Η κυβέρνηση δρομολογεί ένα ευρύ πακέτο οδικών παρεμβάσεων στην Αττική με στόχο να ανακόψει την επιδεινούμενη κυκλοφοριακή κρίση και, κυρίως, να αποσυμφορήσει τον κρίσιμο άξονα του Κηφισού. Σε πρώτη φάση θα προωθηθούν τέσσερα μεγάλα έργα που, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, αναμένεται να βελτιώσουν τη ροή των οχημάτων, να μειώσουν τις καθυστερήσεις και να περιορίσουν το οικονομικό κόστος της καθημερινής ταλαιπωρίας.
Ο Κηφισός παραμένει ο πιο επιβαρυμένος οδικός άξονας της χώρας: τα φορτηγά αντιστοιχούν περίπου στο 20% της κυκλοφορίας, ποσοστό υψηλότερο από άλλους δρόμους της Αττικής, ενώ οι καθυστερήσεις εκτιμάται ότι προκαλούν απώλειες που προσεγγίζουν τα 90 εκατ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με συγκοινωνιολόγους.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να δράσει με έναν συνδυασμό άμεσων και μακροπρόθεσμων παρεμβάσεων, αξιοποιώντας εργαλεία όπως οι Πρότυπες Προτάσεις και οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), για να δημιουργηθεί ένα πιο ανθεκτικό και λειτουργικό οδικό δίκτυο που θα μειώσει τα μποτιλιαρίσματα και θα εξυπηρετήσει καλύτερα τις μεταφορές.
Όπως ήδη έχει επισημάνει ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αττικής δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο παρέμβαση· απαιτείται η προώθηση ενός συνδυασμού έργων που θα αποσυμφορήσουν τους βασικούς οδικούς άξονες και θα δημιουργήσουν εναλλακτικές διαδρομές για τη βαριά κυκλοφορία.
Τα τέσσερα «μέτωπα» των παρεμβάσεων
1. Αναβάθμιση του κόμβου Μεταμόρφωσης στην Αττική Οδό
Το πρώτο έργο που ξεκινά άμεσα αφορά τον κρίσιμο κόμβο της Μεταμόρφωσης και προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026. Οι μελέτες και τα συμπληρωματικά έργα έχουν εκτιμώμενο κόστος 2,45 εκατ. ευρώ και θα καλυφθούν από το Δημόσιο μέσω της σύμβασης παραχώρησης της Αττικής Οδού. Σήμερα στο σημείο συναντώνται δύο από τα πλέον επιβαρυμένα ρεύματα της πρωτεύουσας: το ρεύμα από το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και εκείνο από την Ελευσίνα προς τη Λαμία, με τη σύγκλιση τους σε μία έξοδο-«μπουκάλι» να δημιουργεί ουρές που φθάνουν ακόμη και τα έξι χιλιόμετρα στις ώρες αιχμής.
Με την παρέμβαση θα δημιουργηθεί δεύτερη ανεξάρτητη έξοδος προς την Εθνική Οδό Αθηνών – Λαμίας, ενώ η έξοδος από το αεροδρόμιο προς τη Λαμία θα μεταφερθεί περίπου 150 μέτρα πιο πάνω, διατηρώντας παράλληλα την υπάρχουσα έξοδο για το ρεύμα από την Ελευσίνα. Με αυτόν τον τρόπο τα δύο ρεύματα θα κινούνται ανεξάρτητα, εξαλείφοντας την κύρια αιτία του μποτιλιαρίσματος και αυξάνοντας υπερδιπλάσια τη χωρητικότητα του κόμβου, με εκτιμώμενη μείωση των καθυστερήσεων έως και 50% στις ώρες αιχμής.
2. Ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά και ο «αντι-Κηφισός»
Ίσως το πιο σημαντικό έργο της πρώτης δέσμης είναι ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά, ο οποίος περιλαμβάνει παρεμβάσεις στους κόμβους Σχιστού, Ναυπηγείων και Σκαραμαγκά και την ολοκλήρωση της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω. Η παρέμβαση δημιουργεί ουσιαστικά έναν νέο εναλλακτικό διάδρομο — έναν «αντι-Κηφισό» — που θα επιτρέπει στα βαρέα οχήματα να μετακινούνται από και προς τον Πειραιά χωρίς να επιβαρύνουν τον κορεσμένο Κηφισό.
Σήμερα από την περιοχή διέρχονται περισσότερα από 130.000 οχήματα ημερησίως, μεγάλο μέρος των οποίων είναι φορτηγά. Το έργο, προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ, προβλέπει νέους ανισόπεδους κόμβους, την κατάργηση του προβληματικού φωτεινού σηματοδότη στον Σκαραμαγκά, προσθήκη νέων λωρίδων και αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις. Η ολοκλήρωσή του αναμένεται μέσα στην επόμενη τριετία.
