από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου προκύπτει μικρότερη επιφάνεια από εκείνη που αναγράφεται στο Κτηματολόγιο, στους τίτλους κτήσης ή στην οικοδομική άδεια, ο φόρος θα υπολογίζεται με βάση την πραγματική (μικρότερη) επιφάνεια. Παράλληλα θεσπίζεται μεταβατική αμνηστία για το παρελθόν: παλαιότερες δηλώσεις Ε9, πράξεις προσδιορισμού φόρου και πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ δεν θα θεωρούνται ανακριβή στο μέρος που αφορούν κτίσματα με μικρότερη πραγματική επιφάνεια. Οι αλλαγές θα αποτυπωθούν στον ΕΝΦΙΑ του 2027 και μετά.
Στο μέτωπο της αντιπυρικής προστασίας, μετά τη λήξη της προθεσμίας (22/6) για τον καθαρισμό οικοπέδων, ξεκίνησαν οι έλεγχοι από δήμους και Πυροσβεστική Υπηρεσία, ενώ συνεργεία της Πολιτικής Προστασίας πραγματοποιούν αυτοψίες και καταγραφές. Όπου απαιτείται, γίνονται καθαρισμοί με δημοτικά συνεργεία ή ιδιώτες εργολάβους.
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ανακοίνωσε ότι έχουν καταγραφεί 765.489 δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων μέχρι την ολοκλήρωση της προθεσμίας, αλλά τόνισε πως οι εργασίες πρέπει να συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Τα προβλεπόμενα πρόστιμα για τα ακαθάριστα οικόπεδα και τους ακάλυπτους χώρους έχουν ως εξής:
- 500 ευρώ επιβάλλονται σε όσους δεν έχουν καθαρίσει το οικόπεδό τους και δεν έχουν υποβάλει δήλωση,
- 100 ευρώ σε όσους έχουν προχωρήσει σε καθαρισμό αλλά δεν έχουν υποβάλει τη σχετική δήλωση,
- 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για μη καθαρισμό οικοπέδου ή ακάλυπτου χώρου, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ,
- η υποβολή ψευδούς δήλωσης τιμωρείται με χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών.
Οι ιδιοκτήτες που από αμέλεια ή αδιαφορία προκαλέσουν πυρκαγιά από το ακαθάριστο οικόπεδό τους αντιμετωπίζουν, πέραν των διοικητικών προστίμων, και ποινικές ευθύνες.

