Μια νέα μέθοδος εξαπάτησης έχει αρχίσει να κατακλύζει τα social media: βίντεο που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη προβάλλουν υποτίθεται χειροποίητα προϊόντα —λάμπες, τσάντες, κεραμικά— και παρουσιάζουν τους χαρακτήρες ως ευάλωτα άτομα (άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους ή μαύρους), ισχυριζόμενα ότι δέχονται “bullying” επειδή πουλάνε τις δημιουργίες τους. Το αποτέλεσμα είναι να προκαλείται οίκτος και να ωθούνται οι χρήστες σε αγορές σε ύποπτα ηλεκτρονικά καταστήματα.
Από πίσω βρίσκονται λογαριασμοί που συχνά οδηγούν σε σελίδες με ψεύτικες κριτικές, προϊόντα που έχουν κλαπεί από πραγματικούς δημιουργούς ή προωθούνται μέσω dropshipping. Η πρακτική αυτή, προειδοποιούν οργανώσεις και ερευνητές, όχι μόνο εξαπατά καταναλωτές αλλά και ενισχύει βλαβερά στερεότυπα για ευάλωτες ομάδες.
Ο Νέιθαν Ρόου (Nathan Rowe) από τη Διεθνή Οργάνωση Συνδρόμου Down τονίζει ότι τα βίντεο εκμεταλλεύονται την πατερναλιστική συμπάθεια του κοινού και ζητάει πιο προληπτικές πολιτικές από τις πλατφόρμες. Σύμφωνα με τον Ρόου, τα AI βίντεο «εκτοπίζουν» τις αναρτήσεις αληθινών επιχειρηματιών με σύνδρομο Down και ενισχύουν την εντύπωση ότι τα άτομα αυτά δεν μπορούν να δημιουργήσουν μόνα τους.
Πρόκειται, όπως λένε ειδικοί, για ένα φαινόμενο με πολλαπλές διαστάσεις: από τη μίμηση πραγματικών δημιουργών και την κλοπή εικόνων προϊόντων έως τη χρήση ψηφιακών χαρακτήρων που παρουσιάζουν ηλικιωμένους ή άλλες ομάδες ως θύματα. Ο Τζέρεμι Καράσκο (Jeremy Carrasco), ειδικός σε θέματα AI, επισημαίνει ότι η ευκολία δημιουργίας τέτοιων βίντεο και η δυσκολία εντοπισμού τους εξηγούν την έκρηξή τους. Τα ίδια εργαλεία επιτρέπουν στους ίδιους λογαριασμούς να πουλάνε τα ίδια προϊόντα εμφανίζοντας διαφορετικούς ψηφιακούς χαρακτήρες.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ανακύπτει θέμα deepfake και πλαστών δημοσιεύσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο παρελθόν, η οργάνωση είχε καταγγείλει τη Meta για deepfake βίντεο σεξουαλικού περιεχομένου με άτομα με σύνδρομο Down, τα οποία αφαιρέθηκαν μετά τις καταγγελίες. Παρά τις απαγορεύσεις του TikTok και του YouTube για παραπλανητικές πρακτικές, πολλά από αυτά τα βίντεο παραμένουν ενεργά.
Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η απάντηση των πλατφορμών απαιτεί συντονισμένες ενέργειες: αυστηρότερους ελέγχους περιεχομένου, καλύτερα εργαλεία ανίχνευσης deepfakes και μηχανισμούς για την προστασία πραγματικών δημιουργών που πλήττονται από την κλοπή έργων τους.
Videos appearing to show people with Down syndrome and urging users to buy from their struggling businesses pull in millions of views — but many of them are AI-generated fakes. pic.twitter.com/2W0B5378qG
— AFP News Agency (@AFP) June 18, 2026