Ειδικότερα, το φυσικό αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει:
- Ανισόπεδος Σκαραμαγκά: μίνι κόμβος που θα συνδέει άμεσα τη Δυτική Περιφερειακή Λεωφόρο Αιγάλεω με την Εθνική Οδό Αθηνών – Κορίνθου και τη λεωφόρο Σχιστού.
- Νέος ανισόπεδος κόμβος Σχιστού: ανακατασκευή της παλιάς γέφυρας και ανέγερση δεύτερης γέφυρας άνω διάβασης για την κίνηση από Αθήνα προς Σχιστό.
- Νέος ανισόπεδος κόμβος Ναυπηγείων: κατασκευή από την αρχή στη θέση του σημερινού σηματοδοτούμενου κόμβου στη διασταύρωση της λεωφόρου Σχιστού με την οδό Παλάσκα, αντικαθιστώντας έναν από τους πλέον προβληματικούς κόμβους της περιοχής.
3. Ο νέος άξονας Οινοφύτων – Ελευσίνας
Σε επόμενη φάση προβλέπεται η δημιουργία ενός νέου κλειστού αυτοκινητοδρόμου μήκους περίπου 40 χιλιομέτρων που θα συνδέει την Ελευσίνα με τα Οινόφυτα και θα λειτουργεί ως πλήρης παράκαμψη του Κηφισού. Η Πρότυπη Πρόταση που έχει υποβάλει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ εκτιμά το κόστος στο μισό δισεκατομμύριο ευρώ και θεωρείται στρατηγικής σημασίας: θα επιτρέψει στα φορτηγά που κινούνται μεταξύ Βόρειας και Νότιας Ελλάδας να αποφεύγουν το λεκανοπέδιο της Αττικής, μειώνοντας δραστικά τη διέλευση βαρέων οχημάτων από τον Κηφισό, όπου σήμερα καταγράφονται περισσότερες από 260.000 διελεύσεις ημερησίως.
Σύμφωνα με συγκοινωνιολόγους, ο νέος αυτός άξονας μπορεί να αποτελέσει μακροπρόθεσμη λύση για τη βιώσιμη διαχείριση των εμπορευματικών μεταφορών στην Αττική. Η κυβέρνηση έχει εντάξει το έργο στα projects που θα ακολουθήσουν μετά την υλοποίηση του τριπλού κόμβου Σκαραμαγκά και της αναβάθμισης της Μεταμόρφωσης.
4. Επεκτάσεις της Αττικής Οδού προς Ραφήνα, Λαύριο και η Σήραγγα Ηλιούπολης
Το τέταρτο πακέτο αφορά μακροχρόνιες επεκτάσεις της Αττικής Οδού προς Ραφήνα και Λαύριο και την υπόγεια σύνδεση της Περιφερειακής Υμηττού με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης μέσω της Σήραγγας της Ηλιούπολης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σήραγγα, η οποία θα διαθέτει τρεις λωρίδες ανά κατεύθυνση και αναμένεται να μειώσει τον χρόνο της διαδρομής προς το παραλιακό μέτωπο και την περιοχή του Ελληνικού από περίπου 30 λεπτά σε μόλις 10.
Η σήραγγα θα είναι χωρίς εξόδους από το ύψος της Καισαριανής έως τη σύνδεσή της με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης στο ύψος των συνόρων Αγίου Δημητρίου και Ηλιούπολης, ανάμεσα στους σταθμούς μετρό Αγίου Δημητρίου και Ηλιούπολης. Παράλληλα, οι επεκτάσεις προς τα λιμάνια της Ραφήνας και του Λαυρίου αναμένεται να στηρίξουν την περαιτέρω ανάπτυξη του αστικού ιστού και να διαμοιράσουν αποτελεσματικότερα τον κυκλοφοριακό φόρτο στα νότια προάστια.
Για τις επεκτάσεις προς Ραφήνα, Λαύριο και τη Σήραγγα Ηλιούπολης έχουν κατατεθεί Πρότυπες Προτάσεις με εκτιμώμενο συνολικό κόστος 1,5 δισ. ευρώ. Η ολοκλήρωση αυτών των έργων προβλέπεται να ελαφρύνει σημαντικά τον κυκλοφοριακό φόρτο και να διευκολύνει την πρόσβαση προς το Ελληνικό, όπου αναμένεται αύξηση της κίνησης με την υλοποίηση των εκεί έργων.
